II SA/Gd 439/05
WyrokWSA w Gdańsku2006-07-05
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Krzysztof Ziółkowski, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy odwołania od jego decyzji wniosły strony o sprzecznych interesach i różnej treści żądań, może zastosować instytucję samokontroli (art. 132 § 1 k.p.a.) i uchylić własną decyzję, czy też powinien przekazać sprawę organowi odwoławczemu?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie może zastosować instytucji samokontroli (art. 132 § 1 k.p.a.) i uchylić własnej decyzji, jeśli odwołania od tej decyzji wniosły strony o sprzecznych interesach i różnej treści żądań. W takiej sytuacji organ pierwszej instancji jest zobowiązany przekazać sprawę wraz z odwołaniami organowi odwoławczemu do rozpoznania. Zastosowanie samokontroli jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy odwołanie wniesione przez wszystkie strony zasługuje w całości na uwzględnienie, a ich żądania są tożsame lub zbieżne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zezwalającą na lokalizację zjazdów. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w przedmiocie wznowienia, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na zmianę pierwotnej decyzji. Od tej decyzji odwołały się dwie spółki o sprzecznych interesach. Organ pierwszej instancji, zamiast przekazać sprawę do organu odwoławczego, uchylił własną decyzję w trybie samokontroli. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Spółka A zaskarżyła decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 132 k.p.a.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 7 lutego 2005 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Sp. z o.o. kwotę 755 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sylwia Górny po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego zezwolenia na lokalizację zjazdów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 7 lutego 2005 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A Sp. z o. o. w W. kwotę 755 (siedemset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Gd 439/05
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 11 stycznia 2005r. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich działając w imieniu Prezydenta Miasta na podstawie art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego na skutek wniesienia przez B Spółkę z o.o. w [...] wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 15 lipca nr [...] zezwalającą na lokalizację zjazdów z ul. [...]. oraz z ul. [...] na teren działki projektowanego C u zbiegu ulic [...] i [...] w . umorzył postępowanie w tej sprawie z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu decyzji organ ustalił, że w dniu 9 września 2004r. Spółka z o. o. "B " w S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 15 lipca nr [...] zezwalającą na lokalizację zjazdów z ul. [...]. oraz z ul. [...] na teren działki projektowanego C. W uzasadnieniu wniosku o wznowienie postępowania Spółka podniosła, że postępowanie w sprawie wydania tej decyzji nastąpiło bez udziału zainteresowanej Spółki " B" w S., będącej inwestorem prac związanych z przebudową ulicy [...] w .. Spółka podniosła, że skoro jest inwestorem dla zadania inwestycyjnego polegającego na przebudowie ul. [...]., w tym na odcinku objętym kwestionowaną decyzją nr [...] z dnia 15 lipca 2004r, to powinna brać udział na prawach strony w postępowaniu dotyczącym lokalizacji w/wym. zjazdów.
Organ po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i przesłuchaniu świadka I. B. ustalił, że Spółka " B" o istnieniu decyzji z dnia 15 lipca 2004r. dowiedziała się 10 sierpnia 2004r. W związku z tym organ ustalił, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony w terminie.
Jednocześnie organ wskazał, że w dniu 3 grudnia 2004r. " A" Spółka z o. o. w W. złożyła oświadczenie o odstąpieniu od wykonania zjazdu z ul. [...]. w S. do projektowanego Centrum Handlowego u zbiegu ulic [...] i [...] w S.
Organ wskazał, że mając powyższe na uwadze w dniu 3 stycznia 2005r. wydał decyzję zmieniającą decyzję z dnia 15 lipca 2004r. w części dotyczącej sentencji oraz załącznika graficznego, a mianowicie uchylił część decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu: z działki nr 58 obręb 10 / dr/ na działkę nr 283/ 22 obręb 10 położoną w S. z uwagi na bezprzedmiotowość w/ wym. decyzji w części wymienionej w sentencji.
Nadto organ wskazał, że wobec faktu, że " B" Spółka z o.o. miała interes prawny jedynie co do uchylonej części decyzji z dnia 15 lipca 2004r. nr [...] zezwalającej na lokalizację zjazdów z ul. [...]. oraz z ul. [...] na teren projektowanego C u zbiegu ulic [...] i [...] w S. stwierdzono, że wniosek o wznowienie postępowania stał się bezprzedmiotowy.
Od powyższej decyzji odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . złożyły Spółka z o. o. " A " w W. i Spółka z o. o. "B " w S..
Spółka z o. o. " B" w S. wniosła o uchylenie decyzji z powodu jej niezgodności z prawem. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że organ I instancji wskazał, że decyzja z dnia 3 stycznia 2005r. czyni postępowanie bezprzedmiotowym tymczasem decyzja ta według wiedzy Spółki, nie jest ostateczna z powodu jej zaskarżenia przez Spółkę A. Wobec powyższego odwołujący podniósł, że decyzja z 3 stycznia 2005r. jest nieostateczna i nie mogła być podstawą dla wydania decyzji z dnia 11 stycznia 2005r o umorzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania.
Spółka z o. o. " A" wniosła o uchylenie decyzji z 11 stycznia 2005r. w całości i orzeczenie co do istoty sprawy. Odwołująca zarzuciła decyzji naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art. 10 kpa, tj. niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, a przez to niezastosowanie art. 61 § 4 kpa, art. 81 kpa, art. 90 § 2 pkt 1 kpa, art. 91 § 2 kpa; art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 6 kpa w związku z oparciem stanowiska organu I instancji na nieostatecznej decyzji; niezastosowanie art. 149 kpa; niewłaściwe zastosowanie art. 105 kpa.
W uzasadnieniu odwołania Spółka uzasadniła swoje zarzuty dotyczące naruszenia przez organ zasad postępowania, w szczególności podnosząc, że nie została zawiadomiona o wszczęciu i prowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia, nie uczestniczyła w rozprawie administracyjnej, a zatem nie brała czynnego udziału w sprawie. Uniemożliwienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oznacza, że rozstrzygnięcie, które w takim postępowaniu zapadło jest wadliwe. Odwołujący zarzucił naruszenie art. 149 kpa podnosząc, że w okolicznościach sprawy organ winien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania, albowiem wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony przez stronę postępowania o lokalizację zjazdów. Tym samym błędna jest decyzja o umorzeniu postępowania.
Spółka z o. o. " A" wskazywała przede wszystkim na fakt, że w jej ocenie firma " B" nie posiadała interesu prawnego, który legitymowałby ją do uczestnictwa w postępowaniu o uzgodnienie lokalizacji zjazdów i w konsekwencji wnosiła o uchylenie decyzji organu i instancji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę wznowienia postępowania na podstawie art. 149 kpa w związku z brakiem legitymacji po stronie Spółki " B" do występowania w sprawie jako strona postępowania w rozumieniu art. 28 kpa.
Prezydent Miasta działając na podstawie art. 132 § 1kpa rozpatrzył powyższe odwołania i decyzją z dnia 7 lutego 2005r. uchylił decyzję własną z dnia 11 stycznia 2005r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazał, że w tym stanie rzeczy gdy od decyzji z dnia 11 stycznia 2005r odwołały się zarówno " B" spółka z o. o. w S., jak i "A" Spółka z o. o. w W., to zaskarżone orzeczenie należało uchylić. Bezsporne bowiem jest , że umorzenie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania nastąpiło przedwcześnie, skoro decyzja z 3 stycznia2005r. zmieniająca zezwolenie na wykonanie zjazdu / decyzję z dnia 15 lipca 2004r/ nie jest prawomocna. Organ I instancji wskazał, że istotę wydania decyzji z dnia 11 stycznia 2005r. stanowiło ustalenie, iż wobec zmiany decyzji z 15 lipca 2004r. bezprzedmiotowe stało się dalsze rozpoznawanie sprawy o wznowienie postępowania z wniosku Spółki z o. o. " B " w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na lokalizację zjazdu z ul. [...]. oraz z ul. [...] w ..
Organ wskazał, że w tej sytuacji dalsze rozpoznanie sprawy z wniosku Spółki z o. o. " B " o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 15 lipca 2004r. będzie zależne od prawomocnego rozpoznania odwołania Spółki z o. o. "A" od decyzji z 3 stycznia 2005r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Spółka z o.o. " A" w W., zarzucając naruszenie prawa procesowego, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie art. 132 kpa.
W uzasadnieniu odwołania odwołujący wskazał, że przepis art. 132 kpa pozwala organowi, który wydał zaskarżoną decyzję, na dokonanie samokontroli i uchylenie lub zmianę własnej decyzji, tylko wtedy, gdy odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie. Natomiast , gdy organ ten uzna, że odwołanie tylko częściowo jest słuszne, to nie wolno dokonywać mu żadnych zmian w decyzji i w takim wypadku odwołanie wraz z aktami sprawy należy przesłać do organu odwoławczego. Odwołujący podał, że w niniejszym wypadku organ uznał odwołanie tylko w części za słuszne, z uzasadnienia decyzji wynika bowiem , że organ I instancji uznał zarzuty "A" jedynie w części dotyczącej oparcia stanowiska na decyzji nieostatecznej. Tymczasem z treści odwołania wniesionego przez Spółkę "A " wynika, że organ I instancji winien na podstawie art. 149 § 3kpa odmówić wznowienia postępowania.
Uzasadniając merytorycznie powyższe stanowisko odwołujący wskazał, że zgoda Zarządu Dróg na wykonanie zjazdu z drogi publicznej, o jakiej mowa w art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych / tekst jednolity: Dz. u. nr 204 z 2004r, poz. 2086/ nie zastępuje pozwolenia na budowę zjazdu wymaganego przez przepisy prawa budowlanego. Decyzja o zgodzie przesądza jedynie o możliwości zjazdu z drogi publicznej, a nie o budowie zjazdu. Decyzja taka nie ingeruje zatem w najmniejszym stopniu w uprawnienia i obowiązki wynikające z decyzji o zatwierdzeniu projektu i udzieleniu pozwolenia na przebudowę ul. [...]. dla Spółki " B". Nadto odwołujący podkreślił, że właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiednich nie posiadają interesu prawnego w tym postępowaniu, nadto żaden przepis prawa materialnego nie gwarantuje Spółce "B" wprowadzenia postulowanych rozwiązań komunikacyjnych. Stąd też jak wywodził odwołujący Spółka "B" nie może być uznana za stronę w rozumieniu art. 28 kpa w postępowaniu o zezwolenie na lokalizację.
Powołując się na powyższe odwołujący wskazał, że organ I instancji uznając w całości odwołanie Spółki " A" winien decyzją wydaną na podstawie art. 132 kpa w związku z art. 149§ 3 uchylić decyzję z dnia 11 stycznia 2005r. i odmówić wznowienia postępowania w sprawie lokalizacji zjazdów na teren projektowanego C.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w . decyzją z dnia 16 marca 2005r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że organ I instancji uchylił wydaną decyzję własną na podstawie art. 132 § 1 kpa kierując się koniecznością dalszego prowadzenia postępowania wznowionego i ustalenia , czy " B" Spółka z o. o. winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną z 15 lipca 2004r.
Organ II instancji podkreślił, że rozpatrywany problem ma charakter stricte proceduralny. W ocenie organu jest poza sporem , że organ I instancji był uprawniony do tego, aby wskutek odwołań wniesionych przez Spółkę "B" oraz Spółkę "A" od decyzji z dnia 11 stycznia 2005r. wyeliminować z obrotu prawnego niewątpliwie wadliwą decyzję . Decyzja z 11 stycznia 2005r. umarzała postępowanie, które nigdy nie było wznowione i nie było prowadzone w oparciu o stosowne przepisy kpa / art. 145- 150 /. Innymi słowy wniosek " B" Spółki z o. o. z dnia 7 września 2004r. o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa kierowany do Zarządu Dróg Miejskich nie był rozpatrywany, a więc umorzenie postępowania nie wznowionego było zabiegiem chybionym. Uchylając decyzję o umorzeniu postępowania , w wyniku wniesionych odwołań, organ I instancji w istocie uznał , że zasługiwały one na uwzględnienie i rozstrzygnął sprawę uchylając tę decyzję. Tym samym organ I instancji wyeliminował z obrotu prawnego własny akt administracyjny niewątpliwie dotknięty wadą.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła " A " Spółka z o.o. w W. zaskarżonej decyzji zarzucając:
1/ naruszenie przepisów postępowania , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 132 kpa- poprzez jego zastosowanie, art. 15 kpa oraz art. 127 § 2 kpa- poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji – przyjęcie, że na skutek odwołań o różnej treści, możliwe i zgodne z prawem jest, z pominięciem instancji odwoławczej, w trybie tzw. "samokontroli" , wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wadliwej organu I instancji, zaskarżonej przez obie strony postępowania o sprzecznych w sprawie interesach,
2/ naruszenie przepisów postępowania , które stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji, art. 156 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 28 kpa- poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł:
1/ na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / dalej p.[...]a./ - o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także na podstawie art. 135 p.[...]a.- o uchylenie w całości poprzedzających ją decyzji z dnia 7 lutego 2005r i z dnia 11 stycznia 2005r.’
2/ ewentualnie – w razie uznania , że zachodzą w sprawie przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności z przyczyny określonej art. 156 § 1 pkt 4 kpa- na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.[...]a. o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a także na podstawie art. 135 p.[...]a.- o stwierdzenie nieważności poprzedzających ją decyzji z dnia 7 lutego 2005r. i z dnia 11 stycznia 2005r.
W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na treść przepisu art. 28 kpa podnosił, że " B" Spółka z o. o. w S. nie miała nigdy i nie ma nadal żadnego interesu prawnego w sprawie objętej jej żądaniem wznowienia postępowania, albowiem status strony w rozumieniu art. 28 kpa wynika wyłącznie z przepisów prawa materialnego. Skarżąca ponownie wskazała, że interes prawny w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na lokalizację zjazdów powinien być ustalony w oparciu o przepisy w/wym. ustawy o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985r.Te zaś – przy uwzględnieniu położenia nieruchomości objętej wnioskiem skarżącej i nieruchomości żądającego wznowienia postępowania po przeciwległych skrajniach drogi publicznej, jak też przy uwzględnieniu kilkusetmetrowej odległości między nimi, nie pozwalają na uznanie aby Spółce z o. o. " B" przysługiwał przymiot strony. Skarżący wskazał, że w treści żądania o wznowienie postępowania , jak i podczas rozprawy administracyjnej Spółka z o. o. "B" nie wykazała, aby postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na lokalizację zjazdów dotyczyło sfery jej własnych praw lub obowiązków, o których mowa w przepisach prawa materialnego. W szczególności – nie pozwala na to powołanie się jedynie na rzekomą kolizję treści projektów technicznych uzgadnianych przez tę Spółkę i skarżącą z Zarządem Dróg Miejskich, ani też posiadane przez nie w tych sprawach decyzje. Na rozprawie administracyjnej pełnomocnik Spółki z o. o. "B" nie był w stanie wskazać na czym kolizja miałaby polegać.
Skarżący podniósł, że stosownie do powyższego –Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w S. na skutek żądania wznowienia postępowania przez Spółkę z o. o. " B" po ustaleniu, że żądającemu nie przysługuje przymiot strony – powinien wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania / art. 149 § 3 kpa/. Skarżący wywodził, że w tym stanie rzeczy wydane przez organ decyzje o umorzeniu postępowania, czy o uchyleniu decyzji umarzającej, a także decyzja zaskarżona niniejszą skargą są niezgodne z prawem. Wszystkie one zostały bowiem wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które to naruszenia miały istotny i oczywisty wpływ na wynik sprawy.
W ocenie skarżącej powyższe decyzje są jednak dotknięte wadą pozwalającą na stwierdzenie ich nieważności, jako że zostały skierowane do osoby nie będącej stroną w sprawie.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 132 kpa skarżący cytując ten przepis wskazał, że przepis ten pozwala organowi w trybie samokontroli uchylić lub zmienić wydaną przez siebie decyzję, ale tylko wówczas jeżeli odwołanie wniesione przez stronę zasługuje na uwzględnienie w całości. Jeżeli organ uzna natomiast, że odwołanie tylko w części zasługuje na uwzględnienie, to nie może zmienić lub uchylić swojej decyzji ma podstawie art. 132kpa, lecz jest obowiązany odwołanie wraz z aktami sprawy przesłać organowi odwoławczemu .
Jeśli zaś odwołanie wniosło kilka stron, dla zastosowania powyższego przepisu , treść odwołań musi być tożsama. Skarżący zarzucił, że uchylając decyzję w takiej sytuacji, przy różnej treści żądań stron i przy ich spornych interesach, organ I instancji narusza nie tylko art. 132 kpa, ale również zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 kpa. Zasady te zostały naruszone przez organ I instancji przy wydawaniu decyzji z dnia 7 lutego 2005r., a tym samym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które tę wadliwą decyzję utrzymało w mocy.
W podsumowaniu skargi skarżący wskazał, że jest oczywistym dla skarżącej konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 11 stycznia 2005r., lecz powyższe nie może nastąpić z naruszeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w . wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Kolegium ponownie wskazało, że sprawa ma charakter ściśle procesowy związany z koniecznością wyeliminowania z obrotu decyzji, która nie powinna być wydana, natomiast treść skargi wykracza szeroko poza wskazane zagadnienie. Decyzja organu I instancji z dnia 11 stycznia 2005r. była niewątpliwie wadliwa, ponieważ orzekała o umorzeniu wznowionego postępowania w sytuacji, gdy postępowanie nigdy nie było wznowione. Oznacza to, że wniosek Spółki z o. o. " B" nie był rozpatrywany. Organ II instancji wskazał, że nie wchodząc w ocenę, kto w sprawie lokalizacji zjazdów na teren projektowanego Centrum Handlowego ma legitymację strony, ponieważ nie to jest przedmiotem rozważań, eliminując z obrotu prawnego wadliwy akt administracyjny organ I instancji nie naruszył prawa.
Odpowiedź na skargę złożyła Spółka z o. o. " B" , która wniosła o oddalenie skargi. Jednocześnie Spółka wniosła o przeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wykazania , że może być stroną w postępowaniu o lokalizację zjazdów . Podniosła, że zakresy projektowe związane z przebudową ulicy i lokalizacją zjazdów pokrywają się i tym celu należy przeprowadzić postępowanie, o co wnosiła już w trakcie postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do art.1§ 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie sanowi inaczej.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm./ , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie , bowiem zaskarżona decyzja narusza prawo.
Zgodnie z przepisem art. 132 § 1 kpa jeżeli odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ administracji publicznej, który wydał decyzję, uzna, że to odwołanie zasługuje w całości na uwzględnienie, może wydać nową decyzję, w której uchyli lub zmieni zaskarżoną decyzję. Przepis ten normuje instytucję tzw. samokontroli, która pozwala na uwzględnienie odwołania bez przeprowadzania postępowania odwoławczego. W trybie samokontroli organ, który wydał decyzję, bada własne postępowanie polegające na ponownym rozpoznaniu i rozpatrzeniu sprawy oraz na ustaleniu, czy stanowisko zajęte w danej sprawie może być zmienione.
Podkreślić należy, że koniecznym warunkiem dopuszczalności uwzględnienia odwołania w trybie samokontroli jest uznanie, że odwołanie wniesione przez wszystkie strony zasługuje w całości na uwzględnienie. Przy czym przez uwzględnienie odwołania w całości należy rozumieć sytuację, w której organ administracji uchyla zakwestionowaną decyzję lub zmienia ją zgodnie z żądaniem strony zawartym w odwołaniu. Przyjąć zatem należy, że motywy wydania nowej decyzji zawarte w jej uzasadnieniu powinny być tożsame lub zbieżne z argumentami podniesionymi w odwołaniu. Wprawdzie organ administracji może uwzględniając odwołanie powołać niektóre argumenty zawarte w odwołaniu, lecz nie może kwestionować pozostałych. Organ nadto powinien ustosunkować się do treści odwołania. Zastosowanie instytucji samokontroli nie powinno naruszać praw strony, skoro uwzględnienie odwołania oznacza skorygowanie własnego rozstrzygnięcia wyłącznie w kierunku pożądanym przez wnoszącego odwołanie i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w odwołaniu. Skoro więc organ I instancji nie kieruje odwołania do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, to w takiej sytuacji winien wydać orzeczenie zgodne w całości z żądaniami odwołania.
Możność skorzystania przez organ I instancji uprawnień autokontrolnych jest też uwarunkowana wniesieniem takich samych odwołań przez wszystkie strony albo wyrażeniem przez pozostałe strony zgody na uchylenie lub zmianę decyzji w sposób określony w odwołaniu wniesionym jako jedyne.
W niniejszej sprawie odwołanie od decyzji z dnia 11 stycznia 2005r. wniosły "B" Spółka z o.o. w S. i " A" Spółka z o.o. w W.. Treść żądań, jak też argumentów i zarzutów skierowanych przeciwko decyzji z dnia 11 stycznia 2005r. podanych w odwołaniach była różna , różne i sporne są również interesy obydwu stron w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na lokalizację zjazdów . Spółka z o.o. " B" wnosiła o uchylenie decyzji z dnia 11 stycznia 2005r podnosząc , że w sprawie nie zapadła jeszcze decyzja ostateczna, z kolei Spółka z o. o. " A" wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy w sprawie wniosku o wznowienie postępowania poprzez wydanie decyzji odmowie wznowienia postępowania , podnosząc przy tym również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji zasad postępowania , jak również w szczególności zarzucając, że Sp. B nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa , aby występować w rozpatrywanej sprawie.
W świetle powyższego wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie przepis art. 132 § 1 kpa nie znajdował w ogóle zastosowania. Skoro bowiem organ I instancji wydając decyzję powołał się na art. 132 § 1 kpa to winien wydać orzeczenie stosownie do wyżej przytoczonych zasad , a w szczególności uwzględniające odwołania w całości, z motywami uzasadnienia tożsamymi lub zbieżnymi z podniesionymi w odwołaniach. Tymczasem organ I instancji rozpoznając obydwa odwołania nie mógł uwzględnić ich w całości, gdyż żądania odwołań były różne, różna była też treść zarzutów.
Ustalić zatem należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji w sposób nieprawidłowy , sprzecznie z brzmieniem przepisu zastosował art. 132 § 1 kpa uznając , że możliwe jest pominięcie instancji odwoławczej. Obowiązkiem zaś organu II instancji jest natomiast uchylenie decyzji w przypadku stwierdzenia, że decyzja jest wadliwa lub że została wydana w wyniku postępowania prowadzonego w nieprawidłowy sposób.
Odnośnie zarzutu zawartego w skardze dotyczącego naruszenia przepisów postępowania , stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji / art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 kpa/ poprzez skierowanie zaskarżonej decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie Sąd nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub innych przepisach. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt 4 organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w spawie. Sąd uznał, że w niniejszej sprawie decyzje wydane przez organy administracji nie są dotknięte sankcją nieważności, a zarzut Spółki " A" w powyższym zakresie, na tym etapie postępowania jest przedwczesny i nie może zostać uwzględniony, a to z uwagi na treść rozstrzygnięcia organów administracji, organy nie wydały bowiem merytorycznej decyzji dotyczącej wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że doszło w niniejszej sprawie do naruszenia przepisów postępowania i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 7 lutego 2005r.
W tym stanie faktycznym i prawnym zgodnie z przepisami art. 131 i133 kpa organ I instancji winien zawiadomić strony o wniesieniu odwołania od decyzji z dnia 11 stycznia 2005r.i akta sprawy wraz z odwołaniami przekazać do organu odwoławczego w celu ich rozpoznania.
O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 i art. 205 § 2 powoływanej wyżej ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie §18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm./.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło