II SA/Gd 463/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia WSA Tamara Dziełakowska,, Protokolant Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. R. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie II SA/Gd 649/98 ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 1997 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę o wznowienie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 17 maja 2000 r. w sprawie ze skargi M. Ł. na decyzję Wojewody z dnia 31 grudnia 1997 r. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddalił skargę przyjmując, że zaskarżona decyzja, którą ostatecznie odmówiono zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, była zgodna z prawem, mianowicie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. W szczególności Sąd wskazał, że cel wywłaszczenia w decyzji o wywłaszczeniu został określony jako "cel użyteczności publicznej", zaś nieruchomość, której dotyczyła decyzja Wojewody, była i jest wykorzystywana na potrzeby wojska, między innymi jako siedziba sądu wojskowego. Pismem z dnia 18 maja 2005 r., złożonym w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w dniu 9 czerwca 2005 r., J. R. wniosła o wznowienie postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jako podstawę wznowienia podała art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), co uzasadniła tym, że E. K., strona postępowania administracyjnego, której jest spadkobiercą, nie brała udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym przez co została pozbawiona możliwości działania. Odnosząc się do istoty sprawy skarżąca twierdziła, że decyzja Wojewody z dnia 31 grudnia 1997 r. została wydana bez podstawy prawnej, co uzasadniała tym, że decyzja administracyjna, w tym decyzja organu odwoławczego, winna być oparta na stanie prawnym obowiązującym w chwili jej wydania, czyli w chwili doręczenia jej stronom postępowania, gdyż decyzja administracyjna zaczyna obowiązywać ("wchodzi do obrotu prawnego") nie z chwilą sporządzenia, lecz z chwilą doręczenia stronom postępowania. Wywód ten skarżąca oparła na art. 110 k.p.a. oraz wsparła go wypowiedziami doktryny prawa i orzecznictwem sądowym. Dalej skarżąca wywodziła, że w dniu 1 stycznia 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, której przepisy, zdaniem skarżącej, doprowadziłyby do uwzględnienia żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W szczególności wobec treści art. 137 ust. 1 pkt 1 tej ustawy za zbędną na cel wywłaszczenia należy uznać nieruchomość, na której przed upływem siedmiu lat od wywłaszczenia nie rozpoczęto żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Zdaniem skarżącej stan faktyczny sprawy podpada pod ten przepis gdyż, tak jak przedstawiła to skarżąca w skardze o wznowienie postępowania, nieruchomość, której dotyczy sprawa, została wywłaszczona orzeczeniem Wojewody z dnia 2 maja 1950 r. na podstawie dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej. Przez kilka następnych lat nieruchomość pozostawała we władaniu Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, następnie Milicji Obywatelskiej i później Polfrachtu. W 1959 r. nieruchomość ta została przydzielona Marynarce Wojennej na zakwaterowanie Sił Zbrojnych PRL, czyli, jak wskazała skarżąca, dziewięć lat po wywłaszczeniu. Zdaniem skarżącej wcześniejsze wykorzystywanie nieruchomości na potrzeby Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego nie było wykorzystywaniem na cele użyteczności publicznej zatem przed upływem siedmiu lat od wywłaszczenia nie podjęto żadnych prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Skarżąca argumentując za stosowaniem w sprawie zaskarżonej decyzji Wojewody przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, twierdziła, że skoro zaskarżona decyzja została podjęta w dniu 31 grudnia 1997 r., to niewątpliwie doręczono ją stronom już w czasie, kiedy obowiązywała ta ustawa. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Sąd po pierwsze uznał, że zachodzi podstawa wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem NSA z dnia 17 maja 2000 r., gdyż E. K., zmarła w dniu 8 sierpnia 2001 r., której spadkobiercą jest m.in. J. R., nie brała udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, po drugie uznał, rozpoznając sprawę na nowo w granicach zakreślonych przez podstawę wznowienia (art. 282 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), że decyzja Wojewody z dnia 31 grudnia 1997 r. nie narusza prawa. Zdaniem Sądu błędny jest pogląd, według którego organ administracji publicznej winien uwzględniać stan prawny obowiązujący w chwili doręczenia decyzji stronom postępowania. Taka norma prawna byłaby niewykonalna, gdyż w chwili wydawania decyzji nie można precyzyjnie określić terminu doręczenia decyzji, a więc też nie można by było określić stanu prawnego, który należy zastosować. Zatem wykładnia przepisów prawa, w tym art. 110 k.p.a., prowadząca do takiego wniosku jest nietrafna, gdyż racjonalny ustawodawca nie tworzy norm prawnych niemożliwych do wykonania. Właściwą norma prawną, w ocenie Sądu, jest nakaz stosowania przez organy administracji publicznej stanu prawnego obowiązującego w chwili podejmowania decyzji administracyjnej. Powyższe stwierdzenie prowadzi do wniosku, iż nietrafny jest cały wywód prawny skargi o wznowienie postępowania, który opiera się na założeniu, iż Wojewoda wydając decyzję w dniu 31 grudnia 1997 r. winien był stosować ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 1998 r. Wojewoda, skoro wydawał decyzję w dniu 31 grudnia 1997 r., to winien stosować wówczas obowiązujący stan prawny, czyli art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który, jeżeli uwzględnić stan faktyczny przytoczony w skardze kasacyjnej, nie został naruszony. Z tych wszystkich względów Sąd na mocy art. 282 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę o wznowienie postępowania.