II SA/Gd 441/17

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: zmienić postanowienie Referendarza sądowego z dnia 24 sierpnia 2017 r. i przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem, złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 24 stycznia 2018 r., skarżący K. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy wskazać, że referendarz sądowy prawomocnym postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Postanowienie to zostało zmienione prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 18 września 2017 r., którym skarżący został zwolniony od wpisu od skargi, a następnie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r., którym zwolniono skarżącego od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie w całości. Z uwagi na to, iż przedmiotowy wniosek został złożony przez skarżącego po prawomocnym rozpoznaniu przez referendarza sądowego uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, o tożsamym do poprzednio zgłoszonego zakresie żądania, należało go zakwalifikować jako wniosek o zmianę tego postanowienia. Możliwość taką stwarza art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym postanowienia niekończące postępowania w sprawie (a do takich należą niewątpliwie postanowienia wydawane w przedmiocie prawa pomocy) mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy będzie to w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy. W postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie należy zatem dokonywać ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku, tylko porównać sytuację opisaną w tych dwóch wnioskach. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że nie posiada on żadnego majątku, kontynuuje naukę na uczelni wyższej, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, utrzymuje się z alimentów przekazywanych przez ojca w kwocie 1.450 zł miesięcznie, które w całości przeznacza na bieżące wydatki, tj. na opłaty za gaz (30 zł), energię elektryczną (150 zł), ogrzewanie (250 zł), wodę (40 zł), telefon i internet (70 zł), składkę członkowską w klubie sportowym, w którym trenuje, aby uzyskać uprawnienia instruktora i możliwości zarobkowe (150 zł), oraz na wyżywienie (około 750 zł). W pierwszej kolejności należy wskazać, że postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. referendarz sądowy uwzględnił żądanie skarżącego i przyznał mu prawo pomocy, zwalniając go w niniejszej sprawie od kosztów sądowych w całości. Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia przesłanek, w świetle których należy dokonać oceny zasadności wniesionego przez stronę żądania w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Oceny tej należało dokonać w oparciu o przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku, należy rozważyć, czy zaszły okoliczności, które uzasadniają zmianę dotychczasowego prawomocnego rozstrzygnięcia, odmawiającego skarżącemu ustanowienia pełnomocnika. Zdaniem orzekającego skoro skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania nawet w części (co wykazał w postępowaniu z wniosku o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości), to tym bardziej nie jest w stanie ponieść tych kosztów w całości i ustanowić pełnomocnika z wyboru. Z tych względów referendarz sądowy, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.