II SA/Gd 45/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz,, Protokolant Agnieszka Dobroń, , po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi U. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę II SA/Gd 45/04 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., na podstawie art. 103 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) i art. 37 ust 1 pkt 2 ust 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nakazał U.K. rozbiórkę pawilonu gastronomicznego na działce nr [...] przy ul. P. w G. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że w dniu [...].11.2003r. przeprowadzono wizję lokalną na terenie działki nr [...] przy ul. P. w G. - W. Na podstawie tej wizji oraz akt sprawy stwierdzono, że: 1. Na działce tej istnienie pawilon gastronomiczny, wybudowany około roku 1991, bez wymaganego pozwolenia na budowę, nieposiadający pozwolenia na użytkowane. Pawilon ten, konstrukcji drewnianej, jest własnością U.K., zaś działka nr [...] jest własnością Firmy A S.A. 2. Umowa najmu przedmiotowej działki została wypowiedziana, z uwagi na prowadzenie budowy układu drogowego zgodnie z pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...].07.2003r. Dokumentacja, na podstawie której wydano powyższą decyzję przewiduje wyburzenie przedmiotowego pawilonu. 3. Istnieje kolizja pawilonu gastronomicznego z realizowanym układem drogowym, potwierdzona stanowiskiem Zarządu Dróg i Zieleni oraz projektowaną siecią gazową, powodująca w przypadku pozostawienia istniejącego obiektu i zrealizowania układu wynikłego z pozwolenia na budowę niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia. 4. Jednocześnie stwierdzono, że plan miejscowy dla tego rejonu utracił ważność dnia 1.01.2003r. Decyzja ustalająca warunki zabudowy nr [...] z dnia [...].01.2000r., wydana dla inwestycji polegającej na "realizacji A wraz z urządzeniami technicznymi, oraz budową nowych i modernizacją istniejących powiązań komunikacyjnych w G. w rejonie ulic: A., P. i J." oparta została na wzmiankowanym planie w czasie jego ważności. Teren, na którym znajduje się przedmiotowy pawilon nie przewidywał innej funkcji niż droga. 5. Pawilon gastronomiczny zlokalizowany w obecnym miejscu uniemożliwia zakończenie inwestycji i doprowadzenie tego rejonu do stanu zgodnego z prawem. Tocząca się inwestycja powoduje trudności komunikacyjne dla całego newralgicznego dla miasta rejonu, które nie ustąpią do momentu jej ukończenia. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu pierwszej instancji, zachodziły zatem przesłanki wymienione w art.37 ust 1 pkt.2 oraz art. 37 ust.2 cytowanego wyżej Prawa budowlanego z 1974 r.. U.K. wniosła odwołanie od tej decyzji, wywodząc, że organ dokonał błędnych ustaleń, w oparciu o istniejące plany w zakresie kolizji z urządzeniami technicznymi w rejonie ulic A. i ul. P., jak również dotyczących rzekomej kolizji z układem komunikacyjnym. W uzasadnieniu swojego odwołania wskazała, że rozstrzygnięcie to zostało oparte jedynie na informacji uzyskanej od zainteresowanej strony postępowania A oraz informacji głównego specjalisty J. S. z Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...].10.2005 r. Tymczasem PINB w G. w zupełności pominął pismo pełnomocnika odwołującej się z dnia mmm.12.2005 r., z którego w sposób jednoznaczny wynika, iż po pierwsze przedmiotowego pawilonu nie wybudowała U, K,, lecz, jak wynika z umowy nr [...] z dnia [...].IX.1991 r. (załączonej do pisma z dnia [...].11.2005r. znajdującego się w aktach sprawy), pawilon ten pobudował poprzednik prawny A SA - [...]. Zakład Gospodarczy w G. . Właśnie ten podmiot uzyskał pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie od Urzędu Miasta w G. na lokalizację Centrum Handlowego "B" po byłej zajezdni autobusowej i w tym to właśnie pozwoleniu na budowę znajdował się przedmiotowy pawilon gastronomiczny określony numerem [...]. Odwołująca się podkreśliła, że jest sytuacją nie do przyjęcia i przedwczesnym rozstrzygnięciem uznanie, iż przedmiotowy pawilon wybudowany jest bez pozwolenia na budowę. Nie uwzględniając argumentów tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że kwestie cywilnoprawne związane z terenem lokalizacji obiektu nie mają znaczenia w postępowaniu dotyczącym samowoli budowlanej. Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB w G. wskazał, że zgodnie z art.38 ustawy- Prawo budowlane z 1974r., obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego ciąży na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, co oznacza, że może być nałożony na każdy wymieniony podmiot - nie tylko na inwestora. Wprawdzie, w myśl przepisów Prawa budowlanego, przedstawienie dowodu legalności obiektu budowlanego należy do jego właściciela, jednakże zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy nie poprzestały na zapoznaniu się z informacją Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...].10.2003r., jednoznacznie stwierdzającą, że "w aktach archiwalnych brak jest decyzji o pozwoleniu na budowę pawilonu handlowego nr [...] przy ul. P. , a zatem brak jest potwierdzenia, że taka decyzja była wydana", lecz bezpośrednio zapoznały się z aktami związanymi z przedmiotowym terenem - z negatywnym dla omawianego obiektu skutkiem: w okresie przed 1995r. dla tego terenu została wydana wyłącznie decyzja z dnia [...].07.1991r. nr [...] o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania "hali napraw usytuowanej w G. przy ul. P. [...] na cele tymczasowej hali targowej". Organ podkreślił, że umowa nr [...] z dnia [...].09.1991r., na którą powołuje się pełnomocnik strony skarżącej, nie dotyczy wolno stojącego pawilonu handlowego o konstrukcji drewnianej, lecz - "boksu handlowego nr [...] o powierzchni użytkowej 20,0m2, o konstrukcji metalowo-szklanej, zlokalizowanego w byłej zajezdni autobusowej przy ul. P., adaptowanej przez [...] Zakład Gospodarczy na centrum handlowe". W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik U.K., poza ponowieniem zarzutów odwołania, zarzucił: 1. naruszenie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, naruszenie prawa materialnego tj. art. 28 i 29 ustawy z dnia 24.X.1974r. Prawo budowlane poprzez stwierdzenie, iż przedmiotowy pawilon stoi bez pozwolenia na budowę, podczas gdy takie pozwolenie posiada i to z początków lat 90-tych, 2. naruszenie art. art. 12, 75, 77, 78, 80, 86 k.p.a. poprzez niezbadanie sprawy w zakresie pozwolenia na budowę, jakim objęty jest przedmiotowy pawilon w związku z pozwoleniem na budowę jakie otrzymało Frimę C w G. - poprzednik prawny A S.A. na budowę Centrum Handlowego "B" Wskazano także, że nie przeprowadzenie żadnego postępowania w celu uzyskania dokumentów związanych z pozwoleniem na budowę, a poprzestanie jedynie na lakonicznym stwierdzeniu cytowanym z pisma Wydziału Urbanistyki, Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miejskiego w G., jest rażącym naruszeniem zasady koncentracji materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z powołaniem się na argumentacje faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 103 ust 2 obowiązującej w dniu wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) stanowił, że przepisu art. 48 tej ustawy (dotyczącego nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z akt sprawy wynika, że pawilon gastronomiczny na działce nr [...] przy ul. P. w G. wybudowano przed dniem wejścia w życie ustawy z 1994 r., a w roku 1991 został on nabyty od Firmy C w G. (por. pismo pełnomocnika skarżącej z dnia [...].11.2003 r. - k.87 akt organu). Słusznie zatem organy administracji zastosowały w niniejszej sprawie przepisu ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Art. 28 ust 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) stanowił, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W toku postępowania ustalono, iż nie zostało wydane pozwolenie na budowę obiektu - pawilonu gastronomicznego nr [...] na przedmiotowej działce. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie miała do niego także zastosowania znajdująca się w aktach sprawy umowa najmu nr [...] z dnia [...] września 1991 r., na którą powołuje się pełnomocnik skarżącej, albowiem dotyczyła ona pawilonu w środku hali, również o numerze [...], a nie przedmiotowego pawilonu gastronomicznego, położonego poza halą handlową. Organ przeprowadził w tej sprawie wnikliwe postępowanie, z czynnym udziałem pełnomocnika strony, co znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Lokalizacja pawilonu skarżącej koliduje także z będącymi w budowie, na podstawie pozwolenia na budowę układem drogowym i z projektowaną siecią gazową. Torpedowanie tej inwestycji przez działania skarżącej wiązałoby się z niebezpieczeństwem dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalnym pogorszeniem warunków. Zgodnie z art. 37 ust 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1. Skarżąca nabyła przedmiotowy pawilon, jest zatem następcą prawnym inwestora. Następcy prawni inwestorów zaś, uzyskując prawo własności nieruchomości (obiektu, pawilonu), weszli w prawa i obowiązki wiążące się z tą nieruchomością, do nich zatem powinny być kierowane wszelkie rozstrzygnięcia, a w tym decyzja zmierzająca do usunięcia skutków samowoli budowlanej. W orzecznictwie również jednolicie przyjmuje się, że obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego ciąży na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego, co oznacza, że może być nałożony na każdy wymieniony podmiot - nie tylko na inwestora. Słusznie zatem organy administracji skierowały nakaz rozbiórki pawilonu nr 96 do skarżącej. W świetle powyższych ustaleń oraz cytowanych przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. i z 1994 r. uznać należy, iż zaskarżone decyzje są zgodne z prawem. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.