II SA/Gd 436/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. G. – P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. B. G. – P. reprezentowana przez pełnomocnika adwokat B. M. – K. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt [...], w przedmiocie warunków zabudowy. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 11 sierpnia 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez nadesłanie odpisu skargi lub jej uwierzytelnionej fotokopii. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skutecznie pełnomocnikowi skarżącej w dniu 31 sierpnia 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru k. 16). Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął bezskutecznie w dniu 7 września 2016 r. Wnioskiem z dnia 16 września 2016 r. pełnomocnik skarżącej adwokat B. M. – K. zwróciła się o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu skargi dokonując jednocześnie tej czynności procesowej. We wniosku pełnomocnik wyjaśniła, że z powodu choroby nie miała możliwości wykonywania czynności zawodowych, co potwierdziła kopią zwolnienia lekarskiego potwierdzającego, że jej niezdolność do pracy trwała od dnia 7 września 2016 r. do dnia 14 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do brzmienia przepisu art. 87 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest, aby wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione łącznie. W przeciwnym razie wniosek podlega oddaleniu bądź też, w przypadku wniosku spóźnionego lub z mocy ustawy niedopuszczalnego, odrzuceniu przez sąd. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że od strony wymagać należy zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceny w tym zakresie dokonuje się poprzez przyjęcie kryteriów idealnego wzorca osoby należycie dbającej o swoje interesy. W związku z powyższym przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1997r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). Zasada ta, mająca zastosowanie wobec osób niebędacych organami czy profesjonalnymi pełnomocnikami, ma znacznie silniejszy wydźwięk w sytuacji, gdy to właśnie te podmioty domagają się przywrócenia uchybionego terminu. Osoby te zobowiązane są do zachowania podwyższonej staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego. Należy nadto zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że za błędy i zaniechania pełnomocnika konsekwencje procesowe ponoszą strony postępowania. Ustanowiony pełnomocnik bowiem nabywa uprawnienia do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy. Oznacza to, że osoba reprezentowana przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. W konsekwencji badanie przesłanek przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w niniejszej sprawie należy odnieść do zastępującego skarżącą profesjonalnego pełnomocnika. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Kryteria te są jeszcze surowsze w odniesieniu do osób, które z racji wykonywanego zawodu występują jako pełnomocnicy stron (wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98; postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2013 r., sygn. akt II GZ 355/13). Kryterium należytej staranności jest podwyższone z tej racji, że adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy posiadają stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. W ocenie Sądu podniesione we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie wskazują na brak winy pełnomocnika skarżącej w uchybieniu terminu do usunięcia braków skargi. Pomimo tego, że choroba pełnomocnika skarżącej przypadła na okres, w którym biegł termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, a właściwie rozpoczęła się ostatniego dnia terminu do uzupełnienia braków, i stanowi okoliczność bezsporną w sprawie, nie usprawiedliwia jednak uchybienia terminu. Przedłożona kopia zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA potwierdza, że pełnomocnik skarżącej była niezdolna do pracy w okresie od dnia 7 września 2016 r. do dnia 14 września 2016 r. Na druku zaświadczenia w pkt 15 "Wskazania lekarskie" wpisano "2", co zgodnie z pouczeniem umieszonym na tym druku, oznacza, że chory może chodzić. Z powyższego wynika, że choroba pełnomocnika nie wyłączyła jej z jakiejkolwiek aktywności, którą gdyby pełnomocnik podjął mógłby tak zorganizować funkcjonowanie kancelarii, które zapewniłoby terminowe dokonywanie czynności procesowych w imieniu skarżącej. Przy tym zwrócić należy uwagę, że nie każda choroba jest przeszkodą do dokonania czynności procesowych. W niniejszej sprawie pełnomocnik nie wykazała, że jej choroba była takiego rodzaju, że nie pozwoliła jej na wyręczenie się inną osobą, a tym bardziej, że jej rodzaj, czy objawy uniemożliwiały jej osobiste działanie. Profesjonalny pełnomocnik powinien bowiem podjąć niezbędne czynności, by jego nieobecność nie uniemożliwiała bądź nie utrudniała funkcjonowania mocodawcy. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek takiej organizacji pracy, aby uniemożliwić powstanie zaniedbań w związku ze świadczoną pomocą prawną i zabezpieczyć interesy swojego mocodawcy przed negatywnymi konsekwencjami związanymi z tokiem prowadzonych postępowań. Pełnomocnik, na którym z mocy art. 5 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tj.: Dz.U. z 2015, poz. 615), ciąży obowiązek gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania swoich obowiązków, powinien był zorganizować pracę w taki sposób, który zapewniałby sprawną i nieprzerwaną obsługę toczących się postępowań sądowych. W tym celu powinien był zadbać o taką organizację kancelarii, ażeby podczas jego nieobecności inne osoby mogły zastąpić go w wykonywaniu obowiązków. W świetle powyższego uznać należy, że niedochowanie przez pełnomocnika terminu do uzupełnienia braków skargi nie było następstwem okoliczności od niego niezależnych, lecz wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu spraw. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w związku z rozbieżnościami orzecznictwa Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 18 grudnia 2013 r. uchwałę sygn. akt I OPS 13/13 z której wynika, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.