II SA/Gd 466/15

Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Gdańsku Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. M. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 września 2015 r. w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Wojewody z dnia 29 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. A. M. wniósł w dniu 13 lipca 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną decyzję Wojewody o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości Wnioskiem złożonym na druku PPF w dniu 23 września 2015 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w całości, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Jak wynika z treści formularza, skarżący jest w podeszłym wieku i ma I grupę inwalidzką. Wspólne gospodarstwo prowadzi z żoną. Małżonkowie posiadają mieszkanie o pow. 52 m2 wartości 250 tyś. zł. Według oświadczenia posiada wnioskodawca oszczędności w kwocie 3,4 tys. zł. Na dochód rodziny składa się renta wnioskodawcy w wysokości 2.421 zł i emerytura żony w wysokości 1.179,17 zł. Zobowiązania i stałe wydatki obejmują raty kredytowe w wysokości 1.000 zł, utrzymanie mieszkania 650 zł, opłaty za media 500 zł i miesięczne koszty leczenia około 200 zł. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 września 2015 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 6 października 2015 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym dnia 12 października 2015 r. skarżący w terminie złożył sprzeciw od postanowienie referendarza sądowego, zatytułowany "Odwołanie". Jak wynika z jego treści powołuje się skarżący na darmową pomoc prawnej dla seniorów powyżej 65 roku życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany jest przez sąd administracyjny zgodnie z przepisami procesowymi zawartymi w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Stosownie do treści art. 260 tej ustawy, podlegającym zastosowaniu w niniejszej sprawie w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r., w związku z wniesieniem sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego utraciło moc i wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpoznaniu na nowo przez sąd. Według przepisów art. 245 § 1 oraz art. 246 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie treść wniosku wskazuje na żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Zasadniczym celem ustanowienia prawa pomocy jest zapewnienie osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do sądu wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Tak więc przepisy regulujące prawo pomocy według ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 tej ustawy. Na wnioskodawcy spoczywa każdorazowo obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest wyjątkowo trudna, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy. Sąd zaznacza też, że ustawodawca nie wprowadził w przepisach art. 243 do 262 wskazanej ustawy kryterium wieku uprawniającego do darmowej pomocy prawnej. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy należy brać pod uwagę zarówno bieżące dochody wnioskodawcy i jego rodziny, jak i stan majątkowy oraz wysokość obciążeń finansowych, jakie strona zobowiązana jest ponieść w konkretnym postępowaniu sądowym. Na obecnym etapie niniejszego postępowania sądowego koszty sądowe, jakie musiałby ponieść wnioskodawca wynoszą 200 zł wpisu sądowego od skargi. Należy zauważyć, że prowadząc wspólne gospodarstwo z żoną wnioskodawca uzyskuje dochody wystarczające na pokrycie potrzeb i zobowiązań wynikających z utrzymania rodziny. Byłyby te dochody wystarczające dla również poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Niemniej skarżący wskazał też, że posiada oszczędności na kwotę 3,4 tys. zł. Tym samym nie można uznać skarżącego za osobę spełniającą przesłankę przyznania prawa pomocy w całości, ani tym bardziej w części. Wskazana kwota jest wystarczająca na poniesienie wszelkich kosztów związanych z wniesioną skargą, w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Sąd uznał wobec powyższego, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy też częściowym i na mocy art. 260 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji.