II SA/Gd 44/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. W., P. D. i D. D. na postanowienie Wojewody z dnia 12 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 18 czerwca 2021 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących A. W., P. D. i D. D. solidarnie kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga A. W., P. D. i D. D. na postanowienie Wojewody z dnia 12 listopada 2021 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy: Aktem notarialnym z dnia 2 lutego 1988 r., Repertorium A[..], zawartym w trybie art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r., nr 22, poz. 99 ze zm.) z uwzględnieniem zmian zawartych w ustawie z dnia 13 lipca 1988 r. (Dz.U. nr 24, poz. 170), R. D. i M.D. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość, stanowiącą niezabudowaną działkę nr [..] o powierzchni 0,25 ha, położoną w G. za kwotę 791 328 zł na cele budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego. Wnioskiem z dnia 17 lipca 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia 15 września 2020 r., M.D., A. W., D. D. i P. D. wystąpili do Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej obecnie działkę oznaczoną nr [..], położoną w G., obręb [..]. Wojewoda postanowieniem z dnia 12 stycznia 2021. wyłączył Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej od załatwienia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej załatwienia Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej. Pismami z dnia 9 lutego 2021 r. i 24 marca 2021 r. Prezydent Miasta wezwał wnioskodawców do przedłożenia postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po wywłaszczonych. Z uwagi na nieudzielenie odpowiedzi na powyższe wezwania, postanowieniem z dnia 18 czerwca 2021 r., nr [..], wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735) – zwanej dalej k.p.a., Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej odmówił wszczęcia postępowania w zakresie wniosku skarżących o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, podkreślając, że osobą uprawnioną do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest wyłącznie osoba, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia lub jej spadkobierca a skarżący nie wykazali aby byli spadkobiercami wywłaszczonego R. D. Na powyższe postanowienie skarżący wnieśli zażalenie. Nadto, skarżący złożyli akt poświadczenia dziedziczenia po R. D. z dnia 17 lipca 2014 r., Repertorium A nr [..], z którego wynika, że spadek po zmarłym nabyli z mocy ustawy: żona M. D. oraz dzieci: A. W., P. D. i D. D.. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 12 listopada 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia 18 czerwca 2021 r. Uzasadniając wydane postanowienie, Wojewoda wskazał, że organ I instancji miał podstawy do wydania postanowienia na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie wykazali bowiem, że są spadkobiercami po wywłaszczonym R. D., co uprawniało do stwierdzenia, że wniosek został złożony przez osoby nie będące stroną. Brak ten został jednakże uzupełniony w toku postępowania odwoławczego, albowiem przy piśmie z dnia 27 sierpnia 2021 r. skarżący przedłożyli akt poświadczenia dziedziczenia po R. D.z dnia 17 lipca 2014 r., Repertorium A nr [..], z którego wynika, że spadek po nim nabyli z mocy ustawy: żona M.D. oraz dzieci A. W., P. D. i D. D. Tym samym, zostało potwierdzone ich prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Mimo to, zdaniem Wojewody, nadal istnieją podstawy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., albowiem postępowanie na wniosek skarżących nie może zostać wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został bowiem złożony po terminie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r., poz. 801), zgodnie z którym poprzedni właściciel albo jego spadkobierca może złożyć żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. od dnia 14 maja 2020 r. Niewątpliwie, bieg tego terminu został zawieszony na podstawie obowiązującego od dnia 31 marca 2020 r. przepisu art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych i wprowadzanych przez nią zmianach w innych aktach prawnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 568). Przepis ten następnie został uchylony z dniem 16 maja 2020 r. na podstawie art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz.U. z 2020 r., nr 875). Na podstawie powołanych przepisów termin na złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został wydłużony o 45 dni (tj. za okres od dnia 31 marca 2020 r. do dnia 14 maja 2020 r.) i upłynął w dniu 7 lipca 2020 r. Tym samym, złożenie wniosku przez skarżących w dniu 17 lipca 2020 r. nastąpiło po terminie wskazanym w art. 2 ust. 1 ustawy nowelizującej. We wniesionej do Sądu skardze na powyższe postanowienie skarżący wnieśli o jego uchylenie, zarzucając mu naruszenie: art. 8 k.p.a., art. 137 ust. 3 i 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 15zzs ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm. w tym z dnia 31 marca 2020 r. - Dz.U. z 2020 r., poz. 568) w zw. z art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 7 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-COV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) – poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie wniosek z dnia 17 lipca 2020 r. o zwrot nieruchomości nie został złożony z zachowaniem terminu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając przedmiotową sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Przeprowadzona przez Sąd, na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądowa kontrola wykazała, że zarówno postanowienie Wojewody z dnia 12 listopada 2021 r., jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 18 czerwca 2021 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa. Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny czy w zaskarżonym postanowieniu organ prawidłowo odmówił, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia na wniosek skarżących postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w trybie i na zasadach wynikających z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) - zwanej dalej u.g.n., przy uwzględnieniu art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2019 r., poz. 801) oraz przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Artykuł 61a § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej odmawia postanowieniem wszczęcia postępowania w przypadku, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania występuje osoba niebędąca stroną postępowania lub z innych uzasadnionych przyczyn. Przesłanki odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego mogą mieć charakter podmiotowy, dotyczący układu podmiotowego konkretnego postępowania, jak i przedmiotowy, dotyczący samego przedmiotu postępowania administracyjnego. Ustawodawca w art. 61a k.p.a. wyraził w sposób konkretny tylko jedną przesłankę podmiotową, odwołującą się do przymiotu strony postępowania, pozostawiając pozostałe, mieszczące się w zakresie wyrażenia "uzasadnione przyczyny", wyjaśnieniom doktryny i orzecznictwa. Do takich innych uzasadnionych przyczyn można zaliczyć sytuacje, gdy żądanie jednostki dotyczy sprawy rozstrzygniętej już decyzją, żądanie jednostki dotyczy sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Do innych usprawiedliwionych przyczyn należy zaliczyć przedawnienie materialnoprawne – upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Legalis/el. 2021). Zatem jeżeli zaistnieją uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania, to obowiązkiem organu jest odmówić wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.". Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny i znajduje potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy. Aktem notarialnym z dnia 2 lutego 1988 r., Repertorium [..], zawartym w trybie art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r., nr 22, poz. 99 ze zm.) z uwzględnieniem zmian zawartych w ustawie z dnia 13 lipca 1988 r. (Dz.U. nr 24, poz. 170), R. D. (poprzednik prawny skarżących) oraz M. D. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość stanowiącą działkę nr [.]. o powierzchni 0,25 ha, położoną w G. za kwotę 791 328 zł na cele budownictwa mieszkaniowego wielorodzinnego. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1990 ze zm.) - zwanej dalej u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Natomiast, przepis art. 136 ust. 7 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym od 14 maja 2019 r., stanowi, że uprawnienie do zwrotu, o którym mowa w ust. 3, wygasa, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, upłynęło 20 lat, a w tym terminie uprawniony nie złożył wniosku, o którym mowa w ust. 3. W takim przypadku właściwy organ nie ma obowiązku zawiadamiania oraz informowania, o którym mowa w ust. 2. Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami, w przypadku gdy termin, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n., upłynął przed dniem wejścia w życie tejże ustawy albo gdy od dnia wejścia w życie tej ustawy do upływu tego terminu pozostało nie więcej niż 12 miesięcy, wniosek, o którym mowa w art. 136 ust. 3 u.g.n., w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, może zostać złożony w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa ta weszła w życie w dniu 14 maja 2019 r. a zatem termin 12 miesięcy upływał w dniu 12 maja 2020 r. W niniejszej sprawie termin 20-letni, o którym mowa w art. 136 ust. 7 u.g.n. upłynął w dniu 2 lutego 2008 r., a więc jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. Wobec tego w stosunku do skarżących zaktualizowała się dyspozycja art. 2 tejże ustawy umożliwiająca złożenie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w ciągu 12 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, tj. do dnia 14 maja 2020 r. W sprawie istotne znaczenie ma jednakże fakt, że w dniu 8 marca 2020 r., w związku z zagrożeniem rozprzestrzeniania się zakażeń wirusem SARS-CoV-2, weszła w życie ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 został wprowadzony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez Ministra Zdrowia rozporządzeniem z dnia 13 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 433) stan zagrożenia epidemicznego, który obowiązywał od dnia 14 marca 2020 r. Odwołano go rozporządzeniem z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 490). Następnie, rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) ogłoszono od dnia 31 marca 2020 r. stan epidemii. Jednocześnie ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 568) dodany został przepis art. 15zzr ust. 1, który stanowi, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed sądem lub organem; 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki; 3) przedawnienia; 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie; 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony; 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju – nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. W powołanym przepisie ustawodawca określił więc, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 następuje wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego i dokonuje się zawieszenia tych terminów, które rozpoczęły już bieg. Nie ulega wątpliwości, że przepis art. 15zzr ust. 1 wskazanej ustawy ma zastosowanie do stanu epidemii, który wprowadzono od dnia 31 marca 2020 r., a więc jednocześnie z wejściem w życie tego przepisu. Spór w sprawie dotyczy natomiast możliwości zastosowania tego przepisu do stanu zagrożenia epidemicznego obowiązującego od 14 marca 2020 r. Wskazać przy tym należy, że w kwestii tej występowały w orzecznictwie rozbieżności. W aktualnym orzecznictwie prezentowany jest jednakże pogląd, który podziela całkowicie Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że zarówno wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminów, jak i zawieszenie biegnących już terminów, przewidzianych w przepisach prawa administracyjnego, odnosi się już do stanu zagrożenia epidemicznego obowiązującego od dnia 14 marca 2020 r. W szczególności zaś pogląd taki prezentowany jest w odniesieniu do wynikającego art. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. 12-miesięcznego terminu, dotyczącego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. I tak, w tym zakresie orzecznictwo odwołuje się z jednej strony do wykładni językowej art. 15zzr ust. 1, która prowadzi do wniosku, że intencją ustawodawcy było uregulowanie kwestii biegu terminu przedawnienia zarówno w odniesieniu do uchylonego już i wyraźnie wymienionego w treści przepisu stanu zagrożenia epidemicznego, jak i trwającego stanu epidemii. Niewątpliwie bowiem przyjęcie wykładni ograniczającej obowiązywanie przepisu art. 15zzr do okresu od jego wejścia w życie (31 marca 2020 r.), stanowiłoby zaprzeczenie racjonalności ustawodawcy. Nadto, zasada niedziałania prawa wstecz (lex reto non agit) nie ma charakteru absolutnego i można od niej wyjątkowo odstępować, z usprawiedliwionych względów. Przepisy działające wstecz można bowiem wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: 1) nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daninowe); 2) mają one rangę ustawową; 3) ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; 4) spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; 5) nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie – poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej; 6) problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz. Działanie prawa wstecz nie oznacza bowiem naruszenia art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, o ile tak wprowadzone przepisy polepszają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej i zarazem nie pogarszają sytuacji prawnej pozostałych jej adresatów (zob. wyroki NSA: z dnia 5 października 2021 r., sygn. akt I OSK 456/21 i z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1223/21, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym, w ocenie Sądu, zawieszenie terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 15zzr ust. 1 uCOVID-19 do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, rozpoczętego w dniu 14 maja 2019 r. i wynoszącego 12 miesięcy, objęło okres od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 24 maja 2020 r. Okres zawieszenia wynoszący 62 dni podlegał doliczeniu od dnia 24 maja 2020 r. Zatem, upływ terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nastąpił w dniu 23 lipca 2020 r. a nie jak przyjął Wojewoda w dniu 7 lipca 2020 r. W świetle powyższego, wniosek skarżących z dnia 17 lipca 2020 r. o zwrot wywłaszczonej działki został złożony w terminie i nie było podstaw do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. z uwagi na wygaśnięcie uprawnienia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości – art. 136 ust. 7 u.g.n. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zarówno postanowienie Wojewody z dnia 12 listopada 2021 r., jak i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej z dnia 18 czerwca 2021 r., jako że zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania w sprawie od początku. Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, do czego uprawniał przepis art. 119 pkt 3 p.p.s.a., stanowiąc, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.