II SA/Gd 460/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-02-16
Skład orzekający: Krzysztof Ziółkowski, Stanisław Nowakowski, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może wydać nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, jeśli dla danego terenu nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, a inwestorzy nie uzyskali decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nieuzyskania decyzji o warunkach zabudowy, stanowi podstawę do wydania nakazu rozbiórki. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie zwalnia inwestora z obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy przed rozpoczęciem prac budowlanych, a jej brak uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wydanego E. i F. D. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymanego w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący nie wykonali nałożonych na nich obowiązków przedstawienia zaświadczenia o zgodności obiektu z planem zagospodarowania przestrzennego oraz projektu budowlanego. Pełnomocnik skarżących podnosił, że dla terenu nie obowiązuje plan miejscowy, a studium uwarunkowań nie jest przepisem gminnym. Kwestionowano również uznanie obiektu za urządzenie związane z obiektem rekreacyjnym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie : Sędzia NSA Stanisław Nowakowski (spr.) Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. i F. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. powołując się na art. 48 ust. 2 i 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106 poz. 1126 ze zm.) oraz art. 123 k.p.a. postanowił wstrzymać roboty budowlane przy budowie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej położonego na działce nr 522/1 w K. B. gmina K. i nałożył na inwestorów, E. i F. D., obowiązek przedstawienia:
- zaświadczenia od Wójta Gminy K. o zgodności należącego do nich budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- 4 egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami,
- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Decyzją z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie P. powołując się na art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał skarżącym E. i F. D. rozbiórkę przedmiotowego obiektu oraz urządzenia związanego z tym obiektem pełniącego funkcję gospodarczą. Uzasadniając organ stwierdził, że do dnia wydania decyzji skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych na nich postanowieniem z dnia 9 grudnia 2003 r.
W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik skarżących podniósł, że nałożony na skarżących nakaz złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie mógł być wykonany, ponieważ obszar K. B., gdzie położona jest przedmiotowa nieruchomość, nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Brak planu powoduje, że budynek nie jest sprzeczny z przepisami miejscowymi dotyczącymi planu zagospodarowania przestrzennego. W odwołaniu podniesiono również, że organ pierwszej instancji posiada stosowne dokumenty z których wynika, że skarżący są właścicielami przedmiotowej nieruchomości, a także wskazano, że strony nie zostały poinformowane o zamknięciu postępowania dowodowego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 28 maja 2004r. nr [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207 poz. 2016) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając organ stwierdził, że skarżący wybudowali przedmiotowy budynek bez wymaganego pozwolenia, wobec czego organ pierwszej instancji zobligowany był do wszczęcia postępowania w oparciu o przepisy art. 48 prawa budowlanego. Zasadne było zatem wydanie postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakazujące skarżącym przedłożenie określonych w ustawie dokumentów. Inwestorzy nie dopełnili nałożonych na nich obowiązków, a zatem organ pierwszej instancji zgodnie z prawem wydał nakaz rozbiórki.
W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżących zarzucił jej naruszenie art. 48 prawa budowlanego i art. 75 i 77 k.p.a. oraz wniósł o jej uchylenie i zasądzenie od organu kosztów postępowania, a także wstrzymanie jej wykonania. Zdaniem pełnomocnika skarżących organ pierwszej instancji nie mógł żądać od nich złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ dla terenu, na którym się on znajduje, żaden plan nie jest uchwalony. Brak planu powoduje, że wybudowany budynek nie jest sprzeczny z przepisami miejscowymi. Ponadto studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zgodnie z którym przedmiotowa działka leży w N. P. K. i według którego nie przewiduje się przekształcenia jej na cele nierolne i nieleśne, nie jest przepisem gminnym i nie stanowi podstawy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W skardze wskazano również, że organ odwoławczy uważa, że na podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie nie miał wpływu fakt, iż organ pierwszej instancji błędnie uznał konstrukcję drewnianą pełniącą funkcję gospodarczą jako urządzenie związane z obiektem rekreacyjnym. Uchybienie to ma jednak wpływ na rozstrzygnięcie, gdyż orzeczono jego rozbiórkę, a zatem decyzja jest w części nieważna i niewykonalna.
W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może stanowić przesłanki wstrzymania decyzji rozbiórkowej ani legalizacji samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji roboty budowlane można było rozpocząć, zgodnie z art. 28 ust. 1 prawa budowlanego, jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika, że skarżący pozwolenia na budowę przedmiotowej nieruchomości nie mieli. W takiej sytuacji zastosowanie znajdował art. 48 prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazywał w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Jeżeli jednak budowa
1) była zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem –
właściwy organ wstrzymywał postanowieniem prowadzenie robót budowlanych oraz nakazywał m.in. przedstawienie zaświadczenia organu właściwego w sprawach ustalenia
warunków zabudowy i zagospodarowania terenu o zgodności obiektu z przepisami, o których mowa w ust. 2 pkt 1, czyli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w
szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego.
Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, warunkiem legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, jest zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2003 r. nr 80 poz. 717 ze zm.) zmiana zagospodarowania terenu polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych w przypadku braku planu miejscowego wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Jak wynika z akt sprawy, teren na którym znajduje się nieruchomość skarżących nie był w dacie wydania zaskarżonej decyzji objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a zatem zgodnie z dyspozycją art. 59 powołanej wyżej ustawy, skarżący powinni legitymować się, uzyskaną przed rozpoczęciem prac budowlanych, decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego. Tylko w takim przypadku należący do nich obiekt możnaby uznać za wybudowany zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zatem skarżący spełniliby nałożony na nich obowiązek przedłożenia zaświadczenia o zgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym gdyby przedłożyli zaświadczenie wydane przez Wójta Gminy K. o tym, że posiadają oni decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Skarżący jednak decyzji takiej nie przedłożyli, a zatem organ zgodnie z prawem wydał nakaz rozbiórki.
Jak słusznie zauważono w skardze, postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie mają charakteru normatywnego. Jednak w przedmiotowej sprawie wystarczającą przesłanką wydania nakazu rozbiórki jest niewykonanie przez skarżących nałożonych na nich przez organ administracji obowiązków.
Znajdujący się na działce skarżących obiekt nietrwale związany z gruntem o wymiarach 1,44m x 2.00m należy uznać za budynek gospodarczy o powierzchni do 10 m2 , którego zamiar budowy wymagał zgłoszenia. Inwestorzy nie uczynili tego, zatem nakaz rozbiórki także tego obiektu jest zgodny z prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło