II SA/Gd 434/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-10-09
Skład orzekający: Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz, Magdalena Dobek-Rak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Konserwator Zabytków, działając jako organ współdziałający w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ma legitymację do żądania wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Wojewódzki Konserwator Zabytków, który brał udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy jako organ współdziałający na podstawie art. 106 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie posiada statusu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. W konsekwencji, nie przysługuje mu legitymacja do żądania wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją.Stan faktyczny
Wojewódzki Konserwator Zabytków złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy, argumentując nieuwzględnienie faktycznego stanu nieruchomości i negatywny wpływ inwestycji na zabytek. Wójt Gminy odmówił wznowienia, uznając Konserwatora za organ współdziałający, a nie stronę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Konserwatora na postanowienie SKO.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy oddala skargę.
Wojewódzki Konserwator Zabytków wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 maja 2018 r., nr [..], którym utrzymano w mocy postanowienie Wójta Gminy z dnia 15 marca 2018 r., nr [..], o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją tego organu z dnia 4 lutego 2016 r., nr [..], ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego - obory na bydło opasowe o łącznej obsadzie do 60 DJP, zbiornika na gnojówkę o pojemności do 210 m3, płyty obornikowej o powierzchni do 150 m2, płyty pod trzy silosy zbożowe o łącznej powierzchni do 75 m2, towarzyszącej infrastruktury w postaci dróg wewnętrznych i przyłączy, montażu trzech silosów zbożowych o pojemności do 87 m3 każdy, na części działki nr [..] obr. K.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Wojewódzki Konserwator Zabytków pismem z dnia 22 stycznia 2018 r. zwrócił się o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wójta Gminy z dnia 4 lutego 2016 r. o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory oraz obiektów towarzyszących, a następnie w wyniku wznowionego postępowania, o jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Zdaniem Konserwatora wznowienie jest uzasadnione z powodu nieuwzględnienia w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy faktycznego stanu nieruchomości, tj. posługiwanie się nieprawidłowym podkładem geodezyjnym, na którym nie uwzględniono rzeczywistej ilości zabudowy występującej na działce nr [..]. Ponadto, wznowienie postępowania jest uzasadnione z powodu sposobu i stanu faktycznego zagospodarowania oraz użytkowania nieruchomości nr [..] (niwy siedliskowej), negatywnego wpływu na chronione wartości zabytku, a także zagrożeń i konsekwencji planowanej inwestycji, które godzą w chronione dobra zabytku.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2018 r. Wójt Gminy odmówił wznowienia kwestionowanego postępowania wskazując w uzasadnieniu, że wnioskodawca nie był stroną w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na działce nr [..], zaś przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznają mu status organu współdziałającego. Ponadto, organ z urzędu przeprowadził analizę przesłanek wznowieniowych, stwierdzając, iż żadna z nich nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Na skutek rozpoznania zażalenia wniesionego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 23 maja 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
Według Kolegium wnioskodawcy –Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 20103 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), dalej zwanej u.p.z.p., jako organowi dokonującemu uzgodnień nie przysługuje status strony w kwestionowanym postępowaniu w sprawie warunków zabudowy. W konsekwencji nie przysługuje mu również prawo do żądania wznowienia tego postępowania. Ponadto, analiza przesłanek wznowieniowych doprowadziła do wniosku, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia 4 lutego 2016 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Wojewódzki Konserwator Zabytków zarzucił rażące naruszenie art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2187), zwanej dalej ustawą o ochronie zabytków, poprzez pominięcie, że Konserwator może występować na prawach strony w postępowaniu administracyjnym w sprawach ochrony zabytków, a w konsekwencji działając na prawach strony był uprawniony zarówno do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania, jak i do złożenia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. Dalej strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia formalnoprawnej legitymacji procesowej Konserwatora, wynikającej z działania na prawach strony,
a w konsekwencji błędne zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 w zw. z art. 147, art. 149 § 3 i art. 145 § 1 k.p.a.
W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, że Konserwator nie jest stroną, lecz podmiotem działającym na prawach strony, na co wyraźnie wskazuje treść art. 95 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków. Ty samym przysługuje mu legitymacja formalna do wniesienia o wznowienie postepowania, zaś organy błędnie poszukiwały legitymacji materialnej. Ponadto, w ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie jest niezrozumiałe tym bardziej, że w analogicznej sprawie sygn. akt [..], Kolegium w trybie autokontroli uchyliło postanowienie własne stwierdzające niedopuszczalność wniosku Konserwatora o ponowne rozpoznania odwołania, uznając, że organ ten w sprawach decyzji administracyjnych mających za przedmiot nieruchomości objęte formą ochrony zabytków, ma kompetencje do wszczynania nadzwyczajnych postępowań administracyjnych na podstawie art. 95 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. kontrolę zgodności z prawem decyzji administracyjnych i postanowień.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie to jest zgodne z prawem.
Kontroli poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją tego organu z dnia 4 lutego 2016 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku inwentarskiego – obory na bydło opasowe wraz z towarzyszącymi obiektami na części działki nr [..] obręb K. Decyzja ustalająca warunki zabudowy jest decyzją ostateczną. Z uwagi na obowiązującą w procedurze administracyjnej zasadę trwałości decyzji ostatecznej, sformułowaną w art. 16 § 1 k.p.a., wznowienie postępowania administracyjnego wymaga ścisłego zachowania reguł wznowienia określonych w przepisach art. 145-153 k.p.a.
Na wstępie, gwoli poczynienia kilku uwag natury ogólnej, wskazać należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest przede wszystkim funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której owo postępowanie miałoby dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot, wskazanie jednej z przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., art. 145a § 1 k.p.a., art. 145b § 1 k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wskazanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).
Z tego wynika, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy wniosek został złożony w terminie, przez podmiot do tego legitymowany oraz czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanych wymogów skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.).
Z powyższej regulacji wynika, że wznowienie postępowania administracyjnego samo w sobie nie otwiera możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności organ jest zobowiązany zbadać, czy w okolicznościach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a.
Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne. Wśród przyczyn podmiotowych jest brak statusu strony postępowania, a wśród przedmiotowych - stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, co zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej.
Wnikliwa analiza uzasadnień zaskarżonych postanowień oraz dokumentów zgromadzonych w sprawie doprowadziła Sąd do wniosku, że stanowisko organów co do odmowy wznowienia postępowania, jest prawidłowe.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia je poprzedzającego Wójta Gminy wynika, że organy zgodnie uznały, że wnioskodawca –Wojewódzki Konserwator Zabytków nie miał uprawniania do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie warunków zabudowy, albowiem jako organowi współdziałającemu w toku procedowania tej decyzji, na zasadzie art. 106 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1945), zwanej dalej u.p.z.p., nie przysługiwał mu status strony.
Z podaniem o wznowienie postępowania może bowiem wystąpić tylko strona, to jest podmiot, który brał udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną lub który wprawdzie w tym postępowaniu nie uczestniczył, lecz może wykazać istnienie w sprawie swego interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 k.p.a., uzasadniającego ten udział. Legitymację zatem do złożenia podania o wznowienie postępowania ma podmiot, który twierdzi, że decyzja dotyczy jego interesu lub obowiązku prawnego. Inaczej wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie z urzędu (art. 147 k.p.a.). Definiując pojęcie strony w art. 28 k.p.a. ustawodawca wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi zatem nie tyle o interes faktyczny, dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ile o interes prawny, to jest taki, który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu i dotyczy go bezpośrednio. Chodzi więc o interes indywidualny strony postępowania, o którym decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Innymi słowy mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia własnej potrzeby albo żądać ograniczenia lub zaniechania czynności organu sprzecznych z potrzebami podmiotu jako strony postępowania.
Wojewódzki Konserwator Zabytków nie był stroną postępowania w przedmiocie warunków zabudowy zakończonego decyzją z dnia 4 lutego 2016 r., o którego wznowienie obecnie się ubiega. Brał w nim udział jako organ współdziałający w trybie art. 106 k.p.a. w związku z art. 53 ust. 4 pkt 2 u.p.z.p. w związku z art. 60 u.p.z.p. Z akt sprawy zakończonej decyzją z dnia 4 lutego 2016 r. wynika, że postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji z powołaniem się na konieczność ochrony zabytkowych walorów wpisanego do rejestru zabytków historycznego układu ruralistycznego wsi K., na terenie którego leży działa nr [..] objęta inwestycją. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, rozpoznając odwołanie od odmowy uzgodnienia, postanowieniem z dnia 27 października 2015 r. uchylił to postanowienie i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Minister stwierdził bowiem, że do wydania tego postanowienia doszło po upływie terminu przewidzianego w art. 53 ust. 5 u.p.z.p., którego zawity charakter spowodował, że czynność uzgodnienia dokonana po terminie była bezskuteczna, a uprawnienie organu współdziałającego do uzgodnienia inwestycji wygasło. Zgodnie z art. 53 ust. 5 in fine u.p.z.p. w przypadku niezajęcia stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie - uzgodnienie uważa się za dokonane. Z takim skutkiem mieliśmy do czynienia w sprawie zakończonej decyzją ustalającą warunki zabudowy.
Współdziałanie, którego dotyczy art. 106 k.p.a., podejmowane jest przed załatwieniem sprawy przez wydanie decyzji. Organ współdziałający uczestniczy w czynnościach już prowadzonego postępowania administracyjnego (w sprawie zawisłej przed innym organem), uczestnicząc w załatwieniu sprawy, której ono dotyczy, przez wyrażenie stanowiska w zakresie swej właściwości - stosownie do przepisu prawa materialnego, przewidującego takie współdziałanie.
Jednak organ, z którym podejmowane jest współdziałanie w wykonaniu ustawowego obowiązku (spoczywającego na obu podmiotach współdziałających), nie jest stroną tego postępowania, lecz jedynie bierze udział w procesie decyzyjnym, działając władczo i jednostronnie przez wydanie aktu administracyjnego indywidualnego w procesowej formie postanowienia. Skoro organ współdziałający nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., nie ma też żadnych uprawnień strony w tej sprawie (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2016, s. 498 i nast.).
Konsekwencją uznania, że organ ustawowo powołany do współdziałania w określonej sprawie indywidualnej (głównej) nie korzysta z uprawnień strony, jest również m.in. to, że nie może on domagać się wznowienia postępowania w tej sprawie, tak samo zresztą jak wnosić odwołania od wydanej w niej decyzji, skargi do sądu administracyjnego, czy też żądać stwierdzenia nieważności decyzji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 12 grudnia 1994 r., II SA 1538/94, Wokanda 1995, nr 4, s. 40, i z dnia 6 października 2003 r., II SA 158/02, LEX nr 1694578; podobnie H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, LEX/el.). Podmiot ten może co najwyżej sygnalizować nieprawidłowości rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie głównej organowi sprawującemu nadzór nad organem wydającym decyzję lub zainteresować sprawą prokuratora, który posiada szerokie uprawnienia w zakresie zapewnienia zgodności z prawem działania administracji. Nie będąc natomiast stroną, nie może w świetle art. 147 k.p.a., dochodzić wznowienia postępowania, gdyż przepis ten przewiduje wznowienie wyłącznie z urzędu lub na żądanie strony.
W ocenie Sądu wskazywana przez skarżącego norma prawna wynikająca z art. 95 ust. 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2187 ze zm.), zwanej dalej ustawą o ochronie zabytków, nie mogła stanowić podstawy jego legitymacji i uprawniać do inicjowania postępowania nadzwyczajnego w stosunku do ostatecznej decyzji administracyjnej, w której wydaniu brał on czynny udział jako organ współdziałający i współkształtujący jej treść.
Przepis art. 95 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków stanowi, że minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego lub wojewódzki konserwator zabytków mogą w sprawach ochrony zabytków, dziedzictwa kulturowego, w tym zbiorów publicznych, restytucji dóbr kultury, w tym zwrotu dóbr kultury wyprowadzonych z naruszeniem prawa z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, występować na prawach strony w postępowaniu administracyjnym oraz na prawach oskarżyciela publicznego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Oznacza to, że wojewódzki konserwator zabytków ma uprawnienia do występowania w sprawach ochrony zabytków w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, obejmujące zarówno wstąpienie do toczącego się postępowania administracyjnego, jak również inicjowanie postępowań administracyjnych.
Zdaniem Sądu powołany przepis dotyczy postępowań administracyjnych, w ramach których decyzje nie są wydawane są przez wskazane organy, ani takich, w których organy te uczestniczą, na zasadzie art. 106 k.p.a., jako organy współdziałające i współkształtujące treść decyzji administracyjnej. Organ współdziałający w granicach swej właściwości i kompetencji ocenia dopuszczalność rozstrzygnięcia sprawy głównej co do jej istoty, mając na uwadze jedynie okoliczności związane z ochroną zabytków. W ten sposób organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony zabytków realizuje zadania z zakresu ochrony zabytków w sprawach, w których przedmiot sprawy głównej odnosi się, w różny sposób, do obiektów objętych jedną z form ochrony zabytków przewidzianych przez art. 7 ustawy o ochronie zabytków. Odmienna wykładnia przepisu art. 95 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków prowadziłaby do wniosków naruszających zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 k.p.a.) oraz konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego oznaczającą również konieczność zagwarantowania obywatelom pewności co do prawa (art. 2 Konstytucji RP). Obywatel, uzyskawszy od organu administracji ostateczną konkretyzację swoich uprawnień bądź obowiązków, w postępowaniu, w toku którego organ ochrony zabytków wyraził stanowisko względem inwestycji, ma podstawy oczekiwać, że z punktu widzenia konserwatorskiego stanowisko organu ochrony zabytków jest ostateczne. Chronologia zdarzeń procesowych mających miejsce w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy powyższego stanowiska zmienić nie mogła. Uchybienie przez Konserwatora terminowi z art. 53 ust. 5 u.p.z.p. spowodowało, że Wójt Gminy prawidłowo uznał uzgodnienie za dokonane. Sytuację tą bowiem należało potraktować jako niezajęcie stanowiska przez organ uzgadniający w terminie 2 tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie, co upoważniało do uznania uzgodnienia za dokonane. W ocenie Sądu działania Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zainicjowane w kontrolowanym postępowaniu zmierzały w istocie do przerzucenia ciężaru odpowiedzialności za skutki uchybień tego organu w procesie współdziałania na strony, w tym zwłaszcza na inwestora, podczas, gdy skutki procesowe tego rodzaju uchybień obciążają wyłącznie organ współdziałający i nie mogą zostać naprawione poprzez skorzystanie, w oparciu o legitymację z art. 95 ust. 3 ustawy o ochronie zabytków, z nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji ostatecznych.
Postępowania nadzwyczajne, mające służyć wzruszeniu ostatecznych decyzji i postanowień, mogą toczyć się wyłącznie w ściśle określonych przepisami okolicznościach i dotyczyć tylko najpoważniejszych wad tych aktów lub poważnych wad postępowania. Nie mogą one zastępować kontroli instancyjnej i prowadzić do ponownego rozpoznania sprawy, ani służyć eliminowaniu uchybień popełnionych w ich toku przez organy współdziałające.
Niezależnie od powyższego Sąd zwraca uwagę, że wydanie zaskarżonego postanowienia uzasadniała dodatkowo okoliczność niewskazania przez skarżącego podstaw wznowienia. Pomimo sformułowania we wniosku uzasadnienia dla wznowienia postępowania odnoszącego się do okoliczności sprawy, nie odpowiadało ono żadnej z przesłanek wznowienia określonej taksatywnie w art. 145, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a., co organy orzekające w sprawie prawidłowo zweryfikowały analizując sprawę pod kątem wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania. Obowiązek wznowienia istniałby bowiem w razie znalezienia przyczyny wznowienia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że jeżeli strona, występując z żądaniem wznowienia postępowania, nie wskazuje przesłanek wznowienia postępowania, czy to poprzestając jedynie na wskazaniu przepisów k.p.a., czy też w ogóle nie uzasadniając wniosku, czy też wreszcie uzasadniając wniosek w sposób, który nawet bez głębszej analizy prowadzi do wniosku, że argumenty tam wskazane nie stanowią przesłanek wznowienia postępowania, to właściwy do wznowienia postępowania organ administracji powinien odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku w postępowaniu nadzwyczajnym (por. NSA w wyroku z dnia 12 lipca 2011 r., I OSK 2598/10). Także więc i z tego powodu zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe.
Z powyższych powodów Sąd, którego zadaniem jest kontrola zaskarżonych aktów pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, nie dopatrzył się nieprawidłowości w zaskarżonym postanowieniu, albowiem odpowiada ono obowiązującemu prawu.
Na zmianę powyższej oceny nie mogła wpłynąć argumentacja skarżącego odnosząca się do stanowiska wyrażonego przez Kolegium w innej sprawie odnoszącej się do wniosku Konserwatora o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie, na które wskazuje skarżący, podjęte zostało w zupełnie innej sprawie i nie było przedmiotem kontroli legalności w niniejszej postępowaniu, nie mając żadnego wpływu na jego wynik. Sądowi z urzędu wiadomo, że w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 154/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2018 r., działając na podstawie 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w związku z art. art. 54 § 3 p.p.s.a., umorzył postępowanie ze skargi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 stycznia 2018 r., nr [..], w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Z tego wynika, że z powodów proceduralnych, postanowienie Kolegium o niedopuszczalności wniosku Konserwatora nie zostało przez Sąd ocenione z punktu widzenia jego legalności. Wobec powyższego wyrażone we wskazanej sprawie stanowisko Kolegium nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Niniejszą sprawę Sąd rozpoznał w postępowaniu uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Stosownie bowiem do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło