II SA/Gd 446/09

WyrokWSA w Gdańsku2010-01-14

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, w szczególności czy zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu i dokonały wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 10 § 1 KPA, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w tym brak przeprowadzenia dowodu z oględzin wiaty z udziałem strony oraz brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. W konsekwencji, naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty garażowej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Strona skarżąca kwestionowała ustalenia organów dotyczące wymiarów wiaty oraz fakt jej ukończenia, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym braku czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Organy obu instancji utrzymały w mocy decyzję o rozbiórce, uznając, że wiata przekraczała dopuszczalną powierzchnię zabudowy i została wybudowana bez pozwolenia.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Orzeka, że decyzje te nie mogą być wykonane. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2009 r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. B. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 11 marca 2009r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 oraz , art. 80 ust.2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane / tekst jednolity Dz. U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm./ oraz na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego nakazał inwestorowi E. B. rozbiórkę wiaty garażowej o wymiarach w rzucie poziomym 7,76mx 4,02m zlokalizowanej na działce nr [...] w miejscowości O. Gm. K. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że opisana wiata posiada konstrukcję drewnianą, słupy są zamocowane do kotew stalowych umieszczonych w stopach betonowych, dach jest dwuspadowy, kryty dachówką. Wiata została wykonana w maju 2008r. bez pozwolenia na budowę. Inwestor przedłożył wprawdzie potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia przez Starostę z dnia 25 lipca 2007r.dotyczące zamiaru budowy min. dwóch wiat o powierzchni zabudowy do 25m², jednakże inwestor nie wykonał tych wiat zgodnie ze zgłoszeniem. W czasie wizji przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2008r. stwierdzono, że jedna z wiat posiada powierzchnię zabudowy 31,20m² i jest użytkowana jako garaż. W związku z powyższym organ I instancji działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowieniem z dnia 23 stycznia 2009r. nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia w terminie do 10 marca 2009r. zaświadczenia Wójta o zgodności ww. wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz do złożenia czterech egzemplarzy projektu budowlanego ze stosownymi opiniami i dokumentami wraz z oświadczeniem o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z upływem terminu i niewykonaniem ww. postanowienia organ orzekł rozbiórkę obiektu na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego stanowiącego, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. B. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Nadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z oględzin wiaty objętej zgłoszeniem z dnia 7 lipca 2007r. Skarżąca wskazała, że 6 lipca 2007r. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego dokonała zgłoszenia budowy min. dwóch wiat garażowych o powierzchni do 25m² - do dokonanego zgłoszenia organ administracji nie wniósł sprzeciwu. Budowy wiat zostały rozpoczęte, jednak z powodu rozbieżności, co do sposobu obmiaru powierzchni zabudowy wiaty, której dotyczy decyzja oraz braku środków finansowych, skarżąca nie dokończyła budowy tej wiaty. Skarżąca podniosła, że przy rozpoznawaniu sprawy zostały naruszone przepisy kodeksu postępowania administracyjnego - art. 10 §1, 79 §1, art. 81, 77 § 1, 7, 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wskazała, że stosownie do zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 §1 kpa organ po powiadomieniu o wszczęciu postępowania powinien umożliwić jej aktywne uczestnictwo w całym postępowaniu, tj. umożliwić dostęp do akt, zgłaszanie dowodów, zawiadamiać o terminie i miejscu ich przeprowadzenia na zasadach wyrażonych w art. 79 §1 kpa, jak również umożliwić wypowiadanie się na temat zebranego materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. Wskazano, że aby dana okoliczność została uznana za udowodnioną niezbędnym jest zapewnienie stronie możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, w przeciwnym razie dowód taki nie ma mocy dowodowej. Powyższe zasady nie zostały zachowane, gdyż skarżąca nie została zawiadomiona w trybie art. 10 kpa, nie została pouczona o możliwości zapoznania się z aktami i możliwości zgłaszania wniosków dowodowych. Skarżąca powołując się na art. 79 §1 kpa podniosła, że winna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu, w tym dowodu z oględzin, przynajmniej na siedem dni przed terminem. Odnosząc powyższe do stanu sprawy skarżąca podniosła, że o terminie oględzin w dniu 27 maja 2008r. została powiadomiona po terminie, w dniu 30.05.2008r, odnośnie terminu oględzin wyznaczonego na dzień 4.08. 2008r. skarżąca podała, że o terminie oględzin wyznaczonych na dzień 4.08. 2008r została zawiadomiona w dniu 31 lipca 2008r, lecz nie mogła w nich uczestniczyć, z uwagi na wcześniej zaplanowany urlop w miesiącu sierpniu. O powyższym wraz z informacją o możliwości dokonania oględzin w miesiącu wrześniu 2008r. poinformowała organ administracji. Natomiast w oględzinach zaplanowanych na dzień 28. 10 . 2008r. nie mogła uczestniczyć, gdyż przebywała w podróży /na grobach bliskich/, poza miejscem zamieszkania. Natomiast zawiadomienie o terminie oględzin wyznaczonych na dzień 25.11. 2008r. zostało doręczone skarżącej w dniu 25 listopada 2008r i odebrane przez nią w trakcie powrotu z pracy. Zatem skarżąca kolejny raz nie mogła być obecna w wyznaczonym terminie. Mimo nieprzeprowadzenia żadnego dowodu z oględzin wiaty, postanowieniem z dnia 23.01.2009r. skarżąca zobowiązana została do dostarczenia wymienionych w postanowieniu dokumentów na tej podstawie, że wiata nie została wykonana zgodnie ze zgłoszeniem. Skarżąca oświadczyła, że kwestionuje powoływany przez organ stan faktyczny, a przede wszystkim powoływane przez organ wymiary wiaty oraz fakt ukończenia jej budowy. Skarżąca zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie i jakich okoliczności ustalił wymiary wiaty. Wprawdzie organ powołał się na te okoliczność, że w trakcie wizji lokalnej w dniu 25.06.2008r. ustalił, że wiata jest wybudowana niezgodnie z przepisami prawa, to jednakże skarżąca nie była zawiadamiana o żadnym podawanym przez organ terminie wizji lokalnej. Nie został jej doręczony protokół z oględzin z 25.06.2008r., nie została też pouczona o przysługujących jej uprawnieniach . W szczególności skarżąca podniosła, że kwestionuje przyjęte przez organ wymiary wiaty, wskazując, że nie została ona wykonana, że jest w budowie, o czym organ był informowany. Organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie dał skarżącej możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że strona kwestionowała ustalony stan faktyczny w zakresie powierzchni wiaty oraz faktu nieukończenia budowy. Skarżąca podkreśliła, że w sprawie z jednej strony nie miała zapewnionego czynnego udziału w sprawie a z drugiej strony organ nie stworzył jej możliwości wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co do zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji naruszył zasady postępowania administracyjnego, albowiem nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego , co jest warunkiem niezbędnym dla prawidłowego zastosowania prawa materialnego i wydania decyzji administracyjnej o przekonywującej treści. Ustalenie stanu faktycznego winno nastąpić na podstawie wszystkich dostępnych dowodów, zebranych z uwzględnieniem nakazu płynącego z art. 77 kpa obligującego organ do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Ustalenia faktyczne oparte na niekompletnym lub nie w pełni rozpatrzonym materiałem dowodowym należy traktować jako dowolne. Skarżąca zarzuciła, że organ I instancji błędnie ustalił stan faktyczny i zastosował niewłaściwe przepisy, mógł również przeprowadzić dowód z przesłuchania świadka S. B. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 107 § 3 kpa podnosząc, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie. Brak jest w niej bowiem pełnego / wyczerpującego/ uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uzasadnienie powinno umożliwić organowi nadzoru oraz sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. W zaskarżonej decyzji organ I instancji nie wskazał na jakiej podstawie uznał, że wiata została wybudowana w maju 2008r., pominął też zupełnie kwestię niezakończenia prac związaną z budową wiaty oraz nie wskazał, jakim dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a jakie fakty uznał za udowodnione. Podkreślono, że organ I instancji zupełnie pominął okoliczności, które były kwestionowane przez skarżącą i nie wyjaśnił także podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej organ winien umorzyć postępowanie, gdyż, jak wskazała skarżąca, wiata budowana jest legalnie na podstawie zgłoszenia. Natomiast gdyby organ ustalił, że jej powierzchnia przekracza 25m² to powinie wydać decyzję o rozbiórce wiaty do 25m², gdyż powierzchnia do 25m² została wybudowana na podstawie dokonanego zgłoszenia i brak byłoby przesłanek do wydania decyzji o rozbiórce. Organ II instancji rozpoznając odwołanie i działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji powołał art. 28 ust. 1 ustawy –Prawo budowlane, stanowiący, że w roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym zastrzeżenie z art. 29-31 powołanej ustawy nie ma w sprawie zastosowania, gdyż powierzchnia wiaty przekracza 25m². Skoro organ I instancji ustalił naruszenie ww. przepisu poprzez usytuowanie bez takiej decyzji wiaty o powierzchni zabudowy 31,20m², zasadnie wydał postanowienie o nałożeniu obowiązku przedstawienia w oznaczonym czasie, wymienionych w postanowieniu dokumentów. W związku z niewykonaniem tego obowiązku wydał zaskarżoną decyzję nakazującą rozbiórkę wiaty. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że wydanie takiego rozstrzygnięcia było uprawione, gdyż zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków stosuje się przepis ust. 1 tego artykułu stanowiący, że właściwy organ nakazuje, drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wskazał, że akta sprawy dowodzą, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył przywołanych w odwołaniu norm Kpa. Organ II instancji odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 § 1 kpa podał, że organ ten zapewnił stronom czynny udział w postępowaniu poprzez zawiadomienie o jego wszczęciu oraz trzykrotne, z uwagi na postawę inwestora, zawiadomienie o wyznaczeniu kolejnych terminów przeprowadzenia dowodu z oględzin; natomiast umożliwienie stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oznacza sytuację, gdy strona zwróci się w tym celu do organu administracji i wyrazi wolę zapoznania się z materiałami sprawy- pełnomocnik strony nie zawiadomił o takim wystąpieniu. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 79 § 1 kpa organ odwoławczy wskazał, że organ wysłał zawiadomienia o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin z odpowiednim wyprzedzeniem pozwalającym zachować ustawowy warunek "na siedem dni przed terminem", tylko szczególne przypadki losowe usprawiedliwiają przełożenie czynności urzędowej organu na inny termin o ile strona nie ustanowiła pełnomocnika. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 kpa organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja zawiera ustalenia faktyczne / wybudowana w maju 2008r wiata bez wymaganego pozwolenia o powierzchni powyżej 25m² i niedostarczenie przez inwestora dokumentów określonych w postanowieniu/, a także prawne / zacytowana przez organ treść art. 48 ust. 1 i art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego/. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dołożył odpowiednich starań, by zgodnie z wymogami procedury przeprowadzić dowód z oględzin po uprzednim zawiadomieniu stron / z 21.07.2008r/ o wszczęciu postępowania, jednak wobec przedstawionych okoliczności związanych z wyznaczeniem terminów oględzin, przyjął ustalenia stanu faktycznego z kontroli budowy, dokonanej w dniu 25.06.2008r. na działce nr [...] , z udziałem pełnomocnika skarżącej S. B., który swoim podpisem na protokole potwierdził zawarte w nim dane, min. wymiary wiaty/ druga w budowie/ i datę jej wykonania. Nadto organ II instancji wskazał, że tryb postępowania uregulowany w art. 48 Prawa budowlanego przewiduje doprowadzenie obiektu budowlanego, wybudowanego bez pozwolenia na budowę do stanu zgodnego z prawem- na określonych warunkach lub nakaz rozbiórki w przypadku ich niespełnienia. Zatem sugestia skarżącej o legalności wiaty w części nieprzekraczającej 25m² powierzchni zabudowy jest bezpodstawna. E. B. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie oraz wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie zarzuciła organom administracji naruszenie zasad postępowania administracyjnego, przytaczając powołaną wyżej argumentacją zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Skarżąca wskazała, że w trakcie wizji, na którą powołał się organ II instancji błędnie określono powierzchnię jeszcze nie wybudowanej wiaty. Wskazano, że pracownicy organu błędnie przy określaniu tej powierzchni wzięli pod uwagę dwie belki, które nie były przymocowane trwale z gruntem i nie stanowiły docelowych słupów wiaty- jak to zostało wskazane w zgłoszeniu- były to jedynie prowizorycznie ustawione belki stanowiące podporę w trakcie budowy wiaty. Belki te, podtrzymujące dach w trakcie budowy, były wielokrotnie przestawiane i stały w różnych miejscach, nie stanowią one żadnego z elementów konstrukcyjnych wiaty. Skarżąca zwracała się do organu z zapytaniem jak należy obliczać powierzchnię wiaty, odpowiedź taką otrzymała w dniu 3 marca 2009r. i wówczas mogła przystąpić do dalszej budowy wiaty. Skarżąca podniosła, że w trakcie prowadzonego postępowania nie doręczono jej ww. protokołu z oględzin wiaty, nadto obecny przy jego sporządzaniu S. B. nie był pełnomocnikiem skarżącej, a jedynie świadkiem dokonywanych czynności. Zatem działał on jedynie we własnym imieniu. W takiej sytuacji skarżąca podczas sporządzania protokołu nie była przez nikogo reprezentowana, a dodatkowo nie została pouczona w trybie cyt. wyżej art. 10 §1 kpa. Niezależnie od powyższego jego zastrzeżenia co do powierzchni wiaty nie zostały zaprotokołowane. Skarżąca zarzuciła, że w takim stanie rzeczy, w szczególności ze względu na fakt, że wiata w trakcie wizji lokalnej nie była ukończona, a pomiar wiaty został dokonany błędnie organy administracji obu instancji naruszyły przepisy art. 7 i 77 kpa. Nadto skarżąca ponownie przedstawiła przebieg postępowania związany z wyznaczeniem przez organ wizji lokalnej z jej udziałem podnosząc, że bez swojej winy nie mogła być obecna w wyznaczonym terminie, gdyż nie wiedziała, że w dniu 25 listopada 2008r. mają odbyć się oględziny. Powołując się na przebieg postępowania skarżąca podniosła, że w rozpoznawanej sprawie żaden z organów administracji od dnia wszczęcia postępowania nie przeprowadził żadnego dowodu z oględzin przedmiotowej wiaty, nie ustalając jej faktycznej powierzchni. Wszystkie ustalenia organów opierają się wyłącznie na treści protokołu z dnia 25.06. 2008r. tj. w okresie kiedy wiata była w trakcie budowy/ była nieukończona/, na której nie było skarżącej, a ustalenia powierzchni były kwestionowane. Wniosek o przeprowadzenie oględzin z przedmiotowej wiaty skarżąca zgłaszała również w toku postępowania przed organem II instancji, lecz wniosek ten nie został rozpatrzony w trybie art. 136 kpa. Zatem również organ II instancji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy. Skarżąca podtrzymała swoje stanowisko, że nie posiada i nie posiadała przed wydaniem zaskarżonej decyzji wiaty o wymiarach przekraczających 25m². W odpowiedzi na skargę organ II instancji organ wniósł o jej oddalenie podając, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając, że obecny w takcie oględzin obiektu w dniu 25.06. 2008r. S. B. potwierdził podpisem na protokole " wiata nr 1 / o wymiarach rzutu poziomego ze szkicu na protokole/ 7,76mx4,02m została wybudowana w maju 2008r.; aktualnie jest wykonywana wiata nr 2". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola, ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm/. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga, jako zasadna, zasługuje na uwzględnienie, albowiem rozpoznając sprawę organy administracji naruszyły przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu podlega decyzja wydana na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. –Prawo budowlane / tekst jednolity Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm./ nakazująca skarżącej rozbiórkę wiaty garażowej o wymiarach w rzucie poziomym 7,76mx 4,02 zlokalizowanej na działce nr [...] w O. gm. K., z uwagi na jej wybudowanie bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz wobec niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych w powoływanym postanowieniu z dnia 23 stycznia 2009r. Wyżej określonej powierzchni zabudowy organ dokonał w trakcie kontroli robót budowlanych przeprowadzonej w dniu 25 czerwca 2008r z udziałem S. B. legitymującego się pełnomocnictwem skarżącej. Skarżąca w odwołaniu, jak i w skardze wniesionej do Sądu zgłaszała szereg wyżej przytoczonych zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania administracyjnego, jak też wskazywała, że wybudowanie wiaty nie wymagało pozwolenia na budowę, albowiem do zgłoszenia jej budowy nie wniesiono sprzeciwu, a powierzchnia wiaty nie przekracza 25m². W dniu 21 lipca 2008r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wykonanej bez pozwolenia wiaty o powierzchni zabudowy 31,19m² zakończone decyzją z dnia 11 marca 2009r. utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją z dnia 24 czerwca 2009r. Trafnie skarżąca wskazuje, że wydając decyzję organ zobowiązany jest do przestrzegania przepisów kpa, a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 kpa oraz do uzasadnienia decyzji według wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa. W związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętej decyzji, przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia lub nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, a więc czy nie nosi cech dowolności. Nadto z chwilą wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu na organie administracji ciąży również obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdej fazie tego postępowania w taki sposób, aby strona mogła uczestniczyć zarówno w zbieraniu materiału dowodowego, jak i mieć możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami. Wszczęcie postępowania zobowiązuje również organ do wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem sprawy. Zatem dopiero wszczęcie postępowania umożliwia przeprowadzenie i zbieranie dowodów. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została prawidłowo powiadomiona jedynie o wszczęciu postępowania. Z przebiegu postępowania prowadzonego przed organami administracji wynika, że nie został przeprowadzony, z udziałem skarżącej, dowód z oględzin wiaty oraz nieruchomości, na której została ona usytuowana. Tym samym stan faktyczny w sprawie nie został, wbrew wymogom powoływanych przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa dokładnie ustalony. Dopiero należyte ustalenie stanu faktycznego obejmujące opis istniejącej wiaty, jej położenie, przeznaczenie, wymiary, a w szczególności sposób dokonania pomiarów powierzchni zabudowy w trakcie oględzin przeprowadzonych z udziałem skarżącej umożliwiłby organom administracji na ocenę i rozważenie zarzutów skarżącej, w tym na ocenę opisanego w skardze sposobu budowania wiaty. Trafnie również skarżąca powołuje się na naruszenie przepisu art. 10 §1 kpa, który ma w takiej sytuacji szczególne znaczenie nakładając na organy administracji obowiązek umożliwienia każdej stronie, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy również obowiązek określony w powyższym przepisie nie został spełniony, albowiem organ nie zawiadomił skarżącej o zakończeniu postępowania, przed wydaniem decyzji o rozbiórce. Organy winny przeprowadzić postępowanie, które w sposób należyty wyjaśniłyby kwestie podnoszone przez skarżącą, jak również zarzuty zgłaszane przez uczestników postępowania dotyczące usytuowania wiaty pełniącej funkcję garażową /uczestnicy podają, że wiata stanowi garaż dla czterech aut/ i warsztatową ze składem drewna przy granicy ich działki, co jak podnoszą stanowi zagrożenie pożarowe dla ich budynku mieszkalnego. Analiza ustaleń dokonanych przez organy w świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wskazuje, że organy administracji nie wywiązały się należycie z opisanych wyżej obowiązków wynikających z zasad postępowania administracyjnego. W szczególności organy zaniechały należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mianowicie dokonania w pierwszej kolejności, z udziałem skarżącej, opisu i dokonania pomiarów wiaty, z podaniem sposobu dokonania tego pomiaru, skoro kwestie te były podnoszone przez skarżącą i nie zostały w sposób dostateczny przez organ wyjaśnione. Na obecnym etapie rozpoznawania sprawy z powodu braku jednoznacznych ustaleń faktycznych, Sąd nie może dokonać oceny poszczególnych zarzutów skarżącej. Sąd nie może też dokonywać ustaleń za organ, w sytuacji gdy sądowa kontrola działalności administracji publicznej ograniczona jest do badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze oraz działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę i uchylił decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy winny przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem powyższych uwag i z uwzględnieniem zasad postępowania. Właściwy organ dokona zatem ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy, w szczególności ustali jaka jest powierzchnia wiaty wykonanej na podstawie zgłoszenia oraz wyjaśni wszelkie wątpliwości wskazywane przez stronę, czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie, na mocy art. 152 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd określił w wyroku, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie mogą być wykonane. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy, zasądzając ich zwrot w kwocie 500zł stanowiącej równowartość uiszczonego wpisu sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło