II SA/Gd 461/07

WyrokWSA w Gdańsku2007-10-17

Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Mariola Jaroszewska, Andrzej Przybielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzająca nieważność decyzji Prezydenta Miasta i SKO w sprawie opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wydana w składzie, w którym orzekał członek SKO, który brał udział w wydaniu poprzedniej decyzji, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o składzie orzekającym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie są zasadne. Wskazał, że wytyczne WSA dotyczące wyłączenia członka kolegium dotyczyły innej sytuacji prawnej. Ponadto, choć organ naruszył przepis o terminie załatwienia sprawy, nie miało to istotnego wpływu na wynik postępowania. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
A. S. i T. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) odmawiającą stwierdzenia nieważności wcześniejszych decyzji Prezydenta Miasta i SKO w sprawie opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Skarżący zarzucali organom naruszenia przepisów proceduralnych, w tym wadliwy skład orzekający, oraz błędną interpretację prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gdańsku oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi A. S. i T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. A. S. i T. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 07 lutego 2007 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. Nr [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 grudnia 2002 r. Nr [...]. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 września 2005 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 grudnia 2002. W ocenie Kolegium kwestionowane decyzje organów obu instancji nie naruszały prawa. Swoje stanowisko Kolegium Odwoławcze szczegółowo uzasadniło, dochodząc w konkluzji do stwierdzenia, że jedynie rażące naruszenie prawa mogłoby skutkować stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, a taka sytuacja nie miała miejsca. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż stroną postępowania o ustalenie opłaty należnej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może być wyłącznie osoba, na rzecz której dokonano przekształcenia a nie jej następcy prawni. A. S. i T. G. nie zgadzając się z treścią decyzji Kolegium z dnia 14 września 2005 r. Nr [...] wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym podniesiono kilka zarzutów natury formalnej oraz błędną interpretację przepisów prawa materialnego. Uchybienia formalne polegały na błędnym wskazaniu w treści zaskarżonej decyzji Kolegium, iż postępowanie prowadzone jest z urzędu oraz, że w składzie orzekającym uczestniczył członek Kolegium orzekający wcześniej przy wydaniu rozstrzygnięcia objętego wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Nadto zarzucono naruszenie przepisów art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak bez wskazania, na czym naruszenie to miałoby polegać. Zarzucono też, że wbrew dyspozycji art. 10 § 1 kpa nie poinformowano strony o zakończeniu postępowania, że postępowanie było przewlekłe, a w decyzji brak uzasadnienia przepisów wskazanych w podstawie prawnej. W zakresie merytorycznym zarzut polega na pominięciu w postępowaniu o ustalenie opłaty aktualnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Rozpoznając ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionych wyżej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się podstaw do zmiany swej decyzji z dnia 14 września 2005 r. Nr [...] i decyzją z dnia 27 października 2005 r. Nr [...] podtrzymało zarówno ustalenia faktyczne dokonane przed jej podjęciem jak i zawartą w uzasadnieniu decyzji argumentację. Na decyzję SKO z dnia 27 października 2005 r. Nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożyli A. S. i T. G. oraz J. G., podnosząc w niej te same, co we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji dotyczące określenia wysokości należności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 11 października 2006 r. sygn. II SA/Gd 70/06 uchylił zaskarżoną decyzję z tego względu, że w skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzekającego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wchodziła osoba, która rozpoznawała sprawę po raz pierwszy i zalecił wyłączenie tej osoby w dalszym postępowaniu prowadzonym w związku z wyrokiem Sądu. Nadto wskazał na konieczność prowadzenia postępowania w sposób zgodny z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Uwzględniając wytyczne zawarte w powołanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż nie jest zasadny zarzut stron wskazujący na niewłaściwy skład Kolegium w toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji wydanych w 2002 r. w sprawie ustalenia wysokości należności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przepis art. 24 § 1 pkt 5 kpa przewiduje wyłączenie od udziału w postępowaniu w sprawie pracownika organu, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. Ani M. W. ani nikt z pozostałych członków składu SKO rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nieważności wymienionych decyzji z 2002 r. nie uczestniczył w postępowaniu I instancji, bowiem prowadzone ono było przez Prezydenta Miasta. Udział w wydaniu rozstrzygnięcia II instancji nie powoduje wyłączenia osób biorących udział w tym rozstrzygnięciu w postępowaniu dot. stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ II instancji. Wskazanie w treści kwestionowanej decyzji z dnia 14 września 2005 r., iż postępowanie prowadzone jest z urzędu istotnie jest błędne, ale nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Podobnie przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 6, 7 i 8 kpa nie zostały skonkretyzowane, dlatego Kolegium nie mogło się do nich odnieść. Również zarzut oparty na naruszeniu art. 10 kpa w ocenie Kolegium jest nietrafny, bowiem postępowanie wszczęte zostało na wniosek stron, otrzymały one pisemne zawiadomienie o wszczęciu postępowania i mogły przedstawić swoje stanowisko. Z tego prawa żadna ze stron nie skorzystała. Postępowanie dowodowe ograniczone było do akt sprawy I i II instancji, do których strony miały swobodny dostęp. Polegało ono na sprawdzeniu prawidłowości procedury i zgodności z prawem materialnym postępowania dotyczącego ustalenia wysokości należności za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Nowych dowodów nie przeprowadzano i nie zgromadzono w sprawie żadnych nowych dokumentów i materiałów. Wobec tego prawa strony określone w art. 10 kpa nie zostały naruszone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało zawarte w skarżonej decyzji merytoryczne uzasadnienie dotyczące istnienia obowiązku zapłaty za przekształcenie prawa użytkowania nieruchomości w prawo jej własności przez te osoby, na rzecz których dokonano przekształcenia. T. G. wbrew zarzutom stron uczestniczył w postępowaniu o przekształcenie i dotyczącego ustalenia opłat. A. S. nie była stroną tego postępowania i dlatego nie przysługuje jej status strony w postępowaniu dotyczącym wyłącznie opłat za przekształcenie. W skardze na powyższą decyzję SKO A. S. i T. G. domagają się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji poprzedzającej z dnia 14 września 2005 r. Nr [...], przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący wskazali, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ dopuścił się szeregu uchybień formalnych oraz dokonał niewłaściwej interpretacji prawa materialnego. W zakresie wyłączenia członka Kolegium organ orzekający bezpodstawnie polemizuje z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w którego treści wskazano, iż naruszono przepisy prawa w zakresie składu orzekającego SKO. W toku postępowania naruszono także przepisy art. 6,7,8 kpa. Kolegium nie ustosunkowało się do tego zarzutu podając, iż strona nie skonkretyzowała zarzutów. Zgodnie z art. 6 kpa organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W toku zaskarżonego postępowania organ działał na szkodę strony popełniając wiele uchybień natury formalnej i merytorycznej. Szczegółowe uchybienia wskazywano każdorazowo w środkach odwoławczych. W toku postępowania organ nie podjął działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu sprawy, nie przeprowadził właściwie postępowania dowodowego, czym działał na szkodę strony, a co narusza art. 7 kpa. W toku postępowania poprzez naruszenie praw strony, przewlekanie postępowania, podawanie nieprawdziwych twierdzeń i działanie wbrew prawu organ nie zapewnił stronie minimum praw jakie wynikają z kpa, a to z kolei narusza zasadę wynikająca z art. 8 kpa. Ponadto zgodnie z podstawowymi zasadami prawa administracyjnego organ administracji samodzielnie prowadzi postępowanie i nie jest w tym zakresie uzależniony od strony. Zdaniem skarżących, poprzez bezpodstawną polemikę z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku SKO narusza ustanowiony w Rzeczpospolitej porządek prawny, kwestionując ostateczne orzeczenie Sądu. W zakresie naruszenia art. 10 § 1 kpa - nie poinformowano strony o kontynuacji i zakończeniu postępowania. Organ w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sposób opieszały podjął czynności w sprawie, a decyzję nadesłał dopiero po interwencji pełnomocnika w dniu 22 marca 2007 roku. Ponownie Strona nie zostało o niczym poinformowana, a całe postępowanie ograniczyło się do wydania decyzji tożsamej z wcześniejszą. Strona postępowania ma prawo otrzymać zawiadomienie o zakończeniu postępowania i dopiero po jego otrzymaniu zapoznać się z całym zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Następnie ma prawo do składania dodatkowych wniosków. Takiego prawa strona ponownie została pozbawiona, pomimo iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyraźnie wskazał, iż organ ma przeprowadzić postępowanie w sposób zgodny z kpa. Strona nie może być zaskakiwana wydaną decyzją. W zakresie naruszenia art. 12 kpa w związku z art. 35 § 2 kpa - organ nie przeprowadził sprawy w ustawowo zakreślonym terminie, dodatkowo nie informując strony o terminie wykonania czynności. Do tego zarzutu organ ponownie nie odniósł się w treści decyzji. Organ nie uzasadnił przepisów wskazanych w podstawie prawnej decyzji zgodnie z art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżących, ocena SKO co do skierowania orzeczenia do właściwej strony – J. G. - nie jest trafny. W chwili wydawania obu zaskarżonych decyzji właścicielem nieruchomości, których bezpośrednio decyzja dotyczy, nie była J. G. Stwierdzenie takie zawarto pośrednio także na stronie 2 zaskarżonej decyzji SKO z dnia 14 września 2005 r. Podstawą orzekania i zarazem badania przez organ jest art. 156 § 1 pkt 4 kpa, czego organ praktycznie nie wykonał ani nie uzasadnił. W niniejszej sprawie błędnie przywołano art. 4 ustawy z 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przepis ten dotyczy wyłącznie sprawy gwarancji zwrotu opłat i stanowi zabezpieczenie prawne dla poprzedniego właściciela w zakresie finansowym. Przywołany przepis nie stanowi, iż adresatem decyzji powinien być poprzedni właściciel nieruchomości. Zdaniem skarżących, wszystkie decyzje po dacie nabycia nieruchomości stanowiącej prawo własności powinny być doręczane właścicielowi aktualnemu na dzień wydania decyzji a nie innym osobom. Nie do przyjęcia jest stanowisko, w którym właściciel nieruchomości nie otrzymuje decyzji, która dotyczy bezpośrednio jego własności. Ponadto w niniejszej sprawie mogą być rozpatrywane jedynie decyzje, które nie zostały uchylone i tym samym wyeliminowane z obrotu prawnego. W decyzji organ nie rozpatrzył sytuacji prawnej T. G. ograniczając się wyłącznie do A. S. Organ wskazał, iż T. G. uczestniczył w postępowaniu, z akt sprawy wynika co innego, choćby w zakresie doręczania poprzednio wydawanych decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. W szczególności odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazało, iż zastosowało się do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i nie podjęło polemiki w kwestii nieprawidłowego składu orzekającego przy wydaniu decyzji z dnia 14 września 2005 r. Również postępowanie prowadzone przez SKO dotyczące wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nieważności wymienionych na wstępie decyzji uwzględniało podstawowe zasady wynikające z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W ocenie organu prowadzącego postępowanie uchybienia w tym zakresie nie wystąpiły a przynajmniej nie w takim stopniu, który utrudniłby stronom czynny udział w postępowaniu lub by miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Istotne dla wyniku sprawy jest odmienne stanowisko organu i stron w kwestii odpowiedzialności następcy prawnego za zobowiązania osób, na rzecz których nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Kolegium podkreśliło, że strony miały dostęp do akt sprawy, do zapoznawania się z nimi i składania wniosków i zastrzeżeń. Z tej możliwości strony korzystały jedynie w ograniczonym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, gdyż opisana wyżej decyzja SKO nie narusza przepisów prawa, w tym przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy jest niesporne, że ostateczną decyzją z dnia 9 października 1998 r. NR [...] Prezydent Miasta przekształcił przysługujące w ½ J. i M. małżonkom G. oraz w ½ T. G. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie [...], wpisanej do księgi wieczystej Kw [...], w prawo własności. (vide: decyzja k. 27 akt administracyjnych I instancji). Kolejną decyzją, z dnia 18 maja 1999 r. Nr [...] Prezydent Miasta określił wysokość należności za przekształcenie, w wysokości 10-krotności raty rocznej. (vide: decyzja k. 31 akt administracyjnych I instancji). Na skutek odwołania J. G., SKO decyzją z dnia 5 lipca 1999 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia 18 maja 1999 r. J. G. wniosła skargę na powyższą ostateczną decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 27 listopada 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 1640/99 uchylił decyzję SKO z dnia 5 lipca 1999 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta z dnia 18 maja 1999 r., uzasadniając wyrok wystąpieniem w sprawie przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, z uwagi na stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności podstawy prawnej rozstrzygnięcia z Konstytucją RP. W dalszej postępowaniu, w sprawie zapadła decyzja Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. Nr [...] określająca wysokość należności za przekształcenie użytkowania wieczystego w kwocie 23.962 zł. Ustalona wysokość odpłatności stanowiła różnicę między wartością prawa własności działki wyliczoną przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę 44.580 zł a wartością rynkową prawa użytkowania wieczystego na dzień przekształcenia wynoszącą 20.618 zł. Na skutek odwołania J. G. i T. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 23 grudnia 2002 r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia 14 października 2002 r. Skarga J. G. i T. G. na decyzję SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku została następnie cofnięta, a postępowanie w sprawie sygn. akt II SA/Gd 265/03 umorzone postanowieniem WSA z dnia 11 maja 2004 r. Reprezentujący A. S. i T. G. pełnomocnik r. pr. A. W. wnioskiem z dnia 4 lipca 2005 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. oraz decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. Jako podstawę wniosku wskazany został przepis art. 156 § 1 pkt 4 kpa, ponieważ decyzja była skierowana do J. G., osoby niebędącej stroną postępowania,. Jest również w sprawie niesporne, że w dniu 16 sierpnia 1999 r. J. i M. małżonkowie G. dokonali na rzecz A. S. darowizny przysługującego im udziału we własności przedmiotowej nieruchomości. Rozpatrując wniosek, decyzją z dnia 14 września 2005 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. oraz decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. Organ uznał, że należność z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności związana jest z osobami, będącymi beneficjentami dokonanego przekształcenia. Z tych przyczyn A. S. nie mogła stać się adresatką decyzji o wysokości odpłatności za przekształcenie. We wniosku pełnomocnika A. S. i T. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy podniesiono zarzuty prowadzenia postępowania z urzędu, wadliwie obsadzony skład Kolegium, naruszenie art. 6, 7, 8 kpa, niedoinformowanie strony o zakończeniu postępowania, o jego przewlekłości, brak uzasadnienia przepisów wskazanych w podstawie prawnej, pominięcie w postępowaniu aktualnych właścicieli nieruchomości oraz, że decyzja została skierowana do osoby niebędącej stroną. Rozpatrujące powyższy wniosek SKO wydało decyzję z dnia 27 października 2005 r. Nr [...] utrzymującą w mocy uprzednią decyzję własną. Wskazana decyzja była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II SA/ Gd 70/06 uchylił decyzję SKO z dnia 27 października 2005 r., wobec stwierdzenia podstawy wznowienia postępowania administracyjnego, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło z udziałem tego samego członka Kolegium, który brał udział w wydaniu poprzedniej decyzji, a to narusza przepisy art. 27 § 1 kpa w związku z art. 24 § 1 pkt 5 kpa i art. 127 § 3 kpa. Opisany wyżej stan faktyczny sprawy jest w zasadzie niesporny. Postępowanie administracyjne będące przedmiotem kontroli Sądu, toczące się w trybie nadzwyczajnym, wszczęte zostało, jak wynika z okoliczności sprawy, na wniosek A. S. i T. G. o stwierdzenie nieważności wymienionych wyżej decyzji. Trafny jest zatem zarzut skarżących co do tego, że błędnie w decyzji SKO z dnia 14 września 2005 r. znalazło się stwierdzenie organu, iż jest to sprawa wszczęta z urzędu. Błąd ten poprzedzony został zawiadomieniem z dnia 3 sierpnia i 25 sierpnia 2005 r. skierowanym do pełnomocnika A. S. i T. G. oraz J. G. z o wszczęciu postępowania. Uchybienie to jednak nie ma wpływu na rozstrzygnięcie, co trafnie wskazało SKO w zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że w uzasadnieniu organ ten orzekając w I instancji powołał się na treść pisma skarżących z dnia 4 lipca 2005 r. oraz dokonał oceny wskazanej we wniosku podstawy żądania. Natomiast w sposób oczywisty, datą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności jest data doręczenia żądania organowi, stosownie do treści art. 61 § 3 kpa w związku z art. 157 § 2 kpa. Naruszenie w związku z tym wymienionych wyżej przepisów nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Strony domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. oraz decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. wskazały jako podstawę przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. W przytoczonym przepisie nie chodzi o omyłkę w doręczeniu decyzji, lecz o rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach osoby niebędącej stroną. Jak wynika z okoliczności sprawy, obie wymienione wyżej decyzje, skierowane do J. G. i T. G., zapadły w stanie faktycznym, w którym współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli T. G. i A. S. jako następca prawny małżonków G., przy czym przeniesienie własności udziału w nieruchomości miało miejsce wówczas, co jest również niesporne, gdy decyzja Prezydenta Miasta z dnia 9 października 1998 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego małżonkom G. w 1/2 i T. G. w ½, w prawo własności stała ostateczna. Przedmiotem dalszego rozstrzygnięcia pozostawała tylko kwestia odpłatności za przekształcenie. Trafne jest w ocenie Sądu stanowisko SKO co do tego, że beneficjentami tego przekształcenia były osoby, na których rzecz zostało ono dokonane. Stanowiący materialnoprawną podstawę przekształcenia przepis art. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności (Dz. U. Nr 123, poz. 781) przewidywał w ust. 1, że ustawa określa zasady przekształcania prawa użytkowania wieczystego w prawo własności osób fizycznych, będących dotychczasowymi użytkownikami wieczystymi. Przytoczony przepis mimo wielokrotnej nowelizacji wymienionej ustawy pozostał niezmieniony do daty jej uchylenia. Ustanawiał generalna zasadę, że ustawę stosuje się do osób fizycznych, nadto określa zasady przekształcenia obejmujące między innymi obowiązek opłaty za przekształcenie (art. 4). W stanie prawnym w dacie wydania decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta z dnia 14 października 2002 r., art. 4 omawianej ustawy (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299, zm. Dz. U. z 2002 r., Nr 113, poz. 984) stanowił, że osoba, która nabyła własność nieruchomości na podstawie art. 2 zobowiązana jest do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, z zastrzeżeniem art. 6. Z kolei art. 4 a wprowadzony ustawą z dnia 21 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 72, poz. 749) przewidywał, że do ustalenia opłaty, o której mowa w art. 4, stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2-4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Tak więc w stanie prawnym z daty podjęcia decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2002 r. oraz decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. istniały przepisy regulujące kwestię odpłatności za przekształcenie Wykładnia przytoczonego przepisu art. 4 pozwala na stwierdzenie, że powstały na skutek przekształcenia obowiązek opłaty obciąża osoby, które nabyły własność nieruchomości na podstawie art. 2 tej ustawy, niezależnie od tego, czy dalej prawo własności zostało zbyte na skutek czynności prawnej. Materialnoprawnym skutkiem przekształcenia było powstanie prawa rzeczowego w postaci prawa własności gruntu przysługującego J. i M. małżonkom G. i T. G. oraz powstanie stosunku obligacyjnego między nimi a Miastem S., którego przedmiotem jest zobowiązanie nabywców do uiszczenia opłaty za to przekształcenie. W tym kontekście trafne jest stanowisko SKO co do tego, że skarżąca A. S., która nie była stroną postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a stała się współwłaścicielką przedmiotowej nieruchomości na skutek późniejszej czynności cywilnoprawnej, nie jest zobowiązana do wniesienia opłaty, o której mowa w art. 4a ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Zobowiązanie to ciąży na osobach, które uzyskały prawo rzeczowe do nieruchomości, skutkiem przekształcenia w drodze decyzji administracyjnej przysługującego im prawa użytkowania wieczystego. Nietrafne są zatem zarzuty skargi oparte na naruszeniu we wskazanych wyżej decyzjach Prezydenta Miasta i SKO art. 156 § 1 pkt 4 kpa, gdyż A. S. nie mając przymiotu strony postępowania w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, nie jest zobowiązana do zapłaty za to przekształcenie. Tym samym zarzuty T. G., oparte również na wymienionym wyżej przepisie, nie mają usprawiedliwionych podstaw. Jednocześnie zgodzić się można z Kolegium, że niedoreczenie decyzji w przedmiocie ustalenia opłaty za przekształcenie aktualnemu na dzień tej decyzji współwłaścicielowi przedmiotowej nieruchomości mogło stanowić podstawę podania o wszczęcie innego postępowania nadzwyczajnego, o wznowienie postępowania administracyjnego, jednakże wniosek stron z dnia 4 lipca 2005 r. sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika (vide: wniosek k. 1 akt administracyjnych II natomiast instancji), wszczynający niniejsze postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności, nie pozostawia wątpliwości co do treści żądania. Ponieważ rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 kpa), zaskarżone rozstrzygnięcie, oparte o trafną ocenę braku podstawy określonej w art. 156 § 4 pkt 5 kpa, jest w ocenie Sądu prawidłowe. Słuszny natomiast jest zarzut naruszenia przez organ przepisu art. 107 3 kpa, który można sprowadzić do nieodniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. W szczególności dotyczy to podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzutów naruszenia przez Kolegium orzekające w I instancji przepisu art. 107 § 3 kpa (brak uzasadnienia wskazanych przepisów prawnych) oraz przepisów art. 6-8 kpa. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie wymienionego w skardze przepisu 107 § 3 kpa nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ zarzuty wniosku, ponowione następnie w skardze, nie są zasadne i nie prowadziłyby do odmiennego rozstrzygnięcia. Niezależnie od tej oceny, organ powinien był jednak odnieść się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, także tych ograniczonych do wskazania przepisu postępowania, realizując w ten sposób również obowiązek wynikający z zasady praworządności (art. 6 kpa). Wprawdzie zgodzić się można z organem, że zarzuty ograniczone do wskazania przepisów, które zdaniem strony zostały naruszone, nie są wystarczająco uzasadnione, a powinny być, gdyż wymienione przepisy statuują zasady postępowania administracyjnego, wobec czego brak konkretyzacji sposobu naruszenia norm z nich wynikających, w odniesieniu do okoliczności sprawy, utrudnia prawidłową ocenę zasadności tych zarzutów, co nie znaczy jednak, że ją uniemożliwia. Nie są natomiast trafne zarzuty skargi odnoszące się do składu Kolegium podejmującego decyzję w dniu 23 grudnia 2002 r. oraz obie decyzje w postępowaniu nadzwyczajnym, w sprawie stwierdzenia nieważności między innymi wymienionej wyżej decyzji. Wytyczne WSA, na które powołuje się strona, dotyczą sytuacji, gdy ponowna decyzja Kolegium (z dnia 27 października 2005 r.) podjęta została w trybie art. 127 § 3 kpa, na wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy toczącej się w trybie nadzwyczajnym (o stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji), a więc niejako w II instancji, w składzie, w którym występował członek Kolegium w I instancji. Wskazania WSA co do dalszego postępowania dotyczyły w szczególności podjęcia decyzji przez Kolegium w tym trybie w innym składzie, niż w decyzji z dnia 14 września 2005 r., wydanej w tym postępowaniu w I instancji. W stanie aktualnym na dzień zaskarżonej decyzji taka sytuacja nie występuje, gdyż Kolegium obie decyzje, z dnia 14 września 2005 r. i z dnia 07 lutego 2007 r. podejmowało w różnym składzie. Natomiast pozostaje bez znaczenia prawnego okoliczność, że w składzie Kolegium w decyzji, której dotyczy postępowanie w sprawie stwierdzenia jej nieważności, to jest decyzji z dnia z dnia 23 grudnia 2002 r. orzekał członek, który następnie był członkiem składu w decyzji z dnia 14 września 2005 r. Wyłączenie, o którym mowa w art. 24 § 1 pkt 4 w związku z art. 27 § 1 kpa, dotyczy sytuacji, gdy pracownik organu (członek organu kolegialnego) "brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji". Jak wskazano w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61) "artykuł 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego Kodeksu". Tymczasem decyzja SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. podjęta została w toku instancyjnym, na skutek odwołania od decyzji Prezydenta z dnia 14 października 2002 r., natomiast decyzja SKO z dnia z dnia 14 września 2005 r. podjęta została w I instancji, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta z dnia 14 października 2002 r. i decyzji SKO z dnia 23 grudnia 2002 r., o czym mowa była w opisanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W opisanej sytuacji nie ma zatem zastosowania art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 zdanie pierwsze kpa, ani też organ nie był związany oceną prawną wyrażoną przez Sąd w wyroku z dnia z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt II SA/ Gd 70/06. Tym samym podejmując zaskarżoną decyzję organ nie naruszył w opisanym zakresie przepisu art. 6 kpa, ani art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.). Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przez organ wymienionych w skardze przepisów postępowania, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 12 i art. 35 kpa, w sposób, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy. Organ nie naruszył praw strony w sposób opisany w skardze, ponieważ stan sprawy był bezsporny i nie wymagał dodatkowego postępowania i wyjaśnienia w toku postępowania wywołanego wnioskiem skarżących w wszczęcie postępowania w sprawie nieważności wymienionych wyżej ostatecznych decyzji administracyjnych. Organ bierze bowiem pod uwagę stan faktyczny i prawny odnoszący się do decyzji, których postępowanie o stwierdzenie nieważności dotyczy. W odniesieniu do obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 kpa, a polegającego na wyjaśnieniu oraz informowaniu stron o stanie sprawy, nie można z kolei wywieść obowiązku informowania o terminie wydania decyzji, gdyż do tego w rozpoznawanej sprawie sprowadzałoby się zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie. Materiał zebrany w sprawie był skarżącym znany, nie było potrzeby jego uzupełnienia, a w każdym razie strona skarżąca do tego nie dążyła. Również w skardze padają pod adresem organu jedynie ogólnikowe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bez odniesienia do tego, jaki miałyby one wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, ani też jakie dodatkowe wnioski strona zamierzała złożyć a nie mogła skutkiem niezapowiedzianego wydania zaskarżonej decyzji. Nie jest przy tym zasadny zarzut, iż organ nie rozpatrzył sytuacji T. G. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Kolegium uznało, iż "T. G. wbrew zarzutom stron uczestniczył w postępowaniu o przekształcenie i dot. ustalenia opłat". Z tym stanowiskiem trzeba się zgodzić, bo jak wynika z akt, zarówno decyzja Prezydenta z dnia 14 października 2002 r. jak i decyzja SKO z dnia 23 grudnia 2002 r. skierowana była do J. G. i T. G. i wymienione osoby decyzje te otrzymały, co wynika również z korespondencji skierowanej do Wojewody (vide: potwierdzenie odbioru k. 57, pismo stron k. 68 akt administracyjnych). Naruszenie przepisów odnoszących się do terminu załatwienia sprawy administracyjnej, aczkolwiek zasadne, pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, co słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem wydanej decyzji. Bezczynność organu zwalczana jest w sposób, który określają przepisy postępowania (art. 37 § 1 kpa), a objęta jest kontrolą sądu stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który wydaje wyrok o treści określonej w art. 149 tej ustawy. Strona z opisanej wyżej możliwości nie skorzystała, podnoszenie zaś zarzutu załatwienia sprawy z naruszeniem przepisów dotyczących terminów jej załatwienia, w sprawie zakończonej decyzją administracyjną, pozostaje bez decydującego znaczenia prawnego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło