II SA/Gd 439/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 23 października 2018 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę. W.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2018 r., nr [...], oddalające zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczące tytułu wykonawczego z dnia 20 marca 2017 r., nr [...]. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia 22 grudnia 2016 r., [...], nakazał W.P rozbiórkę usytuowanych na działce nr [...] położonej w miejscowości K., gmina K., dwóch obiektów budowlanych, tj.: obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,0 m x 4,0 m wraz z tarasem 4,0 m x 2 m, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, usytuowanego w pobliżu granicy z działkami nr [...] i [...] oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej o wymiarach 4,0 m x 4,0 m wraz z tarasem 4,0rrl x 2m, nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej usytuowanego jako drugi w kolejności na wysokości granicy z działkami nr [...] i [...]. Z uwagi na niewykonanie przez zobowiązanego wskazanych obowiązków, pismem z dnia 2 lutego 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do W.P. upomnienie wzywające do ich wykonania z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Upomnienie to zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 10 lutego 2017 r. Następnie stwierdzając dalsze niewykonanie obowiązków organ pierwszej instancji wystawił wobec W.P. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 20 marca 2017 r. Tytuł ten został doręczony stronie w dniu 18 kwietnia 2017 r. W toku czynności egzekucyjnych zobowiązany w dniu 25 kwietnia 2017 r. zwrócił się zwrócił się do organu o ich wstrzymanie do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku skargi na decyzję z dnia 22 grudnia 2016 r. o nakazie rozbiórki, stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego. Jak zaznaczył, Sąd ten postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 180/17 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Następnie wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 180/17 Sąd oddalił skargę. Powyższy wyrok stał się prawomocny od dnia 24 czerwca 2017r. W piśmie z dnia 3 czerwca 2017 r. zobowiązany doprecyzował, że jego pismo z dnia 25 kwietnia 2017 r. należy potraktować jako zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji, oparty na podstawie art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1314), zwanej dalej u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku. Na skutek przeprowadzonej w dniu 16 marca 2018 r. kontroli organ ustalił, że objęte nakazem rozbiórki obiekty budowlane usytuowane na dz. nr [...] nie zostały rozebrane. Mając to wszystko na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 19 marca 2018 r. oddalił zarzuty wniesione przez W.P. w przedmiocie powadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 20 marca 2017 r. Po rozpoznaniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21 maja 2018 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Organ wskazał, że wprawdzie w dniu wniesienia zarzutów obowiązek rozbiórki nie był wykonalny z uwagi na postanowienie sądu administracyjnego wstrzymujące wykonie decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu, jednakże z dniem uprawomocnienia się wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24 maja 2017 r., tj. z dniem 24 czerwca 2017 r. przedmiotowy obowiązek stał się wymagalny, a organ pierwszej instancji był uprawniony do podejmowania dalszych czynności, w tym rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego. W tym zaś zakresie kwestionowane rozstrzygnięcie należy uznać za uzasadnione. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącego, tytuł wykonawczy został mu doręczony – świadczy o tym dowód w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru podpisanego przez skarżącego w dniu 18 kwietnia 2017 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W.P. domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2018 r. oraz orzeczenia, że postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zarzucił, że tytuł wykonawczy, którego dotyczyły zarzuty został przez organ odwoławczy błędnie oznaczony – zamiast 20 marca 2017 r. jest 19 marca 2018 r. oraz pominięto istotne błędy w sentencji postanowienia organu pierwszej instancji, które wykraczały poza zakres oczywistej omyłki pisarskiej możliwej do sprostowania. Ponadto w sprawie pominięto przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji, mającej wpływ na treść rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutu błędnego oznaczenia w uzasadnieniu skarżonej decyzji daty wystawienia tytułu wykonawczego organ wskazał, że postanowieniem z dnia 6 lipca 2018 r. sprostował ww. oczywistą omyłkę pisarską. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jedynie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 maja 2018 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2018 r. wydane w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 1314), zwanej dalej u.p.e.a., którym organ pierwszej instancji oddalił zgłoszony przez skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego zarzut braku wymagalności obowiązku. Zarzut ten oparto na twierdzeniu, że tytuł wykonawczy nie został doręczony zobowiązanemu, a nadto wykonalność decyzji stanowiącej podstawę jego wystawienia została wstrzymana postanowieniem sądu administracyjnego. Rozpoznając skargę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest wymagalność obowiązku nałożonego decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 grudnia 2016 r. nakazującą W.P. rozbiórkę obiektów budowalnych usytuowanych na działce nr [...] w miejscowości K., gmina K. W tym zakresie wskazać trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy tytuł wykonawczy dotyczący ww. obowiązku został wystawiony w dniu 20 marca 2017 r. i doręczony podmiotowi zobowiązanemu. Z chwilą doręczenia tytułu dłużnikowi wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Jednocześnie z inicjatywy W.P. zostało wszczęte postępowanie sądowe przeciwko decyzji nakazującej rozbiórkę, w którego toku postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 180/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Natomiast wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 180/17, prawomocnym od dnia 24 czerwca 2017 r., Sąd ten oddalił skargę. Mając to na uwadze należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego obowiązek rozbiórki był wykonalny, lecz w dacie wniesienia zarzutów jego wykonalność została wstrzymana na skutek wydania postanowienia sądu z dnia 20 kwietnia 2017 r. Nie należy jednak utożsamiać tego braku wykonalności obowiązku - wynikającego z procesowego wstrzymania wykonalności decyzji nakładającej ów obowiązek - ze wskazaną w art. 33 pkt 2 u.p.e.a. przesłanką braku jego wymagalności. Wstrzymanie wykonania decyzji o rozbiórce nie spowodowało bowiem skutku w postaci braku wymagalności obowiązku egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym, lecz jedynie obligowało organy do wydania postanowienia o zawieszeniu prowadzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na treść art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nie ulega więc wątpliwości, że z chwilą wstrzymania przez sąd wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowe postępowanie egzekucyjne uległo zawieszeniu z mocy prawa, a wymagalność orzeczonego obowiązku została wstrzymana. Niewątpliwe jest także, że organ pierwszej instancji wbrew prawnemu obowiązkowi nie wydał postanowienia o wstrzymaniu prowadzonego postępowania egzekucyjnego, lecz o ile uchybienie w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów prawa, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało ono charakteru rażącego. Jak już bowiem wskazano zawieszenie to nastąpiło z mocy prawa, zatem postanowienie organu miałoby jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający skutek, który nastąpił ex lege od daty wydania postanowienia sądu z dnia 20 kwietnia 2017 r. Ponadto należy zauważyć, że od chwili jego wydania do prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie sygn. akt II SA/Gd 180/17, organ pierwszej instancji nie podejmował żadnych czynności egzekucyjnych. Tym samym, choć nie odzwierciedlił faktu zawieszenia postępowania w formie orzeczenia, to w rzeczywistości postępowanie nie było prowadzone i żadne prawa procesowe strony nie zostały naruszone. Reasumując stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania decyzji o rozbiórce wbrew twierdzeniom skarżącego nie spowodowało skutku w postaci braku wymagalności obowiązku egzekwowanego w postępowaniu egzekucyjnym, lecz wymagalność tę wstrzymało. Upadek wstrzymania owej wymagalności nastąpił zaś z chwilą upadku wstrzymania wykonania decyzji o rozbiórce, tj. zgodnie z art. 61 § 6 pkt 2 p.p.s.a. z chwilą uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę na decyzję z dnia 22 grudnia 2016 r., co nastąpiło w dniu 24 czerwca 2017 r. To z kolei upoważniało organ egzekucyjny do dalszego prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniesionych zarzutów egzekucyjnych. Zarzuty te, jak wynika z pisma strony z dnia 25 kwietnia 2017 r. i jego uzupełnienia z dnia 3 czerwca 2017 r., zostały natomiast oparte na podstawie art. 33 pkt 2 u.p.e.a., tj. braku wymagalności obowiązku z uwagi na niedostarczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo oceniły, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2017 r. został doręczony W.P. w dniu 18 kwietnia 2017 r. – potwierdza to własnoręczny podpis skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (vide: k. 7 akt organu pierwszej instancji). Ponadto wskazać należy, że wymagalność obowiązku nie jest związana z doręczeniem tytułu egzekucyjnego dłużnikowi – ta data determinuje możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego – lecz z upływem terminu wyznaczonego przez organ na wykonanie tego obowiązku bądź uzyskaniem przez tę decyzję waloru ostateczności. W niniejszej sprawie skutek ten nastąpił w dniu 22 grudnia 2016 r., zaś organy ustaliły na podstawie oględzin, że przeznaczone do rozbiórki obiekty w dniu 16 marca 2018 r. dalej znajdowały się na nieruchomości mimo upływu terminu ich rozbiórki. W konsekwencji stwierdzić należy, że zarzut egzekucyjny podniesiony przez skarżącego był nietrafny. Termin wykonania obowiązku upłynął bezskutecznie, a tytuł wykonawczy został mu prawidłowo doręczony, co jednoznacznie świadczy o wymagalności obowiązku. Także fakt zaskarżenia decyzji stanowiącej podstawę prawną obowiązku do sądu administracyjnego i wstrzymanie jej wykonalności nie oznacza braku wymagalności obowiązku, którą to kwestię wyjaśniono wyżej. Sąd nie podzielił także zarzutów skargi dotyczących błędów w sentencji postanowienia organu pierwszej instancji oraz błędnego oznaczenia w uzasadnieniu orzeczenia organu odwoławczego daty wystawienia tytułu wykonawczego. Jak trafnie wskazał w odpowiedzi na skargę inspektor wojewódzki, postanowieniem z dnia 6 lipca 2018 r. ww. oczywista omyłka pisarska została sprostowana. Ponadto analiza całego uzasadnienia kwestionowanego rozstrzygnięcia wskazuje, że przedmiotem rozważań organu był tytuł wykonawczy z dnia 20 marca 2017 r., zatem popełniona omyłka w tym zakresie zdaniem Sądu była oczywista oraz nie miała wpływu na wynik sprawy. Także błędy pisarskie, których dopuścił się organ pierwszej instancji zostały sprostowane w postanowieniach z dnia 18 kwietnia 2018 r. – w zakresie treści zarzutu egzekucyjnego podniesionego przez podmiot zobowiązany i z dnia 19 maja 2018 r. – w zakresie wskazania w sentencji, że oddaleniu podlegają zarzuty wniesione pismem strony z dnia 25 kwietnia 2017 r., a nie 8 maja 2017 r. W ocenie Sądu ww. omyłki mieszczą się w zakresie oczywistych omyłek pisarskich możliwych do usunięcia w trybie art. 113 k.p.a. Wprawdzie obie z nich dotyczą kwestii istotnych dla sprawy, gdyż prawidłowe wskazanie jakie zarzuty zgłosił zobowiązany ma znaczenie dla badania, czy w okolicznościach sprawy dany zarzut znajduje uzasadnienie, zaś data wniesienia zarzutów istotna jest z uwagi na ograniczające organ terminy rozpoznania sprawy. Nie mniej jednak z treści uzasadnienia postanowienia jasno wynika, że organ badał zasadność zarzutu "[...] braku wymagalności obowiązku z innego powodu [...]" (vide: [...] linijka ostatniego akapitu postanowienia). Z kolei wskazana w sentencji data zgłoszenia zarzutów jest o tyle błędna, że odnosi się do daty wpływu do organu pisma zawierającego zarzuty, a nie jego sporządzenia przez stronę. Dotyczy ona jednak tego samego pisma – pisma zawierającego zarzuty podlegające rozpatrzeniu w sprawie. Uchybienie w tym zakresie jest więc oczywiste i pomimo jego popełnienia możliwe jest jednoznaczne zidentyfikowanie pisma inicjującego przedmiotowe postępowanie. Odnosząc się do zarzutu przewlekłości postepowania toczącego się przed organem pierwszej instancji wskazać natomiast należy, że kwestia ta nie podlega rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie. Zwalczaniu opieszałości organów administracji służy bowiem skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania wnoszona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Mając to wszystko na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że organy egzekucyjne obu instancji prawidłowo uznały zarzut egzekucyjny, oparty na twierdzeniu o braku wymagalności obowiązku, za bezzasadny. Nie potwierdziły się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W sprawie prawidłowo ustalono bowiem istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, w szczególności poprzez dokonanie oględzin nieruchomości w celu sprawdzenia wykonania obowiązku. Sąd nie dopatrzył się także, aby w sprawie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej czy też zasady przekonywania. Kontrolowane postanowienia spełniają ponadto wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Biorąc pod uwagę, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną. Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, a także postanowienie, rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.