II SA/Gd 458/08

WyrokWSA w Gdańsku2009-01-21

Skład orzekający: Stanisław Nowakowski, Wanda Antończyk, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w sytuacji, gdy jedna ze stron postępowania zmarła w trakcie jego trwania, a jej następcy prawni nie zostali do niego dopuszczeni?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów o czynnym udziale strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa). Naruszenie to polegało na braku dopuszczenia do postępowania następców prawnych zmarłego w trakcie postępowania administracyjnego J. Sz. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, takie naruszenie stanowi podstawę do uchylenia decyzji, nawet jeśli nie wykazano, że udział strony wpłynąłby na merytoryczne rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Skarżący A. N. wniósł skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących oceny projektu i wpływu inwestycji na sąsiednie posesje. Sąd uwzględnił skargę z innych przyczyn, stwierdzając, że w trakcie postępowania administracyjnego zmarła jedna ze stron, J. Sz., a jej następcy prawni nie zostali do postępowania dopuszczeni, co stanowi naruszenie zasad czynnego udziału strony w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącego A. N. kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Referent Dorota Kotlarek po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody z dnia 16 kwietnia 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego A. N. kwotę 757 złotych (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 kwietnia 2008r. Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 80 ust.1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane / tekst jednolity Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz.1118 ze zm./, po ponownym rozpatrzeniu odwołania S. N., L. N. A. N. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 16 listopada 2006r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej E. i J. P. pozwolenia na budowę polegającego na rozbiórce istniejącego budynku i odtworzeniu budynku / pół bliźniaka/, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że J. P. po uwzględnieniu uwag wynikających z decyzji Wojewody z dnia 22 września 2005r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na odtworzenie i rozbudowę budynku mieszkalnego przy ul. [...], dz. nr [...]. Do wniosku dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projekt budowlany. Nadto w odpowiedzi na wniosek inwestora o wyrażenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno- budowlanych i zgodę na zlokalizowanie budynku na granicy działki, Minister Budownictwa pismem z dnia 29.09.2006r. wyjaśnił, że § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie wyjaśnił, że dopuszcza się lokalizowanie budynków w odległości 1,5m od granicy działki lub na granicy działki, jeżeli ze względu na rozmiar działki inne usytuowanie jest niemożliwe, a za taką należy uznać działkę, na której nie można usytuować zgodnie z przepisami przeciętnego budynku jednorodzinnego o szerokości ok. 10m. Rozpoznając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta, organ II instancji wskazał, że organ I instancji zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane sprawdził zgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii i uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, oraz wykonanie projektu przez osoby posiadające wymagane uprawnienia oraz aktualne zaświadczenia. Organ II instancji podkreślił, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji ustalił, że projekt budowlany spełnia wymogi określone prawem, w szczególności spełnia wymogi określone w decyzji o warunkach zabudowy/ po jej sprostowaniu/.Odnosząc się do poszczególnych rozwiązań przyjętych w projekcie organ II instancji wskazał, że zaprojektowana weranda od strony ogrodu jest zlokalizowana w odległości 4m od granicy działki, co jest zgodne z § 12 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, autor opracowania przedstawił również analizę zacienienia budynku, z której wynika, że projektowana rozbudowa spełnia wymogi § 13 i § 60 cyt. rozporządzenia. W projekcie budowlanym projektant konstrukcji wskazał również rozwiązanie techniczne umożliwiające wykonanie posadowienia projektowanego budynku bez ingerencji w istniejący budynek skarżących. Organ odwoławczy wyjaśnił nadto, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie są uprawnione do badania prawidłowości rozwiązań technicznych przyjętych przez autorów projektu budowlanego, którzy za przyjęte w projekcie rozwiązania techniczne ponoszą pełną odpowiedzialność. Organ administracji architektoniczno- budowlanej ingerując w przyjęte przez autorów projektu rozwiązania techniczne naruszyłby przepisy Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów skarżących organ II instancji wskazał również, że w toku postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w dokumentacji projektowej, przedstawiono technologię prowadzenia robót budowlanych mającą na celu zabezpieczenie istniejącej ściany na granicy nieruchomości przed ewentualnymi negatywnymi skutkami prowadzenia tych robót. Przyjęte rozwiązania opracowała osoba posiadająca odpowiednie uprawnienia. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł A. N. zarzucając temu orzeczeniu oraz postępowaniu poprzedzającemu jego wydanie: 1. naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane, wyrażające się : 1/ w wadliwej ocenie, że rozwiązanie techniczne przyjęte w projekcie budowlanym stanowi odbudowę budynku w zabudowie bliźniaczej; 2/ w nieprawidłowej ocenie, że inwestycja nie pogorszy warunków technicznych sąsiednich posesji i nie doprowadzi do deprecjacji całości zabudowy bliźniaczej przy ul. [...] i [...]; W konsekwencji skarżący zarzucił: 2. wadliwe ustalenie, że projekt budowlany zatwierdzony zaskarżoną decyzją odpowiada wymaganiom decyzji o warunkach zabudowy, która wprowadza wymagania określone powyżej w pkt 1.2/, jak też; 3. naruszenie zasad prawdy obiektywnej i wnikliwości statuowanych przez art. 7 i art. 12 kpa, prowadzące do wadliwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie w aspekcie ochrony ładu przestrzennego i interesów osób trzecich w procesie budowlanym, a co za tym idzie do rozstrzygnięcia sprawy z naruszeniem art. 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1 i art. 36 ust. 1 pkt 1 i 4 oraz art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; 2. zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił szczegółowe uzasadnienie wskazanych zarzutów podkreślając w szczególności, że organy wadliwie przyjęły, iż rozwiązania techniczne w projekcie budowlanym mają cechy "odtworzenia" /odbudowy/, tymczasem w wyniku realizacji inwestycji kardynalnej zmianie ulega charakter zabudowy z konstrukcyjnego monolitu / o wspólnej dla obu części zabudowy centralnej ścianie biegnącej w linii granicy działek powiązanej z fundamentem, wspólnej konstrukcji dachu/ na dwa samodzielne budynki o różnej wysokości, konstrukcji etc. W takiej sytuacji obiekt należący do skarżącego zostanie odcięty od dotychczasowej części, tracąc dotychczasowe parametry techniczne, w tym stateczność. Połowa obiektu należąca do skarżącego, pozostająca poza przedmiotem inwestycji została pozostawiona bez oceny w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji. Również opracowanie pt. "Opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych" jest bardzo ogólnikowe i niewystarczające. Organ winien w rozpatrywanej sprawie określić, czego nie uczynił, konkretny sposób oraz warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych, tak by nieruchomość skarżącego nie doznała szkód. W odpowiedzi na powyższą skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Takie okoliczności zaistniały w niniejszej sprawie, albowiem skarga wniesiona w sprawie podlegała uwzględnieniu z innych przyczyn niż zawarte w skardze. Z ustaleń dokonanych przez Sąd wynika, że będący stroną w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym J. Sz. zmarł w dniu 26 marca 2008r., a więc w trakcie postępowania administracyjnego przed II instancją /k- 54 akt zgonu/. Postępowanie to zakończyło się bowiem wydaniem zaskarżonej decyzji w dniu 16 kwietnia 2008r. Skarga do Sądu została wniesiona w dniu 29 maja 2008r. Zgodnie z art. 61 § 4 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami postępowania administracyjnego jest jednym z najistotniejszych aspektów zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Nadto z zasadą czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym związany jest obowiązek organu wynikający z dyspozycji art. 109 §1 kpa doręczenia decyzji na piśmie wszystkim stronom postępowania. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W przedmiotowym postępowaniu administracyjnym przed II instancją, wbrew przepisom art. 10 § 1 kpa, nie brali udziału następcy prawni J. Sz., zmarłego przed zakończeniem postępowania administracyjnego. W konsekwencji, w postępowaniu odwoławczym nie brały udziału wszystkie osoby będące stronami w sprawie /następcy prawni zmarłego/. Wskazane wyżej naruszenie przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa stanowią, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa podstawę do wznowienia postępowania. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdza naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Zatem w niniejszym postępowaniu zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu dotkniętym wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa skutkująca wznowieniem postępowania, a powołany przepis nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy. Stwierdzenie powyższych uchybień upoważniało Sąd do odstąpienia od merytorycznego rozpoznania zarzutów zawartych w skargach, albowiem na skutek uchylenia zaskarżonej decyzji przedmiotowa sprawa podlega ponownemu rozpatrzeniu przez organ II instancji z uwzględnieniem przepisów art. 10 § 1 i art. 61 § 4 kpa. Organ administracji winien zatem w pierwszej kolejności ustalić następców prawnych zmarłego J. Sz. Ustawodawca nie pozostawił bowiem organom oceny, czy śmierć strony w toku postępowania administracyjnego ma wpływ na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. Wprawdzie art. 97 § 1 pkt 1 kpa stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w razie śmierci strony lub jednej ze stron, lecz dopiero wówczas gdy wezwanie spadkobierców zmarłej strony do udziału w sprawie nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5 kpa / w sprawach spadków nie objętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku-kurator/. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Ponadto, na mocy art. 200 cytowanej wyżej ustawy skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Do tych kosztów strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony / art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Mając na uwadze zacytowane przepisy, Sąd zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 757zł tytułem zwrotu kosztów postępowania / 500zł –wpis sądowy, 17 zł- opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz 240zł tytułem wynagrodzenia dla radcy prawnego/.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło