II SA/Gd 452/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-08-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Asesor WSA Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysiedlenie podczas II Wojny Światowej może stanowić podstawę do przyznania uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy o kombatantach?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy ustawy o kombatantach. Ustawa ta nie przewiduje przyznawania uprawnień kombatanckich z tytułu samego wysiedlenia lub innych represji wojennych, jeśli nie spełniają one kryteriów określonych w ustawie, w szczególności tych dotyczących inwalidztwa wojennego lub wojskowego.Stan faktyczny
Skarżący T. M. wniósł skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmawiającą przyznania mu uprawnień kombatanckich z tytułu wysiedlenia podczas II Wojny Światowej. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując, że ustawa o kombatantach nie przewiduje takich podstaw, a jedynie świadczenia związane z inwalidztwem wojennym lub wojskowym. Skarżący podtrzymał swoje stanowisko, opisując swoje przeżycia wojenne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Gorski Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Asesor WSA Bogusław Woźniak Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich oddala skargę.
T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Kierownika Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 14 kwietnia 2008r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia 4 stycznia 2008r. Nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Decyzja Kierownika Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym ustalonym przez organ:
W. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 42, poz.371 ze zm.) z racji wysiedlenia.
Decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 4 stycznia 2008r. Nr [...] odmówiono mu przyznania uprawnień kombatanckich.
Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w piśmie z dnia 25 stycznia 2008r.
Zdaniem organu, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 6 Kpa stwierdza, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Podstawą nadania uprawnień kombatanckich jest spełnienie przesłanek zawartych w ustawie z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Kierownik Urzędu nie kwestionował negatywnych okoliczności, jakie dotknęły stronę podczas II Wojny Światowej, jednakże w ocenie organu, nie mogą stanowić podstawy do nadania przedmiotowych uprawnień. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 maja 2002r. (sygn. akt V SA 2728/01; LEX nr 149533) wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i przyznania uprawnień z niej wynikających z tytułu przeżyć i udręki, jakie niosły za sobą działania wojenne. Analogicznie w wyroku z dnia 8 listopada 2001r. (sygn. akt V SA 507/01; LEX nr 84349) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, że cytowana ustawa nie daje podstaw do uznania za represję wojenną lub za działalność równorzędną z działalnością kombatancką okresu ukrywania się przed prześladowaniem z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych.
Organ wskazał, że strona skarżąca podniosła, iż podstawą do nadania jej uprawnień kombatanckich jest art. 12 pkt 1a. omawianej ustawy, który nadaje członkom rodzin pozostałym po kombatantach będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1. Ustęp 1 art. 12 stwierdza, że kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin. Mając na uwadze treść w/w przepisów organ stwierdził, że dotyczą one świadczeń określonych w ustawie o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin Strona, jeżeli chce uzyskać wskazane wyżej świadczenie, powinna wystąpić z pisemnym wnioskiem do właściwego ze względu na miejsce zamieszkania oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W uzasadnieniu skargi W. M. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie szczegółowo opisując swoje przeżycia związane z II Wojną Światową oraz wskazując, że mają one wpływ na jego całe życie. W przeświadczeniu skarżącego powyższe powinno skutkować przyznaniem mu przedmiotowego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu Do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie:
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa powyżej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na wstępie wskazać należy, iż stanowienie prawa należy do Sejmu RP. Przepisy uchwalonej przez w/w organ władzy państwowej ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami zbrodni wojennych i okresu powojennego stanowiły podstawę do wydania przez Kierownika Urzędu ds. Kombatantów zaskarżonej decyzji. W/w organ miał więc obowiązek zastosowania tej ustawy i również sąd nie jest władny oceniać, czy ustawodawca zasadnie określił krąg osób, którym przyznał uprawnienia kombatanckie. Funkcją sądu jest wyłącznie dokonanie kontroli, czy orzekający o odmowie przekazania uprawnień kombatanckich organ orzekł zgodnie z przepisami wskazanej wyżej ustawy.
W tym zakresie sąd nie stwierdził naruszeń.
Zarówno w uzasadnieniu decyzji z dnia 4 stycznia 2008 r. jak i w wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzji z dnia 14 kwietnia 2008 r., Kierownik Urzędu ds. Kombatantów w sposób szczegółowy określił przesłanki, które powodowały ustalenie, iż w przypadku skarżącego brak jest ustawowych podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia. Ze stanowiskiem organu należy się zgodzić.
W konkluzji stwierdzić należy, że do czasu, w którym nie nastąpi zmiana w/w ustawy, która pójdzie w kierunku przyznania świadczeń również innej kategorii osób będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - orzekający w sprawie uprawnień kombatanckich organ musi stosować obowiązujące przepisy, a sąd administracyjny, stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), może dokonywać wyłącznie kontroli zgodności z prawem, w tym przypadku z przepisami powołanej wyżej ustawy o kombatantach.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło