II SA/Gd 438/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Zdzienicka- Wiśniewska Sędziowie: sędzia NSA Marek Gorski (spr.) asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi I. L. na decyzję Wojewody z dnia 16 stycznia 2002r. nr [...] w przedmiocie umorzenia pożyczki z Funduszu Pracy uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 stycznia 2002 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 19 grudnia 2002 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu pożyczki z Funduszu Pracy nr [...]. Podstawą prawną decyzji Wojewody był art. 18 ust. 4 a i 4 b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. ) oraz art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. Z uzasadnienia decyzji i wynika, że I. L. zawarła 18 listopada 1998 r. z Rejonowym Urzędem Pracy we W. umowę pożyczki nr [...] na kwotę 20000 zł. z przeznaczeniem na podjęcie działalności gospodarczej w zakresie handlu artykułami spożywczymi. Spłata pożyczki została zabezpieczona poręczeniem 4 osób: K. G., W. R., H. L. oraz R. J. W dniu 13 lutego 2001 r., z uwagi na zaległości w opłacaniu rat, umowa pożyczki została wypowiedziana i Urząd Pracy zażądał spłaty całości zadłużenia w wysokości 21652,16 zł. (w tym: pożyczka 13650 zł., odsetki-8002, 16 zł.). Dnia 18 maja 2001 r. Sąd Rejonowy we W. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym zobowiązując solidarnie do spłaty pożyczki I. L. i wszystkich poręczycieli. Pismem z dnia 27 lipca 2001 r. skarżąca zwróciła się o umorzenie pożyczki motywując to bardzo złą sytuacją materialną, spowodowaną min. tym, że działalność gospodarcza na rozpoczęcie, której wzięła pożyczkę nie przyniosła żadnych dochodów. Powiatowy Urząd Pracy zlecił Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej przeprowadzenie wywiadów środowiskowych o sytuacji materialno-bytowej i rodzinnej skarżącej i poręczycieli. Po negatywnej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia we W. w sprawie umorzenia należności wynikających z umowy pożyczki nr [...], Starosta na podstawie art. 18 ust. 4 a i 4 b oraz art. 6 lit. d ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. ), odmówił umorzenia przedmiotowej pożyczki. Rada Zatrudnienia oraz Starosta uzasadnili swoje stanowisko tym, że nawet, jeżeli główny dłużnik nie bedzie mógł spłacić zadłużenia to sytuacja materialno-bytowa poręczycieli pożyczki pozwala na spłatę zadłużenia i tym samym zachodzi negatywna przesłanka do umorzenia pożyczki. Art. 18 ust 4 b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm. ) stanowi, że umorzenie pożyczki, za spłatę, której odpowiada solidarnie więcej niż jeden dłużnik, może nastąpić, gdy okoliczności uzasadniające umorzenie zachodzą co do wszystkich zobowiązanych. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, ponieważ uznał, że mimo trudnej sytuacji I. L. sytuacja finansowa poręczycieli pozwala na uregulowanie zobowiązań wobec PUP we W. W dniu 18 lutego 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wpłynęła skarga I. L. na decyzję Wojewody o nr [...]. Skarżąca stwierdziła, że mimo starań działalność gospodarcza, którą podjęła w 1998 r. zakończyła bankructwem. Obecnie nie jest w stanie spłacić zadłużenia, ani nie będzie w stanie zwrócić długu poręczycielom, którzy spłacą zobowiązanie. Według I. L. jej poręczyciele także mają na utrzymaniu rodziny a skromne dochody nie pozwolą na spłatę zobowiązań. Sytuacja materialna skarżącej jest bardzo ciężka zważywszy, że jej rodzina utrzymuje się z renty męża w wysokości 998 zł. miesięcznie z której komornik potrąca 295 zł. Ze względu na chorobę męża, rodzina I. L. ponosi dodatkowe koszty związane z leczeniem i lekarstwami. Skarżąca prosi o umorzenie odsetek i rozłożenie należności głównej na małe raty. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z tego upoważnienia stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję z dnia 13 grudnia 2001 r., która wydana została przez Starostę (nr [...]). W aktach sprawy znajduje się odpis w/w decyzji z 13 grudnia 2001 r. Na karcie 53 stanowiącej odpis drugiej strony tej decyzji pieczątka i podpis osoby podpisującej są nieczytelne. W związku z tym powstaje wątpliwość, co do organu, który wydał decyzję w I instancji. Sąd zwrócił uwagę, że akta administracyjne zawierają tylko odpisy dokumentów, i to nie wszystkie odpowiednio podpisane przez upoważnionych pracowników. W dalszej kolejności Sąd stwierdził brak zawiadomienia poręczycieli: R. J., H. L., W. R. i K. G. o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek I. L. w sprawie umorzenia pożyczki nr [...], których interesów decyzja dotyczyła. Zdaniem Sądu obowiązek powiadomienia poręczycieli oraz zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu wynika z art. 10 § 1 k.p.a., który mówi, że organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym studium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W szczególności nie wypełnia dyspozycji tego artykułu przeprowadzenie wywiadów środowiskowych dotyczących sytuacji materialnej poręczycieli. W sprawie nie było zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, o przysługujących stronom możliwościach skorzystania ze środków dowodowych, ani informowania przez organ administracyjny o możliwości wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach przed wydaniem decyzji. Nie zachodzą tu negatywne przesłanki art. 10 § 2 k.p.a. Trzeba mieć przy tym na uwadze okoliczności sprawy w tym olbrzymie znaczenie dla poręczycieli, ewentualnej konieczności spłaty (wielkiego, jak na ich udokumentowane możliwości finansowe) zadłużenia. Sąd uznał, że postępowanie organów administracyjnych w sprawie narusza art. 7 i art. 10 § 1 k.p.a. Z tych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.