II SA/Gd 465/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Referent Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 1 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją Wójta Gminy (wydaną z jego upoważnienia przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej) nr [...] przyznano J. P., na podstawie art. 27 ust. 4 pkt 1 i ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, zasiłek stały wyrównawczy od 1 sierpnia 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. w wysokości: 406 zł miesięcznie za okres od 1 sierpnia 2001 r. do 30 czerwca 2002 r. oraz 418 zł za miesiąc czerwiec 2002 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. P., domagając się wypłacenia odsetek ustawowych z tytułu zwłoki w wypłacie zasiłku stałego wyrównawczego w wysokości 2 451,79 zł. Po rozpatrzeniu niniejszego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 1 czerwca 2006 r. nr [...] zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W treści uzasadnienia organ odwoławczy wskazał na treść art. 27 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, regulującego przesłanki przyznania zasiłku stałego wyrównawczego. Organ uznał, że skarżący spełnia wszystkie warunki umożliwiające przyznanie mu wnioskowanego świadczenia: jest osobą o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, samotną, nie osiągającą dochodu przekraczającego pułap określony w ustawie. W tej sytuacji, przyznano mu zasiłek stały wyrównawczy zgodnie z wnioskiem, tzn. – w żądanej wysokości i za żądany okres. Jak wskazał organ odwoławczy, skarżący nie kwestionuje prawidłowości ustalonego okresu, za który przyznano mu zasiłek, ani naliczonej wysokości zasiłku, a jedynie domaga się orzeczenia w przedmiocie odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty świadczenia. Ustosunkowując się do treści tego żądania, organ podał, że odsetki należą się wówczas, gdy to wynika z czynności prawnej, ustawy, orzeczenia sądu lub decyzji właściwego organu (art. 359 § 1 k.c.) Wobec roszczenia odwołującego o orzeczenie odsetek żadna ze wskazanych podstaw nie zachodzi, gdyż nie wynika ono ani z ustawy, ani z czynności prawnej, ani orzeczenia sądu, czy decyzji właściwego organu. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odwołującego. W skardze na powyższą decyzję J. P. domagał się jej uchylenia w całości oraz zasądzenia należnych mu odsetek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia skarżący podał, że faktycznie ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje naliczenia odsetek w przypadku zwłoki w wypłacie należnych świadczeń. W sytuacji braku uregulowań prawnych jednak stosować należy postanowienia ogólne wynikające z k.c., na które zresztą powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Skarżący powołał się na treść art. 471 k.c., konkludując, że wskutek braku wypłaty świadczeń poniósł szkodę. Zmuszony był korzystać z pomocy obcej mu osoby, która zadłużyła się, chcąc udzielić mu pomocy. Skarżący podkreślił, że teraz on czuje się w obowiązku naprawić szkodę i oddać długi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z powodów w niej wskazanych. Na wstępie zauważyć należy, że decyzja organu pierwszej instancji rozstrzyga jedynie o przyznaniu skarżącemu zasiłku zasiłku stałego wyrównawczego – jego wysokości i okresie, za który został przyznany. Organ nie rozstrzygał w treści decyzji o odsetkach z tytułu zwłoki w wypłacie tegoż zasiłku, bo – jak słusznie wskazał organ odwoławczy – brak jest podstaw prawnych, by takie odsetki naliczyć i wypłacić. Zauważyć jednak należy, że wniosek o wypłatę odsetek skarżący sformułował w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także w piśmie z dnia 27 lutego 2006 r. Brak rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek sprawiał, że odwołanie w zakresie tego rozstrzygnięcia było niedopuszczalne, a organ odwoławczy orzekał w przedmiocie rozstrzygnięcia, które nie istniało. Skoro jednak skarżący w treści odwołania domagał się rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek, to organ odwoławczy winien był wyjaśnić, jaka była intencja strony w zakresie tegoż wniosku. W przypadku wniesienia odwołania od decyzji, które dotyczy żądań strony nie rozstrzygniętych w pierwszej instancji, organ pierwszej instancji powinien je potraktować jako żądanie uzupełnienia decyzji co do rozstrzygnięcia na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. Jeżeli jednak odwołanie takie zostanie przekazane organowi odwoławczemu, to organ ten powinien wyjaśnić rzeczywiste intencje strony i, w razie popierania odwołania, stwierdzić jego niedopuszczalność, a w razie oświadczenia przez stronę, że chodzi o żądanie uzupełnienia decyzji organu pierwszej instancji – umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lipca 1988 r., III AZP 10/88, opublikowane w OSNCP 1990, nr 9, poz. 116). W niniejszym stanie faktycznym uznać należało, że skarżący w ogóle nie składał wniosku o naliczenie odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie zasiłku stałego wyrównawczego. Żądanie takie zostało sformułowane dopiero po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. W takiej sytuacji organ odwoławczy mógł również potraktować żądanie strony w omawianym zakresie jako nowy wniosek i w tej części przekazać sprawę organowi pierwszej instancji do merytorycznego rozpoznania. Odnosząc się do żądania skarżącego zawartego w treści jego skargi, a dotyczącego orzeczenia o przyznaniu mu odsetek we wnioskowanej wysokości, wskazać należy, że sąd administracyjny nie jest powołany do rozstrzygania w tym zakresie. Takie uprawnienia dzierży jedynie właściwy organ administracji, który – w oparciu o obowiązujące przepisy prawa - rozstrzyga o zasadności żądań stron. Sąd administracyjny, natomiast, jak już to wskazano powyżej, sprawuje kontrolę w zakresie legalności wydanych rozstrzygnięć administracyjnych, nie ma zaś kompetencji do orzekania o ich istocie. Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.