II SA/Gd 452/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. sprawy ze skargi E. Z.-Cz. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie nakazu rozbiórki uchyla zaskarżone postanowienie. E. Z. – C. wniosła do sądu administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 kwietnia 2007 r. odmawiające jej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 grudnia 2006 r. nakazującej jej rozbiórkę obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. B. w gminie K. Zaskarżone postanowienie zostało podjęte w następującym stanie sprawy: Decyzja organu I instancji w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych wydana w dniu 28 grudnia 2006 r. została skierowana do skarżącej na adres jej zamieszkania w W. przy ul. [...][...] m. [...]. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki w dniach 5 stycznia 2007 r. i 12 stycznia 2007 r. nie została ona przez skarżącą odebrana. Na przesyłce doręczyciel uczynił adnotację o pozostawieniu zawiadomień o nadejściu korespondencji w skrzynce pocztowej adresata. W dniu 16 marca 2007 r. skarżąca wniosła do organu I instancji pismo, w którym wyjaśniła, iż nie zdążyła odebrać z urzędu pocztowego przesyłki zawierającej skierowane do niej upomnienie z zagrożeniem do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji. Wyjaśniła, iż w rozmowie telefonicznej z urzędnikiem organu ustaliła, że pod koniec roku skierowano do niej korespondencję z wydaną decyzją administracyjną. Oświadczyła, iż jej nie otrzymała i wyraziła przekonanie, że powodem jej niedoręczenia był strajk pocztowców w ostatnim kwartale 2006 r. Ponadto skarżąca wskazała, iż z racji złego stanu zdrowia często przebywa poza domem. W piśmie skarżąca wniosła o ponowne doręczenie jej decyzji organu I instancji i o przywrócenie terminu do wniesienia od niej odwołania. Odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy potwierdził prawidłowość i skuteczność doręczenia skarżącej decyzji w przedmiocie rozbiórki. Wyjaśnił, iż została ona prawidłowo doręczona w trybie art. 44 kpa z dniem 20 stycznia 2007 r., a zatem zgodnie z treścią art. 129 § 2 kpa termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 3 lutego 2007 r. Wskazał, iż w świetle art. 58 § 1 kpa brak jest podstaw do przywrócenia terminu, albowiem skarżąca nie uprawdopodobniła, że jego uchybienie nastąpiło bez jej winy. Organ wyjaśnił, iż sam fakt "przebywania ( strony ) poza domem" nie uzasadnia przywrócenia terminu w sytuacji gdy strona stosownie do art. 41 § 1 i § 2 kpa nie wskazała organowi innego adresu do doręczeń. Informując zaś o swoim "złym stanie zdrowia" skarżąca nie wskazała i nie udokumentowała żadnego zdarzenia losowego w okresie doręczania decyzji np. stacjonarnego pobytu w placówce służby zdrowia, która to okoliczność mogłaby stanowić podstawę faktyczną przywrócenia terminu. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania - art. 44 kpa, 58 § 1 kpa i 41 kpa. W uzasadnieniu skargi wyrażono pogląd o nieprawidłowości przyjęcia skuteczności doręczenia przesyłki z uwagi na trwający w okresie jej doręczania ogólnopolski strajk pracowników Poczty Polskiej. Daty awizowania korespondencji w tej sytuacji nie mogą być zatem uznane za miarodajne, zaś całe postępowanie doręczeniowe obarczone jest, w ocenie skarżącej, wadą niepewności. Ponadto skarżąca wskazała, iż podane w jej piśmie okoliczności tj. stan zdrowia oraz strajk pracowników poczty uzasadniał przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z przepisem art. 58 § 1 kpa. W jej ocenie nie zachodziły również podstawy do przyjęcia, że powinna poinformować organ o zmianie adresu. Zdaniem skarżącej przepis art. 41 kpa znajduje zastosowanie tylko w sytuacji gdy strona zmienia adres, co nie ma miejsca w przypadku kilkudniowego wyjazdu poza miejsce zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w zaskarżonym postanowieniu. Wskazano ponadto, iż użyte w piśmie skarżącej sformułowanie dotyczące "złego stanu zdrowia" nie tylko nie pozwala na przywrócenie terminu, ale również nie pozwala ustalić daty ustania przyczyny uchybienia, od którego liczony jest okres siedmiu dni ( termin nieprzywracalny ) do wniesienia prośby o przywrócenie terminu stosownie do art. 58 § 2 kpa. W piśmie z dnia 20 września 2007 r. skarżąca dodatkowo wyjaśniła, iż nigdy nie otrzymała zawiadomień poczty o nadejściu korespondencji zawierającej decyzję organu I instancji. Kiedy stwierdziła, iż spóźniła się z odbiorem korespondencji sama kontaktowała się z organem celem ustalenia treści przesyłki. Z rozmowy telefonicznej z pracownikiem organu uzyskała informację o prawie do złożenia wniosku o przywrócenie terminu oraz o tym, iż nie ma przeciwwskazań do jego uwzględnienia. Jej argumentacja zawarta we wniosku była lakoniczna, albowiem sprawa wydawała się być formalnością. Ponadto wskazała, iż mieszkanie, które zajmuje stanowi jednocześnie jej pracownię artystyczną. Lokal ten znajduje się na 11 piętrze wieżowca na osobnym, wyłączonym z ogólnego użytku korytarzu, oddzielonym zamkniętymi drzwiami, gdzie nie dochodzi winda. Niekiedy więc listonosze nie doręczają jej korespondencji do mieszkania na co w przeszłości zwracała uwagę urzędowi pocztowemu, gdyż skrzynki na listy w budynku w którym mieszka są często niszczone. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazała skarżąca. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 i § 2 kpa warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności w postępowaniu administracyjnym jest: 1/ wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 2/ jednoczesne dokonanie czynności, dla której określony był termin, 3/ uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Należy zgodzić się z organem, iż w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, nie przedstawiła także dostatecznych wyjaśnień, które pozwoliłyby organowi na ustalenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia. W piśmie skarżąca nadmieniła, iż o wydaniu decyzji w przedmiocie rozbiórki oraz o jej doręczeniu na jej adres dowiedziała się z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem organu oraz wyjaśniła, iż korespondencji tej nie otrzymała, a ponadto często wyjeżdża poza miejsce zamieszkania z racji złego stanu zdrowia. Do pisma nie zostało załączone odwołanie. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach nie było podstaw do przystąpienia przez organ do merytorycznego rozpoznania wniosku. Wprawdzie nie ulega wątpliwości, iż ciężar uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki niezawinienia w uchybieniu terminu spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, to jednak organ mając na uwadze treść art. 58 kpa oraz ogólne zasady postępowania administracyjnego zawarte w przepisach art. 7, 8 i 9 kpa winien poinformować wnioskodawczynię jakie są wymogi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu i jakie okoliczności wynikają dla organu z akt sprawy. Z treści pisma skarżącej wynika bowiem jednoznacznie, iż skarżąca w ogóle nie wie ani w jakim terminie dokładnie skierowano do niej decyzję, ani w jaki sposób i na podstawie jakich okoliczności przyjęto, że została ona skutecznie doręczona. Organ nie wezwał jej również ani do wykazania zachowania terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu, ani do złożenia odwołania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania zgodnie z art. 64 § 2 kpa. Organ przystąpił do rozpoznania wniosku nie wzywając skarżącej do uzupełnienia jego braków formalnych przez złożenie odwołania i nie wyjaśniając należycie, jakie w zasadzie twierdzenia skarżącej ( czy nie otrzymanie przesyłki, czy częste wyjazdy skarżącej związane z chorobą ) są podstawą do żądania przywrócenia terminu. Dopiero z treści zaskarżonego postanowienia skarżąca powzięła informację o tym, kiedy i w jakim trybie doręczono jej przesyłkę z decyzją. Zdaniem Sądu, skoro strona twierdzi, że należy jej przywrócić termin bowiem przesyłki nie otrzymała to organ winien skontrolować prawidłowość doręczenia, a w przypadku gdy tak jak w niniejszej sprawie ustala, że przesyłka została doręczona prawidłowo przez złożenie zawiadomienia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, wyjaśnić stronie prawidłowość doręczenia i wezwać ją do wskazania przyczyny nie odebrania przesyłki uprzednio awizowanej w konkretnych datach, gdyż to właśnie ta przyczyna stanowi w rzeczywistości podstawę wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Takie działanie organu umożliwiłoby stronie ustalenie przyczyn nie odebrania korespondencji. W sytuacji natomiast kiedy strona twierdzi, że nie wie o skierowaniu do niej korespondencji i nie wie w jakim terminie to dokładnie nastąpiło to nie może ustalić faktycznych przyczyn jej niepodjęcia ( choroba, nagły wyjazd, zniszczone skrzynki w budynku mieszkalnym... itp. ), ani nie może przedstawić przekonywującej w tym zakresie argumentacji. W tych okolicznościach lakoniczność twierdzeń skarżącej jest w pełni zrozumiała. Nie wiedząc o zawiadomieniach o złożeniu przesyłki tj. awizach skarżąca nie mogła ustalić czy nie odebrała przesyłki z tego powodu, że zlekceważyła zawiadomienia poczty o nadejściu korespondencji, czy też z tego powodu, że zawiadomienia te do niej nie dotarły i z jakich przyczyn. W tym zakresie ciężar obalenia domniemania skuteczności doręczenia wynikającego z art. 44 kpa obciąża oczywiście skarżącą, nie mniej nie zwalnia to organu z obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy i wskazania stronie okoliczności, które winna ustalić i przedstawić organowi celem rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu. Oczywiście rację ma organ odwoławczy, iż strajk pracowników poczty w tym przypadku nie mógł stanowić podstawy przywrócenia terminu skoro doręczyciel awizował nadejście korespondencji. Strajk ten w pewnych regionach kraju polegał bowiem na niedoręczaniu przesyłek w ogóle, a nie na fałszowaniu dokumentacji poprzez wpisywanie na niej fikcyjnych dat awizowania. Również nie stanowią podstawy do przywrócenia terminu częste wyjazdy strony spowodowane pracą czy stanem zdrowia, o ile nie są to zdarzenia nagłe i nieprzewidywalne. Wskazane we wniosku okoliczności nie uprawniały jednak organu do odmowy przywrócenia terminu w sytuacji gdy organ nie poinformował uprzednio skarżącej zgodnie z art. 9 kpa o prawidłowości doręczenia ani o wynikających z art. 58 § 1 kpa warunkach uwzględnienia prośby , nie wyjaśnił zgodnie z art. 7 i 77 § 1 kpa co tak naprawdę stanowi przyczynę niepodjęcia przez skarżącą korespondencji, ani nie wezwał jej do uzupełnienia wniosku przez podanie okoliczności wskazujących na zachowanie 7 dniowego terminu do jego złożenia, ani do złożenia odwołania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia jej pisma bez rozpoznania. Powyższe uchybienia organu mogły natomiast wpłynąć na wynik sprawy, albowiem nie można wykluczyć, iż skarżąca nie uzupełniłaby braków wniosku, a ponadto znając datę awizowania przesyłki i warunki uwzględnienia prośby ustalić i wskazać organowi rzeczywiste przyczyny niepodjęcia skierowanej do niej korespondencji. Z powyższych przyczyn Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) uchylił zaskarżone postanowienie. Wydany w sprawie wyrok oznacza, iż organ ma obowiązek ponownie rozpoznać wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania stosownie do wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Zatem organ zobowiąże skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku przez złożenie odwołania od decyzji organu I instancji w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania ( art. 64 § 2 kpa ) oraz zobowiąże ją do wyjaśnienia w jakim terminie dowiedziała się o wydaniu decyzji w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych i do wskazania z jakich przyczyn nie odebrała skierowanej do niej korespondencji, pomimo że urząd pocztowy zawiadomił ją o jej nadejściu w dniach 5 stycznia 2007 r. i 12 stycznia 2007 r. Dopiero powyższe wyjaśnienia, oczywiście po uzupełnieniu braku formalnego wniosku, pozwolą organowi na wnikliwe rozpatrzenie prośby skarżącej o przywrócenie terminu.