II SA/Gd 466/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia 29 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. A. M., skarżący w niniejszej sprawie decyzję w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w całości poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżący wskazał w złożonym formularzu, że wspólne gospodarstwo prowadzi z żoną. Małżonkowie posiadają mieszkanie o pow. 52 m2 i wartości 250 tys. zł. Wedle oświadczenia zgromadzone oszczędności wynoszą 3,4 tys. zł. Dochód rodziny stanowi renta wnioskodawcy w wysokości 2042 zł i emerytura jego żony w wysokości 1179 zł. Na stałe miesięczne wydatki składają się raty kredytowe w wysokości 1000 zł, utrzymanie mieszkania 650 zł, opłaty za media 500 zł, koszty leczenia około 200 zł. Tożsamy wniosek złożył skarżący w toku postępowania w niniejszej sprawie wcześniej i postanowieniem Sądu z 16 listopada 2015 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Wskutek zażalenia wniosek był oceniany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który oddalił zażalenie i wskazał, że skarżący dysponuje wolnymi środkami finansowymi zgromadzonymi na rachunku bankowym w kwocie 3,4 tys. zł, a zatem jego sytuacja nie jest na tyle trudna, aby jego wniosek o przyznanie prawa pomocy mógł zostać uwzględniony przez sąd. Przed przystąpieniem do oceny obecnie złożonego wniosku należy przypomnieć, że skarżący wnioskował o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie, jeśli wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej również jako "P.p.s.a."). W związku z powyższym wydaje się oczywistym, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. Udzielenie stronie prawa pomocy dotyczy wyłącznie osób na tyle ubogich, że ich rzeczywiste zdolności płatnicze uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku partycypowania w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego. Jest to forma dofinansowania z budżetu państwa i przez to uwzględnienie wniosku sprowadzać się winno do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 P.p.s.a.). Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty winny wskazywać na okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Mając jednak na względzie, że skarżący wskazał, iż posiada zasoby pieniężne na kwotę 3,4 tys. zł, referendarz stwierdził, że przemawia to przeciwko uznaniu skarżącego za osobę spełniającą przesłankę przyznania prawa pomocy w całości. Taka kwota wystarczy na poniesienie wszelkich kosztów związanych z wniesioną skargą. W sytuacji skarżącego nie ma okoliczności, które powodowałyby potrzebę nagłego przeznaczenia posiadanych oszczędności na konsumujące je całkowicie, niezbędne życiowo wydatki. Jak bowiem wskazał skarżący są to środki, które traktuje jako oszczędności. Sytuacja skarżącego była już oceniana i w chwili obecnej nie wskazał skarżący na jakąkolwiek zmianę, która pozwoliłaby odstąpić od poprzednio dokonanej oceny. W ocenie referendarza posiadane przez skarżącego oszczędności, pozwalają mu na poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku jego utrzymania koniecznego. W tym na ustanowienie w sprawie pełnomocnika z wyboru. W związku z tym nie uznano, aby skarżący spełniał przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym czy też częściowym i jej odmówiono.