II SA/Gd 439/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego . z dnia 10 kwietnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić A. P. przyznania prawa pomocy. A. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie ze złożonym oświadczeniem wnioskodawca prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz ze studiującymi synem i córką. Dochody gospodarstwa domowego stanowią: świadczenie przedemerytalne wnioskodawcy w wysokości 1 070,92 zł brutto, renty dzieci po śmierci ich matki w łącznej kwocie 820 zł, stypendium naukowe syna w wysokości 180 zł oraz alimenty uzyskiwane przez córkę A. w kwocie 500 zł miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, iż jest właścicielem dwóch mieszkań o powierzchni 59,4 m2 oraz 68 m2 , a także dwóch nieruchomości gruntowych – działki leśnej o powierzchni 8 309 m2 oraz nieruchomości o przeznaczeniu letniskowym o powierzchni 800 m2. Poza powyższymi składnikami majątku, innych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów nie posiada. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stałe źródło utrzymania wnioskodawcy i jego dzieci (świadczenie przedemerytalne), w połączeniu z okolicznością, iż posiada on majątek w postaci czterech nieruchomości, w tym dwóch mieszkań, z których może czerpać dochody, nie uzasadniają niemożności poniesienia przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie, w tym uiszczenia kwoty 100 zł wpisu sądowego od skargi. Należy też zauważyć, że posiadany przez skarżącego majątek – np.: nieruchomość gruntowa, czy mieszkanie może przynosić pożytki, a także stanowić formę zabezpieczenia pożyczki czy kredytu bankowego. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś, skarżący – posiadając majątek w postaci dwóch mieszkań, dwóch nieruchomości gruntowych, do grona osób ubogich nie należy, mimo że jego dochody nie są szczególnie wysokie. Na marginesie jedynie wskazać należy, że wbrew wezwaniu Sądu, wnioskodawca załączył wyciąg z rachunku bankowego, obejmującego jedynie okres 1 miesiąca, a nie 3 miesięcy, co oznacza, że zobowiązanie sądu wnioskodawca potraktował wybiórczo. Odnosząc się zaś do jego twierdzenia odnośnie potrzeby przedkładania rachunków bankowych swoich dzieci, wskazać należy, iż nie było przeszkód, aby one same zwróciły się do Banków, z którymi ewentualnie zawarły umowę o prowadzenie rachunku oszczędnościowego - o wydanie wyciągów. Fakt, że dzieci skarżącego nie są stronami w niniejszej sprawie nie ma żadnego znaczenia dla oceny spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy przez wnioskodawcę w sytuacji, gdy prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Taka właśnie okoliczność wynika z oświadczenia skarżącego zamieszczonego w urzędowym formularzu PPF. Wskazać nadto należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca odniesieniu do skarżącego (por. postanowienie Naczelnego sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.