II SA/Gd 467/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 14 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. B. na decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. 3 II SA/Gd 467/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 20 sierpnia 2001 r. znak [...] Burmistrz orzekł o wymeldowaniu B. B. z lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w M.. Od powyższego orzeczenia odwołał się jego adresat domagając się jego uchylenia. Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia 2 października 2001 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji stwierdził, że w dotychczasowym postępowaniu nie zostały wyjaśnione wszelkie okoliczności stanu faktycznego czym naruszone zostały podstawowe zasady procedury administracyjnej. Rozpoznając ponownie sprawę Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 30 października 2001 r. znak [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) orzekł o wymeldowaniu B. B. z pobytu stałego w M. przy ul. [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że B. B. i S. M. zamieszkiwali w A. przy ulicy [...] w okresie od 27.01.1983 r. do dnia 04.02.2000 r. Ponieważ wcześniej uzyskali rozwód, a zajmowane mieszkanie wymagało remontu i koszt utrzymania był duży, S. M. pisemnie wyraziła zgodę na zamianę z lokalu nr [...] na lokal nr [...] przy ulicy [...], a B. B. ustnie zgodził się na powyższą zamianę. W nowym lokalu B. B. otrzymał swój pokój z osobnym licznikiem na prąd, do którego nigdy nie próbował się wprowadzić ani zameldować. W związku z tym przyjęto, że B. B. utracił prawo do zajmowanego lokalu w A. przy ulicy [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł B. B. podnosząc, że otrzymał pismo od zarządcy nieruchomości z propozycją zamiany mieszkań, jednak się z nim nie zgodził. Następnie po przeprowadzeniu rozwodu, podczas jego nieobecności dokonano przeprowadzki jego rzeczy do mieszkania wskazanego przez zarządcę nieruchomości, a umowa najmu nowego mieszkania została zawarta na czas określony, z czym odwołujący również nie mógł się zgodzić. Rozpatrując to odwołanie Wojewoda decyzją z dnia 17 stycznia 2002 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w sprawie poza sporem jest, że B. B. od dwóch lat w lokalu nr [...] przy ul. [...] nr [...] w A. nie mieszka i lokal ten nie stanowi jego życiowego centrum. Lokal mieszkalny został przekazany J. Sz., administratorowi nieruchomości, po zrealizowaniu zamiany lokali. Całość wyposażenia mieszkania i rzeczy osobiste B. B. przeniesione zostały w grudniu 1999 r. do lokalu nr [...] przez S. M., byłą żonę odwołującego. Fakty te są znane B. B.. Odwołujący w postępowaniu administracyjnym podnosił, że S. M. dokonała zamiany lokali bez jego zgody. Odwołującemu wskazano, że gdyby do miejsca pobytu stałego chciał powrócić – w sytuacji bezprawnej zamiany – należało wystąpić do sądu cywilnego z odpowiednim roszczeniem. Przed Sądem Rejonowym w Nakle zawisła jedynie sprawa z powództwa B. B. przeciwko J. Sz. (sygn. akt I C 156/00) o zwrot poniesionych kosztów na remont lokalu nr [...]. Ustalone w sprawie fakty świadczą o świadomej rezygnacji B. B. z uprawnień do lokalu nr [...], a przynajmniej pogodzenia się z faktami zaistniałymi z inicjatywy S. M.. Zdaniem organu odwoławczego, odwołujący w postępowaniu administracyjnym nie może dochodzić żadnych roszczeń cywilnoprawnych. Właściwym do ich rozstrzygania są sądy powszechne. Niniejsze postępowanie jest wszczęte na podstawie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a te są przede wszystkim przepisami rejestracyjno – porządkowymi. Zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego jest obowiązana wymeldować się w organie gminy najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca, to natomiast uzasadniało wymeldowanie odwołującego się z poprzedniego okresu. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł B. B. domagając się jej uchylenia z uwagi na to, że jest ona dla niego krzywdząca. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając swoją wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. Nr 32/84, poz. 174 z późn. zm.) w dacie orzekania przez organy administracji stanowił, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie do przebywania w lokalu i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Organ administracji wszczął postępowanie oparte na wymienionym wyżej przepisie, gdyż wpłynęło do niego pismo kwestionujące przysługujące skarżącemu uprawnienie do przebywania w lokalu, w którym został zameldowany. Podstawy zameldowania określał jednak art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że przy zameldowaniu na pobyt stały czy czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01 publ. OTK-A 2002/3), Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że przepis ten jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wskutek tego orzeczenia art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności utracił moc obowiązującą z dniem 19 czerwca 2002 r. i w konsekwencji potwierdzenie uprawnienia do przebywania w lokalu nie może być uznane za okoliczność istotną dla czynności zameldowania. Dlatego też w sprawach o wymeldowanie od tej daty przestał być istotny fakt utraty prawa przebywania w konkretnym lokalu mieszkalnym. Istotna natomiast pozostała jedynie kwestia przebywania faktycznego pobytu w nim. W rozpatrywanym przypadku faktem bezspornym jest, że B. B. nie przebywał w mieszkaniu, z którego został wymeldowany. Po wejściu w życie przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego bezprzedmiotowe byłoby ustalenie, czy opuszczenie lokalu było związane z utratą tytułu prawnego do przebywania w nim czy też nie, przesłanka ta przestała być bowiem istotna. Dlatego też w tym stanie prawnym postępowanie organów administracji należało uznać za w pełni prawidłowe. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.