II SA/Gd 447/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Asesor WSA Krzysztof Retyk (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lutego 2002 r. Sygn. akt [...] w przedmiocie renty socjalnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 25 czerwca 2001 r. nr [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. określa, iż wyżej wymienione decyzje nie mogą być wykonywane. Decyzją z dnia 31 maja 2000 r. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał J. K. rentę socjalną w kwocie 364 zł. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia 25 czerwca 2001 r. uchylił powyższą decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż J. K. jest zatrudniony w Spółdzielni A w G., gdzie w miesiącu czerwcu 2001 r. otrzymał wynagrodzenie w kwocie 474,83 zł, które przekroczyło wysokość renty socjalnej, to jest kwotę 406 zł. Zdaniem organu, przez wynagrodzenie należy rozumieć wynagrodzenie łącznie z zaliczką odprowadzoną na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne. A skoro w myśl przepisu art. 27a ust. 5 ustawy o pomocy społecznej renta socjalna nie przysługuje za miesiąc, za który świadczeniobiorca osiągnął wynagrodzenie z tytułu pracy przekraczające wysokość renty socjalnej należało, zdaniem organu, wstrzymać wypłatę renty socjalnej. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. podnosił, iż rozpatrując sprawę organ powinien wziąć pod uwagę wynagrodzenie netto a nie brutto. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 5 lutego 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, iż skarżący uzyskał wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w wysokości przekraczającej kwotę renty socjalnej. Organ wywiódł, iż pojęcie wynagrodzenia nie jest zdefiniowane w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej i należy sięgnąć do zapisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z którą pojęcie wynagrodzenia obejmuje łącznie z zaliczką odprowadzoną na podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz zdrowotne. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K. powtarzając argumenty z odwołania od decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze.zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze.zm.) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga jest zasadna. Sąd podzielił zarzut skarżącego, iż organ II instancji rozpatrując sprawę jego renty socjalnej powinien wziąć pod uwagę jego wynagrodzenie netto a nie brutto. W myśl art. 27a ust. 5 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późno zm.), w brzmieniu z dnia wydawania decyzji przez organ I instancji (25 czerwca 2001 r.), osobie nie przysługuje renta socjalna za miesiąc, w którym osiągnęła wynagrodzenie z tytułu pracy lub dochód z działalności gospodarczej przekraczające wysokość renty socjalnej. Zmieniony nowelą z dnia 8 czerwca 2001 r. (obowiązującą od 28 lipca 2001 r.) przepis art. 27a ust. 5 ustawy o pomocy społecznej brzmiał - osoba traci prawo do renty socjalnej za miesiąc, w którym osiągnęła dochód z tytułu pracy lub działalności gospodarczej przekraczający wysokość renty. Następnie kolejna nowela z dnia 17 grudnia 200 l r. (obowiązująca od 1 stycznia 2002 r., a zatem w dniu wydawania decyzji) zmieniła brzmienie art. 27a ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w ten sposób, iż osoba traci prawo do renty socjalnej za miesiąc, w którym osiągnęła dochód netto z tytułu pracy lub działalności gospodarczej przekraczający wysokość renty. Zdaniem Sądu, granice działania organu II instancji zakreśla art. 138 k.p.a. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, do czego uprawnia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest decyzją prawidłową z punktu widzenia zgodności z prawem. Zdaniem Sądu organ II instancji jest obowiązany uwzględniać zmiany stanu prawnego i faktycznego, jakie zaszły w sprawie po wydaniu zaskarżonej decyzji organu I instancji. Kompetencje orzecznicze organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu I instancji. Nie ulega wątpliwości, zdaniem Sądu, iż organ I instancji stosuje przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania przezeń decyzji. Natomiast organ II instancji powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeżeli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji a rozpatrzeniem odwołania, organ II instancji - zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ odwoławczy orzeka bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny). W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że wydając decyzję z dnia 5 lutego 2002 r. organ II instancji był zobowiązany uwzględnić zmiany stanu prawnego wynikające z noweli z dnia 17 grudnia 2001 r. (obowiązującej od 1 stycznia 2002 r. a zatem w dniu wydawania decyzji), która to zmieniła brzmienie art. 27a ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w ten sposób, iż osoba traci prawo do renty socjalnej za miesiąc, w którym osiągnęła dochód netto z tytułu pracy lub działalności gospodarczej przekraczający wysokość renty. Z zaświadczenia o zarobkach za miesiąc maj 2001 r. (z dnia 8 czerwca 2001 r.) wynika, iż J. K. otrzymał wynagrodzenia netto 334, 68 zł, a zatem nie przekraczało ono renty socjalnej w wysokości 406 zł. Z tych też względów, zdaniem Sądu, organ II instancji naruszył prawo materialne (art. 27a ust. 5 ustawy o pomocy społecznej) czego konsekwencją było pozbawienie J. K. renty socjalnej, w sytuacji gdy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji powyższy przepis stanowił, iż osoba traci prawo do renty socjalnej za miesiąc, w którym osiągnęła dochód netto z tytułu pracy przekraczający wysokość renty socjalnej. Wydana w tych warunkach decyzja organu II instancji narusza prawo materialne, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na względzie Sąd uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z póź.zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z póź. zm.). Sad rozpoznając przedmiotową sprawę orzekał po zmianie przepisów o rencie socjalnej. Ustawa z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej zastąpiła regulacje o rencie socjalnej z ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Sądu, uchylenie decyzji organów I i II instancji oznacza, iż sprawa o przyznanie renty socjalnej J. K. została wszczęta przed wejściem w życie ustawy o rencie socjalnej i organ pomocy społecznej rozpoznając ponownie sprawę powinien opierać się na dotychczasowych przepisach ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej. Sąd na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.