II SA/Gd 4353/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Sędziowie: sędzia SO asesor WSA Protokolant Zdzisław Kostka Jolanta Górska Krzysztof Retyk (spr.) Edyta Oryńczak po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 19 listopada 2001 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję. Z. K. w dniu 3 sierpnia 2001 r. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy. W związku z powyższym decyzją z dnia 17 sierpnia 2001 r., nr [...], Starosta uznał go za osobę bezrobotną od dnia rejestracji oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 11 sierpnia 2003 r. w wysokości [...] miesięcznie. Do wniosku o zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej skarżący dołączył m.in. zaświadczenie Towarzystwa Biblijnego i Traktatowego "A" Zarejestrowanego Związku Wyznania Świadków Jehowy w Polsce, z którego wynika, iż od 1 sierpnia 1965 r. do 30 października 1968 r. oraz od 1 maja 1969 r. do 15 marca 1976 r. był kaznodzieją pełnoczasowym w wyznaniu Świadków Jehowy. W dniu 16 października 2001 r. skarżący złożył w Powiatowym Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego. Decyzją z dnia 17 października 2001 r.. nr [...], Starosta odmówił przyznania Z.K. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji, Organ I instancji, powołując się na przepis art. 37j ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.) stwierdził, iż skarżący nie spełnia warunku uprawniającego do uzyskania zasiłku przedemerytalnego, określonego w tym przepisie. Zdaniem Organu I instancji skarżący nie udokumentował 35 letniego okresu uprawniającego do emerytury. Organ I instancji przyjął, że okresy pełnienia funkcji kaznodziei pełnoczasowego przez skarżącego w wyznaniu Świadków Jehowy nie były okresami, za które opłacono składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał na nieobowiązujący art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156, z póź.zm) zgodnie, z którym do okresów ubezpieczenia zalicza się okresy pozostawania duchownym przed dniem wejścia w życie ustawy, potwierdzone przez właściwe władze diecezjalne lub zakonne, pod warunkiem opłacania składek za cały okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia. Organ I instancji przyjął, iż skarżący nie opłacił składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy wskazując w uzasadnieniu na brak dowodu ich opłacenia oraz na oświadczenie skarżącego z dnia 11 września 2001 r. W odwołaniu skarżący stwierdził, że nie można wymagać od niego, aby opłacał składki na ubezpieczenie społeczne duchownych, skoro w okresie, kiedy był kaznodzieją nie podlegał temu obowiązkowi. Skarżący wywiódł również, że ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych wymóg opłacania składek odnosiła tylko i wyłącznie do osób, które po dniu wejścia jej w życie nadal były osobami duchownymi, a on w tym dniu już kaznodzieją nie był. Skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym duchownych osoby duchowne są zwolnione z opłacania składek na Fundusz Pracy. Rozpatrując sprawę w wyniku odwołania skarżącego Wojewoda decyzją z dnia 19 listopada 2001 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji w uzasadnieniu wskazał, iż ustalony stan faktyczny w sprawie nie wypełnia w całości normy art. 37j ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu albowiem skarżący legitymuje się tylko 25 letnim okresem zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu. Zdaniem Organu II instancji, do zaliczenia okresu pozostawania osobą duchowną, do okresu uprawniającego do zasiłku, nie jest wystarczające udowodnienie samej okoliczności bycia kaznodzieją lecz opłacanie składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ II instancji w uzasadnieniu powołał się na oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że za okres pozostawania kaznodzieją nie opłacał składki na ubezpieczenie społeczne. Tym samym Organ II instancji uznał, iż okres ten nie podlega zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku. Nadto stanął na stanowisku, iż bez znaczenia w świetle prawa pozostaje okoliczność zwolnienia przez ustawodawcę określonej grupy zawodowej od obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Wskazał także, iż pomimo zwolnienia przez ustawodawcę z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidział możliwości zaliczenia takiego okresu do okresu uprawniającego do zasiłku z pominięciem warunku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne. Organ II instancji wywiódł, iż ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zawiera zamknięty katalog okresów podlegających zaliczeniu do okresu uprawniającego do zasiłku. Zgodnie z tym katalogiem, zdaniem Organu II instancji, określonym w art. 23 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu skarżący posiada tylko 25 letni okres zatrudnienia. Tym samym skarżący nie spełnia żadnego z wymogów określonych w art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu niezbędnych do uzyskania zasiłku przedemerytalnego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący podtrzymał argumenty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji Organu I instancji. Nadto, zdaniem skarżącego, doszło do naruszenia art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu albowiem warunek opłacania składek na Fundusz Pracy nie może dotyczyć okresu czasu przed powstaniem Funduszu Pracy (powstał 31 grudnia 1989 r). Ponadto warunek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne nie może dotyczyć osób, które nie opłacały składek z powodu nie istnienia tego obowiązku. W odpowiedzi na skargę Organ II instancji wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż te, na które wskazuje skarżący. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie nieobowiązujące przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.). Zgodnie z art. 37j wyżej wymienionej ustawy zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 !at wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Natomiast zgodnie z art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, z zastrzeżeniem art. 27 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jeżeli nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres, co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy. Przy czym do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2 art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zalicza się zgodnie z art. 23 ust. 2 cytowanej ustawy również okresy nie wymienione w ust. 1 pkt 2 , za które opłacana była składka na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy lub zaopatrzenie emerytalne i Fundusz Pracy, jeżeli podstawę wymiaru składki stanowiła kwota wynosząca, co najmniej najniższe wynagrodzenie. Sąd podziela stanowisko Organu II instancji, że do zaliczenia okresu pozostawania osobą duchowną, do okresu uprawniającego do zasiłku, nie jest wystarczające udowodnienie samej okoliczności bycia kaznodzieją (w przypadku skarżącego), lecz opłacenie składki na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy zgodnie z art. 23 ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnianiu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jednakże daniem Sądu, Organ II instancji nie zebrał całego materiału dowodowego w postępowaniu o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, albowiem wbrew temu co twierdzi w uzasadnieniu w przedmiotowej sprawie nie zostało ustalone czy za czas pozostawania przez skarżącego kaznodzieją zostały opłacone składki na ubezpieczenie społeczne. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych w art. 21 ust. 2 pkt 1 twierdziła, iż do okresów ubezpieczenia zalicza się okresy pozostawania duchownymi przed dniem wejścia ustawy w życie (1 lipca 1989 r.), potwierdzone przez właściwe władze diecezjalne lub zakonne, pod warunkiem opłacania składek za cały okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia. W tym celu Organ II instancji powinien ustalić czy składki z tytułu ubezpieczenia społecznego za cały czas pozostawania przez skarżącego kaznodzieją nie zostały odprowadzone centralnie przez Zarząd Główny Związku Towarzystwa Biblijnego Traktatowego "A" Zarejestrowanego Związku Wyznania Świadków Jehowy w Polsce. Z przytoczonych wyżej względów należało dojść do wniosku, że Organ II instancji nie wyjaśnił istotnej okoliczności sprawy. To stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym: art. 7, 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.