II SA/Gd 458/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-17
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jolanta Górska, Janina Guść
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił opłatę adiacencką, nie uwzględniając w rozliczeniu kwoty wpłaconej przez właściciela nieruchomości na poczet budowy urządzeń infrastruktury technicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji nie uwzględniły w rozliczeniu opłaty adiacenckiej kwoty 500 zł wpłaconej przez skarżącą na poczet budowy sieci kanalizacyjnej, mimo że przepis art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje pomniejszenie opłaty o wartość poniesionych nakładów. Rozstrzygnięcie sprawy wymagało uzupełnienia postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla K.M.-D. w związku z budową gminnej sieci kanalizacyjnej. Organ I instancji ustalił opłatę w wysokości 7 104,45 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w tym brak uwzględnienia poniesionych nakładów w kwocie 500 zł. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, polegające na zaniechaniu ustaleń odnośnie wpłaconej przez skarżącą kwoty 500 zł.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i orzekł, że uchylona decyzja nie może być wykonana. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Izabela Adamowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K.M.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że uchylona w punkcie pierwszym wyroku nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej K. M.-D. kwotę 1502,- zł (jeden tysiąc pięćset dwa złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IISA/Gd 458/10
Uzasadnienie
Wójt Gminy decyzją z dnia 27 czerwca 2009 r. nr [...] ustalił dla K. M. – D. opłatę adiacencką w wysokości 7 104,45 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w J. przy ulicy O., opisanej w ewidencji gruntów jako działka nr 497 o pow. 2452 m2 i działka nr 498 o pow. 1303 m2 (obręb J.), wskutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do gminnej sieci kanalizacyjnej.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Gmina zrealizowała inwestycję - budowę kanalizacji sanitarnej, stwarzając w ten sposób warunki do podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej nieruchomości – działek nr 497 i 498. Ostateczne zakończenie inwestycji nastąpiło, zgodnie z protokołem odbioru inwestycji, w dniu 25 września 2006 r. Wartość nieruchomości, w wyniku wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej, wzrosła o kwotę 47 363 zł. Wartość nieruchomości przed i po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej określona została w operacie szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego E. P. posiadającej uprawnienia Nr [...]. Organ wskazał, iż Rada Gminy uchwałą z dnia 27 października 2005 r. Nr [...] ustaliła wysokość procentowej stawki opłaty adiacenckiej, która wynosi 15% wzrostu wartości nieruchomości, a ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci. Organ stwierdził, iż podniesiony w toku postępowania przez K. M. – D. zarzut uszkodzenia nawierzchni drogi w czasie realizacji inwestycji nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie może on stanowić podstawy do odstąpienia od naliczenia opłaty adiacenckiej.
K. M. – D. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zarzuciła ona, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez ustalenie wysokości opłaty adiacenckiej w oparciu o operat szacunkowy sporządzony w okresie wcześniejszym niż okres 12 miesięcy poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji. Odwołująca się zarzuciła, iż ustalając wysokość opłaty organ nie wziął pod uwagę poniesionych przez nią nakładów na rzecz budowy urządzeń infrastruktury sanitarnej w kwocie 500 zł. Decyzji zarzucono także naruszenie art. 11 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu decyzji precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek do jej wydania, brak wystarczającego odniesienia się organu do argumentów strony zgłoszonych w toku postępowania oraz naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia nieodpowiadającego wymogom tego przepisu. Odwołująca się stwierdziła, iż z decyzji nie wynika, czy nastąpiło wybudowanie przykanalików do poszczególnych nieruchomości od sieci głównej, zakwestionowała też ona stanowisko organu, iż początkiem biegu terminu przewidzianego w art. 145 ust. 2 ustaw o gospodarce nieruchomościami jest protokolarne przekazanie inwestycji. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 marca 2010 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Jako podstawę decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 144 - 148 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i uchwałę Nr [...] Rady Gminy z dnia 27 października 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (Dz.Urz. Woj. Pomorskiego Nr 125, poz. 3436).
W uzasadnianiu decyzji organ wskazał, iż przez opłatę adiacencką (art. 4 pkt 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami) należy rozumieć opłatę ustaloną w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego albo scaleniem i podziałem nieruchomości, a także podziałem nieruchomości. Z treści art. 144 wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej spoczywa na właścicielach nieruchomości, w związku ze wzrostem wartości nieruchomości, bowiem właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej poprzez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. W rozpatrywanej sprawie wzrost wartości nieruchomości i obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej nastąpił w związku z budową urządzeń infrastruktury technicznej - budową kanalizacji sanitarnej. Odbiór końcowy i przekazanie inwestycji, zgodnie z protokołem nastąpiło w dniu 25 września 2006 r. Zgodnie z art. 145 ustawy, organ I instancji mógł ustalić opłatę adiacencką, bowiem w wyniku budowy sieci kanalizacji sanitarnej i stworzenia warunków do przyłączenia nieruchomości do sieci sanitarnej wzrosła wartość nieruchomości o kwotę 47 363 zł, co wynika z operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Stawkę procentową opłaty adiacenckiej ustaliła rada gminy i wynosi ona 15% różnicy wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Organ odwoławczy stwierdził, iż z treści art. 145 ust. 2 wynika, że wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie warunek ten został spełniony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż opłata adiacencka ustalona została w oparciu o wycenę nieruchomości sporządzoną w dniu 28 lipca 2008 r. Operat szacunkowy, zgodnie z art. 156 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. W związku z wniesionym odwołaniem i rozpatrywaniem sprawy przez organ odwoławczy, z uwagi na to, że termin 12 miesięcy upłynął, organ odwoławczy wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego, który sporządzał operat, o potwierdzenie jego aktualności. Rzeczoznawca majątkowy E. P. w dniu 17 marca 2010 r. potwierdziła aktualność operatu szacunkowego, stwierdzając, iż mimo upływu czasu, nie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych, jak również czynników określających przedmiot i cel wyceny, nie zmieniło się również położenie i rodzaj nieruchomości oraz przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, nie wybudowano też dodatkowych urządzeń infrastruktury technicznej. Organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie organu I instancji przeprowadzono zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, organ ten podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał, rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy i uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że fakt wzrostu wartości działek nr 497 i 498 o kwotę 47.363 zł, na skutek stworzenia warunków do jej podłączenia do wybudowanej sieci kanalizacji sanitarnej znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ wskazał, iż sporządzony w sprawie operat szacunkowy, który jest podstawowym dowodem w sprawie, odpowiada wymogom art. 149 - 159 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 201 poz. 2109 ze zm.). Zgodnie z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, jej przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach nieruchomości podobnych. Z operatu wynika, że elementy te zostały przez rzeczoznawcę uwzględnione. Oszacowanie wzrostu wartości rynkowej nastąpiło z zastosowaniem podejścia porównawczego, metodą porównywania parami. Zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podejście porównawcze polega na określeniu wartości nieruchomości przy założeniu, że wartość ta odpowiada cenom, jakie uzyskano za nieruchomości podobne, które były przedmiotem obrotu. Podejście porównawcze stosuje się, gdy znane są ceny i cechy nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, a za nieruchomość podobną rozumie się nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. W rozpatrywanej sprawie biegła zgromadziła i przeanalizowała bazę 84 transakcji zbycia nieruchomości na rynku lokalnym, wybierając spośród nich po trzy odpowiednio do porównania z nieruchomością wycenianą przed i po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej. Biegła analizując transakcje wytypowała 6 cech nieruchomości wpływających na ich wartość (lokalizacja ogólna, klasa gruntów, walory komunikacyjne, infrastruktura techniczna, rzeźba terenu i inne cechy) określając dla tych cech procentowy wpływ na wartość nieruchomości oraz przyjmując wartości korygujące stosownie do różnic w tych cechach pomiędzy nieruchomością wycenianą, a nieruchomościami podobnymi. Wartość wycenianej działki nr 497 o pow. 2452 m2 przed zbudowaniem kanalizacji sanitarnej, biegła wyceniła na kwotę 93.642 zł (38,19 za 1 m2), a po wybudowaniu kanalizacji sanitarnej na kwotę 124.570 zł (50,80 zł za 1 m2), i działki nr 498 o pow. 1303 m2 odpowiednio 49.762 zł (38,19) i 66.197 zł (50,80) tak więc opłata adiacencką wynosi 7.104,45 zł.
K. M. – D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżąca podniosła zarzuty, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem :
1. art. 145 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż trzyletni termin zakreślony przez przepis odnosi się do wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej, nie zaś do momentu uzyskania przez nią przymiotu ostateczności; skarżona decyzja nie uzyskała prymatu ostateczności przed upływem 3 letniego terminu, winna zatem zostać uchylona, postępowanie w niniejszej sprawie powinno być umorzone
2. art. 11 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. przez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji precyzyjnego wyjaśnienia przesłanek odmówienia zasadności podniesionego przez stronę zarzutu naruszenia prawa materialnego art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami
3. art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 35 k.p.a. i art. 36 k.p.a., przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zasadne jest ustalenie wysokości opłaty adiacenckiej w oparciu o wycenę nieruchomości, dokonaną w terminie przekraczającym okres 6 miesięcy przed wydaniem rzeczonej decyzji, zdaniem skarżącej, między datą sporządzenia opinii rzeczoznawcy a datą wydania decyzji upłynął długi okres czasu, wartość nieruchomości przed i po podziale nie została zatem ustalona została zgodnie z wymogami art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami
4. art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuczynienie zadość ciążącemu na organie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, polegającego na braku wyznaczenia rozprawy i przeprowadzenia dowodów zmierzających do wykazania okoliczności, które nie zostały dotychczas jednoznacznie stwierdzone, takich jak ewentualność nieuwzględnienia w operacie szacunkowym znajdujących się na nieruchomości konstrukcji i instalacji wpływających ujemnie na wartość nieruchomości
5. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w postępowaniu nie wyjaśniono okoliczności umiejscowienia na wskazanej nieruchomości instalacji zmniejszających jej wartość.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uznając zarzuty skargi za niezasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola ta, w myśl art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.), polega na ocenie zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwanej dalej ustawą, wynika, że właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Zgodnie z art. 145 ust. 1 wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Natomiast z art. 145 ust. 2 ustawy wynika, iż wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2, a do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Zgodnie natomiast z art. 146 ustawy, ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej (ust.1). Ustalenie opłaty następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (ust. 1a). Wartość nieruchomości według stanu przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej i po ich wybudowaniu określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej (ust. 3). Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy w drodze uchwały (ust. 2).
Zarzut skarżącej, iż decyzja organu I instancji wydana została z przekroczeniem trzyletniego terminu wskazanego w art. 145 ust. 2 ustawy, bowiem przed jego upływem decyzja winna uzyskać przymiot ostateczności, jest niezasadny. Do zachowania terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy wystarczy wydanie przez organ I instancji w tym terminie decyzji nieostatecznej. Stanowisko takie zajął Naczelny Sąd Administracyjny uchwale z dnia 27 lipca 2009 r. (sygn. akt I OSP 4/09), w której wskazano, iż trzyletni termin, o którym mowa w art. 145 ust. 2 ustawy, dotyczy rozstrzygnięcia przez organ I instancji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu tej uchwały wskazano, iż wydana decyzja organu i instancji nie musi stać się ostateczna w tym terminie przewidzianym w art. 145 ust. 2 ustawy. (vide: ONSAiWSA 2009/5/84, Lex Nr 508131) Podobny pogląd wyrażany jest w doktrynie prawa administracyjnego, w której wskazuje się, że przed upływem terminu z art. 145 ust. 2 ustawy opłata adiacencka może być ustalona decyzją nieostateczną. Opłata adiacencka jest daniną publiczną, z którą ustawodawca wiąże powstanie roszczenia przysługującego gminie, a zatem wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji jest skuteczne także wówczas, gdy decyzja taka staje się ostateczna po upływie trzech lat. (vide: E. Mzyk /w:/ G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk: Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, wyd. 3, Warszawa 2008, s. 513) Sąd podziela powyższą interpretację treści art. 145 ust. 2 ustawy. Nadto podkreślić należy, iż uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają moc wiążącą, na warunkach wynikających z art. 269 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi odstąpienie od stanowiska zawartego w uchwale wymaga podjęcia kolejnej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z prawidłowo ustalonym stanem faktycznym, w dniu 25 września 2006 r. dokonano odbioru końcowego i przekazania do użytku budowy kanalizacji sanitarnej w miejscowości J.. Z protokołu sporządzonego w dniu 25 września 2006 r. wynika, iż wykonano sieć kanalizacji sanitarnej, w tym – kanały sanitarne grawitacyjne, rurociągi tłoczne, przepompownie kanalizacyjne oraz 495 odgałęzień sieci w pasie drogowym do poszczególnych nieruchomości. Fakt wykonania przykanalika, umożliwiającego podłączenie nieruchomości skarżącej do sieci potwierdza treść sporządzonego w sprawie operatu, wykonanego po oględzinach nieruchomości. (dowód: odpis protokołu k. 3, k. 3 operatu k. 1 akt administracyjnych organu I instancji) Ustalenie organu dotyczące faktu i daty stworzenia możliwości podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej, znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowymi i są prawidłowe. Skarżąca nie wskazała w toku postępowania żadnych okoliczności, z których mogłoby wynikać, iż stworzenie warunków podłączenia do sieci nastąpiło w innym terminie, w szczególności nie wskazała ona, by możliwość takiego podłączenia nastąpiła w okresie wcześniejszym bądź późniejszym, ani z jaką okolicznością faktyczną, inną niż odbiór inwestycji, była ona związana. Dzień 25 września 2006 r., tj. dzień odbioru końcowego i przekazania do użytku budowy kanalizacji sanitarnej, stanowił zatem dzień stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci i początek biegu terminu trzyletniego określonego w art. 145 ust. 2 ustawy. Koniec tego terminu upłynął z dniem 25 września 2009 r. Decyzja Wójta Gminy z dnia 27 czerwca 2009 r., ustalająca opłatę adiacencką, wydana została z zachowaniem tego terminu.
Zarzut naruszenia art. 146 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż zasadne jest ustalenie wysokości opłaty adiacenckiej w oparciu o wycenę nieruchomości dokonaną w terminie przekraczającym okres 6 miesięcy przed wydaniem rzeczonej decyzji, jest bezzasadny. Operat szacunkowy sporządzony został na dzień 28 lipca 2008 r. Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy operat szacunkowy może być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Organ I instancji wydał decyzję ustalającą opłatę adiacencką w oparciu o operat szacunkowy w dniu 27 czerwca 2009 r., czyli przed upływem terminu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia. Z okoliczności sprawy nie wynika, by w sprawie wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 ust. 3 ustawy. Zgodnie z art. 156 ust. 4 ustawy, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Aktualność operatu i zarazem zawartej nim wyceny została potwierdzona przez autorkę operatu rzeczoznawcę majątkowego E. P. w drodze pisemnej klauzuli, spełniającej wymogi art. 156 ust. 4 ustawy. (dowod: akta administracyjne organu I instancji). Z art. 156 ust. 4 ustawy wynika, iż operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził.
Wykorzystanie operatu szacunkowego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji nastąpiło w terminie 12-miesięcznym od daty sporządzenia operatu. Natomiast wydanie decyzji organu II instancji w dniu 31 marca 2010 r., po uzyskaniu w dniu 17 marca 2010 r. potwierdzenia aktualności operatu. Wbrew zarzutowi skargi przepisy ustawy nie nakładają na organ obowiązku wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką w terminie 6 miesięcy od sporządzenia operatu szacunkowego, zaś przywołane w skardze orzeczenie sądu administracyjnego nie mogło być wzięte pod uwagę, jako że zostało wydane w innej sprawie, na podstawie innego stanu faktycznego.
Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. przez nieuczynienie zadość ciążącemu na organie obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozważenia materiału dowodowego, polegające na braku wyznaczenia rozprawy i przeprowadzenia dowodów zmierzających do wykazania okoliczności jaką jest ewentualność nieuwzględnienia w operacie szacunkowym znajdujących się na nieruchomości konstrukcji i instalacji wpływających ujemnie na wartość nieruchomości. Zarzut ten jest bezzasadny. Postępowanie dowodowe ma na celu wyjaśnienie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym podnoszonych przez strony postępowania zarzutów. Skarżąca nie podnosiła w toku postępowania zarzutów, iż na jej nieruchomości znajdują się jakiekolwiek konstrukcje i instalacje wpływające ujemnie na wartość nieruchomości, które winny być uwzględnione przy ustalaniu wartości nieruchomości w operacie i które zostały bezzasadnie pominięte. Nawet w skardze, skarżąca nie wskazała na istnienie takich instalacji i urządzeń i ich rodzaju oreaz ich bezzasadne pominięcie w operacie, podnosząc jedynie zarzut, iż istnieje ewentualność nieuwzględnienia w operacie faktu występowania takich instalacji, a okoliczność ta nie została przez organ zbadana.
Przepis art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Unormowanie to nakłada na sąd obowiązek zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów.
Nie będąc związany zarzutami skargi, Sąd stwierdził, iż organ dopuścił się naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., przez zaniechanie dokonania ustaleń odnośnie podnoszonej przez skarżącą w odwołaniu kwestii uiszczenia kwoty 500,- zł tytułem opłaty za umożliwienie podłączenia urządzeń znajdujących się na nieruchomości do powstałej sieci kanalizacji sanitarnej.
Ustalenie tej okoliczności miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy, przy ustaleniu opłaty adiacenckiej, różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Z przepisu tego wynika, iż na poczet opłaty adiacenckiej zalicza się wartość świadczeń wniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości w gotówce lub w naturze, na rzecz budowy urządzeń infrastruktury technicznej.
Organy w wydanych decyzjach nie uwzględniły okoliczności wpłaty przez skarżącą kwoty 500 zł. Skarżącą w toku postępowania wskazywała na fakt wpłaty kwoty 500 zł na poczet realizacji sieci. Organ I instancji w piśmie z dnia 27 lutego 2010 r. poinformował skarżącą, iż dokonana przez nią wpłata kwoty 500 zł zostanie uwzględniona w decyzji ustalającej opłatę adiacencką. Nadto w aktach organu I instancji znajduje się projekt porozumienia dotyczącego zwrotu tej kwoty. (vide: pismo z dnia 26 stycznia 2009 r. k. 5, pismo z dnia 27 lutego 2010 r. k 6, projekt porozumienia k. 9 akt administracyjnych organu I instancji) Organ winien zatem dokonać ustaleń w tym zakresie, w szczególności winien on ustalić, czy opłata ta została przez skarżącą uiszczona, oraz czy nie uzyskała ona od organu zwrotu wpłaconej kwoty. Stwierdzenie faktu uiszczenia opłaty winno skutkować dokonaniem stosowego jej rozliczenia w decyzji.
Okoliczność ta uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego w nieznacznym zakresie, zatem zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. a contrario, przeprowadzenie tego postępowania należy do organu II instancji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę i wskazania odnośnie dalszego toku postępowania.
W związku z uwzględnieniem skargi Sąd, na podstawie art. 200 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądził na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w kwotę 1 502 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania - uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w wysokości 285 zł oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika - adwokata w wysokości 1200 zł i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło