II SA/Gd 463/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Straszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi W. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 26 lutego 2010 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), dalej jako U.p.b., oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku W. Ł. o nakazanie rozbiórki komina położonego na zapleczu budynku przy ul. [...] w G., należącego do I. i J. H., odmówił wydania decyzji administracyjnej nakazującej dokonanie rozbiórki we wnioskowanym zakresie. W trakcie postępowania zainicjowanego pismem W. Ł. z dnia 15 października 2007 r. Powiatowy Inspektor przeanalizował dokumentacje archiwalną znajdującą się w posiadaniu Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w G. i ustalił, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w G. w zabudowie szeregowej został zrealizowany na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 1985 r., uzupełnionej następnie decyzją z dnia 7 października 1987 r. Zatwierdzony projekt zawierał na rzutach kondygnacji komin, który miał być zlokalizowany w ścianie północno – zachodniej lub ścianie północno – wschodniej. Przedmiotowy budynek został przekazany do użytkowania decyzją Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w G. w dniu 29 lutego 1992 r., na podstawie zgłoszenia do użytkowania z dnia 6 lutego 1992 r. W konsekwencji organ uznał, że przedmiotowy komin powstał zgodnie z pozwoleniem na budowę, co stanowi o braku podstaw do prowadzenia działań w trybie nadzoru budowlanego i decyzją z dnia 4 lutego 2009 r. odmówił nakazania rozbiórki przedmiotowego komina. W wyniku kontroli instancyjnej powyższa decyzja została uchylona przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 22 czerwca 2009 r. i przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia z zaleceniem ustalenia faktycznej daty wybudowanie spornego komina. Wezwany przez Powiatowego Inspektora do złożenia oświadczenia o terminie wykonania przedmiotowego komina W. Ł. w piśmie z dnia 20 lipca 2007 r. powiązał fakt budowy komina z robotami budowlanymi przeprowadzonymi w związku z nadbudowa tarasu budynku przy ul. [...]. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swojego twierdzenia wskazując jedynie, że takie same materiały użyte zostały do budowy komina i pokrycia zabudowy tarasu. Natomiast w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej na posesji przy ul. [...] w dniu 27 marca 2008 r. skarżący oświadczył, że komin został wykonany przez I. i J. H. 4 lata temu. Pismem z dnia 21 lipca 2009 r. I. i J. H. wskazali, że komin powstał w latach 1985 – 1988 załączając na poparcie swojego stanowiska stosowną dokumentację, w tym m.in. kopię projektu "Modernizacja budynku nr urb. 6, G., [..]" J. H., Architektura" sporządzonego przez pracownię autorską architekta R. B. datowaną na dzień 12 września 1988 r. Projekt ten zawiera między innymi rysunek nr 3 przedstawiający elewację ogrodową i rysunek nr 4 przedstawiający elewację szczytową. Na obu rysunkach komin został uwidoczniony w obecnej lokalizacji. Na rysunku elewacji zachodniej komin został opisany przez projektanta jako "istniejący komin". Istnienie komina potwierdzają również zdjęcia z tamtego okresu oraz szereg innych dokumentów. Ponadto J. H. przedłożył do wglądu kopię "Opinii technicznej z projektem zabudowy tarasu, G. ul. [...]" autorstwa mgr inż. arch. A. I., mgr inż. W. Z. oraz mgr inż. A. W. datowaną na czerwiec 1996 r. Zawiera ona m.in. rysunek nr 1 przedstawiający rzut w poziomie tarasu i elewację południową, rysunek nr 2 przedstawiający przekroje AA i BB oraz rysunek bez numeru przedstawiający elewację zachodnią. Na rysunkach tych znajduje się komin w obecnej lokalizacji opisany jako komin istniejący. Dokumentacja ta zawiera zdjęcia budynku przed zabudową tarasu. Według oświadczenia J. H. dokumentacja ta została opracowana w związku z decyzją z dnia 23 października 1995 r. nr [...] nakazującą przedłożenie orzeczenia technicznego oraz dokumentacji technicznej dotyczącej nadbudowy tarasu. Sporządzona dokumentacja zawiera jednocześnie projekt zabudowy tarasu, który przewiduje podwyższenie istniejącego komina. Późniejsza zabudowa tarasu i podwyższenie istniejącego komina zostały wykonane zgodnie z tym projektem. W konsekwencji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nie znalazł podstaw do wydania nakazu rozbiórki spornego komina, uznając, że powstał on zgodnie z pozwoleniem na budowę, przed wykonaniem nadbudowy tarasu i decyzją z dnia 26 lutego 2010 r. odmówił nakazania jego rozbiórki. Na powyższą decyzję W. Ł. wniósł odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 81 K.p.a. W przekonaniu W. Ł. ani dokumentacja dostarczona przez Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miejskiego w G., ani dokumenty wskazane przez J. H. nie odnoszą się do istoty sprawy, czyli. do zagrożenia pożarowego stwarzanego przez kwestionowany komin. Sama zaś decyzja organu pierwszej instancji została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skarżącemu uniemożliwiono wzięcie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego w sprawie nie zgromadzono również całego materiału dowodowego, a zebrany wadliwie oceniono. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia 29 kwietnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podał, wyłączną przesłanką formalno – prawną do podjęcia postępowania celem rozważenia nakazu rozbiórki stanowiłoby wybudowanie komina w warunkach samowoli budowlanej. W przekonaniu organu odwoławczego samowola budowana w niniejszym postępowaniu nie zaistniała. Zgromadzone akta sprawy dowodzą, że zasadniczą część komina wybudowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 15 lipca 1985 r. uzupełnionej decyzją z dnia 7 października 1987 r. nr [...], a następnie podwyższono go w trakcie robót budowlanych związanych z nadbudowa budynku mieszkalnego związaną z zabudową tarasu przy ul. [...] w G., w przedmiocie której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 408/03 oddalił skargą W. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 14 lutego 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 7 stycznia 2003 r. o nałożeniu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b. na I. i J. H. obowiązku wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności. Nadbudowana część komina objęta została opisanymi wyżej decyzjami nakazowymi i nie można w jej przedmiocie orzekać ponownie, gdyż stanowiłoby to podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Skargę na opisaną wyżej decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku W. Ł. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 29 kwietnia 2010 r. oraz decyzji ją poprzedzającej, oraz o obciążenie organów kosztami postępowania. W uzasadnieniu skargi W. Ł. powtórzył argumentacją przedstawioną w odwołaniu. Wyjaśnił ponadto, że wyrok WSA w Gdańsku z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 408/03 nie ma żadnego związku z samowolnym wybudowaniem przedmiotowego komina, gdyż jej zakres nie pokrywał się z przedmiotową sprawą. Zarówno komin jak i jego późniejsza nadbudowa nie zostały dotychczas odebrane i przekazane do użytkowania, a tymczasem obiekt ten bez przerwy stwarza zagrożenia dla życia i zdrowia skarżącego oraz osób postronnych. Skarżący zarzucił ponadto organom obu instancji uniemożliwienie mu wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Dodał, że przedmiotem postępowania organów nadzoru budowlanego było sprawdzenie legalności wybudowanego komina, a nie wypełnianie przez właściciela lub zarządcę obiektu obowiązku poddawania go okresowej kontroli obejmującej instalacje gazowe oraz przewody kominowi, dymowe, spalinowe i wentylacyjne, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1c U.p.b. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Niniejsze postępowanie zainicjowane zostało pismem W. Ł. z dnia 15 października 2007 r., w którym żądał on nakazania rozbiórki komina na budynku przy ul. [..] w G., wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy i ustaleń dokonanych przez organy obu instancji wynika, że przedmiotowy komin zrealizowany został w zasadniczej części w latach 1985 – 1988, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 1985 r., uzupełnionej decyzją z dnia 7 października 1987 r.. Następnie podwyższono komin w trakcie robót budowlanych związanych z nadbudowa budynku mieszkalnego związaną z zabudową tarasu. Powyższe ustalenia są w przekonaniu Sądu prawidłowe i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych dowodach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 30 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Gd 408/03 oddalił skargę W. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 14 lutego 2003 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 7 stycznia 2003 r. o nałożeniu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 U.p.b. na I. i J. H. obowiązku wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności. Nadbudowana część komina objęta została opisanymi wyżej decyzjami nakazowymi. Zatem postępowanie legalizacyjne, prowadzone na podstawie przepisu art. 51 U.p.b. swoim zakresem objęło także podwyższenie komina w związane z zabudową tarasu. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji stanowiły przepisy art. 48 ust. 1 oraz ust. 4 U.p.b. z 1994 r. Jak stanowi przepis art. 48 U.p.b. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Użyte w art. 48 ust. 1 sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć jako samodzielny obiekt budowlany lub część obiektu budowlanego, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie dotyczące legalności wykonania dotyczyło komina wbudowanego w ścianę budynku mieszkalnego, który nie stanowi samodzielnego obiektu budowlanego, ponieważ nie mógłby być rozebrany bez istotnej ingerencji w pozostałą jego część. Zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie powinien mieć przepis art. 50 i 51 U.p.b., który dotyczy innych niż wskazane w art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 obiektów. Przepis ten prawidłowo zastosowany został dla legalizacji wykonanej przez I. i J. H. samowoli budowlanej polegającej na zabudowie tarasu i związanego z tym podwyższenia istniejącego komina. Jednakże w przekonaniu Sądu błędne zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisu art. 48 zamiast 51 U.p.b. nie ma wpływu na ostateczny wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 145 par. 1 lit. a P.p.s.a. jedynie naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy stanowi podstawę uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny. W przedmiotowej sprawie organy dokonały prawidłowej oceny legalności realizacji pierwszego etapu komina ustalając, że jego realizacja nastąpiła na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i zgodnie z zatwierdzonym projektem. Natomiast podwyższenie komina objęte jest odrębnym postępowaniem prowadzonym na podstawie prawidłowo zastosowanego przepisu art. 51 U.p.b.. W świetle powyższych rozważań, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia z dnia 26 lutego 2010 odpowiada prawu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej stwierdził, że ponowne badanie kwestii już zbadanych w odrębnym postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepis art. 51 U.p.b stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, o czym stanowi art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Odnosząc się do zarzutu, iż przedmiotowy komin stwarza zagrożenie pożarowe, i tym samym zagrożenie dla bezpieczeństwa wielu osób wskazać należy, że zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1c U.p.b. obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę kontroli instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych, wentylacyjnych). Przy czym ustawa rozróżnia dwa rodzaje kontroli okresowych. Pierwszy to okresowe kontrole wykonywane raz w roku, drugi to kontrole wykonywane raz na pięć lat. Co istotne, karane jest niewypełnienie tego obowiązku w okresie określonym w ustawie. Każdorazowo przeprowadzona kontrola powinna uwzględniać sprawdzenie wykonania zaleceń wydanych po poprzednio przeprowadzonej kontroli. Ustawa upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydawania nakazu przeprowadzenia kontroli obiektu budowlanego, którego stan techniczny może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Uprawnienie do nakazania przeprowadzenia kontroli stanu technicznego jest niezależne od tego, czy właściciel (zarządca) przeprowadzał tego typu kontrole oraz kiedy była przeprowadzona ostatnia kontrola. Dla wydania nakazu przeprowadzenia kontroli nie musi istnieć stan zagrożenia. Wystarczające jest stwierdzenie przez właściwy organ, że nieodpowiedni stan obiektu budowlanego lub jego części może spowodować zagrożenie któregokolwiek z wymienionych dóbr. Kontrolę mogą przeprowadzać wyłącznie osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności i o odpowiednim zakresie. Nałożenie przez organ obowiązku przeprowadzenia kontroli powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, w której można zawrzeć obowiązek dostarczenie ekspertyzy stanu technicznego całego obiektu lub jego części. Niezależnie od powyższego, postępowanie w przedmiocie kontroli stanu technicznego instalacji gazowych, oraz postępowanie w przedmiocie nakazania rozbiórki to dwa odrębne postępowania rozstrzygane w drodze odrębnych decyzji administracyjnych. Nie było zatem obowiązkiem organów w przedmiotowym postępowaniu rozstrzyganie o konieczności przeprowadzenie kontroli instalacji gazowych, co nie wyklucza przeprowadzenia takiego postępowania w przyszłości. Zarzuty skarżącego w tej kwestii są zatem bezprzedmiotowe. Nie znajduje także uzasadnienia zawarty w skardze zarzut, że organy obu instancji uniemożliwiły skarżącemu wzięcie czynnego udziału w postępowaniu i wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego. Jak wynika z akt zainicjowanego przez W. Ł. postępowania administracyjnego skarżący był jego aktywnym uczestnikiem, brał udział w oględzinach, zgłaszał na wszystkich etapach swoje zastrzeżenia i wnioski, doręczane mu były także wszystkie decyzje Zarzuty skargi są w konsekwencji niezasadne, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę oddalił.