II SA/Gd 455/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-09
Skład orzekający: Jan Jędrkowiak, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę jest zasadny, gdy teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a inwestor nie uzyskał decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zasadny, nawet jeśli teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w przypadku braku planu miejscowego, budowa wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. Niespełnienie tego wymogu, podobnie jak brak pozwolenia na budowę, uzasadnia orzeczenie rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. i J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Organy nadzoru budowlanego wstrzymały roboty budowlane i nałożyły obowiązek przedstawienia zaświadczenia o zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz projektu budowlanego. Inwestorzy nie wykonali nałożonych obowiązków, argumentując, że dla terenu nie istnieje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ostatecznie wydano nakaz rozbiórki, który został utrzymany w mocy decyzją organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. i J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. powołując się na art. 48 ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. postanowił wstrzymać roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej położonego na działce nr [...] w K. B. gmina K. i nałożył na inwestorów, B. i J. J., obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 28 lutego 2004r.:
- zaświadczenia od Wójta Gminy K. o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z dnia 7 kwietnia 2004 r. nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał B. i J. J. rozbiórkę przedmiotowego obiektu łącznie z tarasem. Uzasadniając organ stwierdził, że do dnia wydania decyzji skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia 8 grudnia 2003 r.
W odwołaniu od tej decyzji skarżący podnieśli, że nałożony na nich nakaz złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie mógł być wykonany, ponieważ obszar K. B., gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak planu powoduje, że budynek nie jest sprzeczny z przepisami miejscowymi dotyczącymi planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto zwrócili się o zaniechanie orzekania nakazu rozbiórki, gdyż w przygotowaniu znajduje się plan zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 maja 2004r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej decyzji organ II instancji powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skarżący wybudowali przedmiotowy budynek bez wymaganego pozwolenia, co obligowało do wszczęcia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 prawa budowlanego. Zasadne było zatem wydanie postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakazujące skarżącym przedłożenie określonych w ustawie dokumentów. Inwestorzy nie dopełnili nałożonych na nich obowiązków, a zatem organ pierwszej instancji zgodnie z prawem wydał nakaz rozbiórki.
W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucili naruszenie art. 48 prawa budowlanego i art. 9, 10, 75 i 77 k.p.a. oraz wnieśli o jej. Zdaniem skarżących organ pierwszej instancji nie mógł żądać od nich złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ dla terenu, na którym się on znajduje, żaden plan nie jest uchwalony. Brak planu powoduje, że wybudowany budynek nie jest sprzeczny z przepisami miejscowymi. Ponadto w ocenie skarżących orzekające organy nie poinformowały stron o zamknięciu postępowania dowodowego i jest to naruszenie mające wpływ na wynik postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić przesłanki wstrzymania decyzji rozbiórkowej ani legalizacji samowoli budowlanej. Zarzut zaś naruszenia przepisów postępowania jest niezasadny, gdyż w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8 grudnia 2003r. zawarte było wyjaśnienie, iż w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku orzeczony zostanie nakaz rozbiórki obiektu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji roboty budowlane można było rozpocząć, zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika, że skarżący pozwolenia na budowę przedmiotowej nieruchomości nie mieli. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował art. 48 prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazywał w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jeżeli jednak budowa:
1) była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem –
właściwy organ wstrzymywał postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakazywał m.in. przedstawienie zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia
warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1, czyli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, warunkiem legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, jest zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2003 r. nr 80 poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Jak wynika z akt sprawy, teren na którym znajduje się nieruchomość skarżących nie był w dacie wydania zaskarżonej decyzji objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak planu na danym terenie nie oznacza jednak że dozwolone jest dokonywanie jego zabudowy i w konsekwencji do wzniesionych samowolnie obiektów wyłączone zostało orzekanie nakazu ich rozbiórki (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 1985r. sygn. akt IIIARN 11/85 OSNC 1986/3/40). Zgodnie z dyspozycją art. 59 powołanej wyżej ustawy, skarżący powinni legitymować się, uzyskaną przed rozpoczęciem prac budowlanych, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Tylko w takim przypadku należący do nich obiekt możnaby uznać za wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem skarżący spełniliby nałożony na nich obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym gdyby przedłożyli zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy K. o tym, że posiadają oni decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący jednak decyzji takiej nie przedłożyli, a zatem organ zgodnie z prawem wydał nakaz rozbiórki.
Znajdujący się na działce skarżących obiekt budowlany o wymiarach 5,15m x 8,75m pobudowany w roku 2000 wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy takiego pozwolenia nie posiadają, zatem nakaz rozbiórki także tego obiektu jest zgodny z prawem.
Niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przez organy orzekające art. 75 i 77 k.p.a. polegający na wadliwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności zostały przez organ zebrane i ocenione w sposób prawidłowy. Ponadto w przeprowadzonych oględzinach w dniu 9 czerwca 2003r. skarżący brali udział i na podstawie ich oświadczeń ustalono, iż obiekt budowlany został pobudowany z 2000r. bez pozwolenia na budowę. Ponadto przed wydaniem decyzji przez organ I instancji skarżący oświadczyli, iż nie posiadają zaświadczenia od Wójta Gminy K. o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym. Nie kwestionowali tego faktu w toku postępowania odwoławczego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 9 i 10 k.p.a., gdyż skarżący byli informowani w toku całego postępowania o każdej czynności podejmowanej przez organ. Ponadto organ II instancji nie prowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, oparł swoje rozstrzygnięcie na materiale zgromadzonym przez organ I instancji. Aby uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu organ powinien zawiadomić ją o wszczęciu postępowania z urzędu bądź na wniosek innej strony oraz wezwać do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego. Organy orzekające w niniejszej sprawie nie uchybiły obowiązkowi z art. 9 i 10 k.p.a.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło