II SA/Gd 468/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-02-17

Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, właściwy organ powinien wszcząć postępowanie w przedmiocie wstrzymania użytkowania na podstawie art. 71a Prawa budowlanego, czy też postępowanie naprawcze na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
W sytuacji, gdy zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie można wszcząć postępowania w przedmiocie wstrzymania użytkowania na podstawie art. 71a Prawa budowlanego. Właściwy organ powinien prowadzić postępowanie naprawcze w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 71a Prawa budowlanego w takiej sytuacji jest prawidłowa i oparta na art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o wstrzymanie użytkowania lokalu nr [...] ze względu na zmianę sposobu jego użytkowania z działalności usługowej (sklep) na gastronomiczną (bar) bez wymaganego zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że zmiana sposobu użytkowania wiązała się z wykonaniem robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, a nie tylko zgłoszenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowień i wstrzymania użytkowania lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty A w G. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania części obiektu budowlanego oddala skargę. Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o wstrzymanie użytkowania lokalu nr [...] położonego w G. przy ul. O. w związku ze zmianą sposobu użytkowania lokalu bez wymaganego zgłoszenia, co zostało potwierdzone decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniosek ten wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 30 marca 2015r. W uzasadnieniu wniosku Wspólnota Mieszkaniowa zawiadomiła, że przy ul. O. B. W., będąc najemcą lokalu nr [...] dokonał zmiany użytkowania tego lokalu z działalności związanej ze sprzedażą ram i obrazów zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z dnia 17 maja 2000r. na działalność gastronomiczną bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia. Zmiana ta wypełnia znamiona punktu 2 ust. 1 art. 71 Prawa budowalnego. Powołując się na powyższe Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wstrzymanie użytkowania na podstawie przepisu art. 71a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Po rozpatrzeniu ww. wniosku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2015r. odmówił wszczęcia postępowania na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej w sprawie wstrzymania użytkowania lokalu nr [...] w budynku przy ul. O. w G. na podstawie art. 71a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano art. 61a § 1 i art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 71a ust. 1 , art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych, wykonanych w ww. lokalu użytkowym bez wymaganego pozwolenia na budowę, w związku ze zmianą przeznaczenia lokalu na działalność gastronomiczną (bar "[...]"), prowadzoną od 1 sierpnia 2010r. O postępowaniu tym organ zawiadomił strony postępowania w dniu 29 sierpnia 2012r. Organ wskazał, że w okresie od 19 lipca 2004r do 1 sierpnia 2010r.w ww. lokalu był sklep spożywczy, a przedtem lokal ten był przeznaczony na cele usługowe, tj. sprzedaż ram do obrazów i luster. Decyzją z dnia 17 maja 2000r. Prezydent Miasta udzielił właścicielom lokalu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] i zezwolił na wykonanie określonych robót budowlanych związanych ze zmianą sposobu użytkowania. Powyższa sprawa w przedmiocie robót budowlanych– po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej od decyzji organu z dnia 28 listopada 2014r. została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji na mocy decyzji z dnia 2 marca 2015r. przez Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ wskazał, że powołany we wniosku art. 71a ustawy Prawo budowalne ma zastosowanie w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowalnego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, a nie bez wymaganego pozwolenia na budowę. W przypadku wykonania robót budowalnych w razie zmiany sposobu użytkowania bez wymaganego pozwolenia na budowę, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie stosuje się przepis art. 50 Prawa budowalnego. W tym trybie postępowanie jest prowadzone. Powyższy tryb ma związek z brzmieniem art. 71 ust. 6 Prawa budowlanego który stanowi, że w przypadku zamiaru zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymagającej wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę-rozstrzygniecie następuje w drodze decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ przytoczył treść przepisu art. 61 a § 1 kpa, który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 kpa, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Organ wskazał, że zgodnie z orzecznictwem przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 kpa, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub w gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpoznania żądania w trybie administracyjnym. W odwołaniu od tego postanowienia Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o ponowne rozpatrzenie jej wniosku. W uzasadnieniu odwołania skarżąca powołała się na przepis art. 71 Prawa budowlanego, który stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne, bądź wielkość lub układ obciążeń oraz inne wymienione. W świetle powyższej definicji w rozpatrywanej sprawie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania obiektu ze sklepu ze sprzedażą ram do obrazów i luster na lokal gastronomiczny. W takiej sytuacji przepis art. 71a stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowalnego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia właściwy organ w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2. Zgodnie natomiast z powołanym przez organ przepisem art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust.1, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowalnych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Skarżąca Wspólnota podniosła, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie egzekwował żadnego z wyżej przewidzianych wymogów od właściciela lokalu. Nadto skarżąca powołała art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w myśl, którego organ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Skarżąca podniosła, że organ wprawdzie prowadzi postępowanie naprawcze w trybie powołanego przepisu art. 51, jednakże nie realizuje wymogu z art. 71a w zakresie dotyczącym wstrzymania użytkowania obiektu budowalnego, a nadto podniosła, że terminy wykonania nałożonych obowiązków są przekraczane przez inwestora i przesuwane już ponad 4 lata. Skarżąca wskazała, że bar [...] w swojej działalności wykorzystuje części wspólne nieruchomości, na co nie uzyskał zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, o czym inwestor był informowany przez Wspólnotę. W konsekwencji tego zajęte przez inwestora części wspólne nieruchomości powinny zostać natychmiast zwolnione z użytkowania. Odnosząc się do treści uzasadnienia postanowienia wydanego przez organ I instancji, skarżąca wskazała, że jego treść wymaga korekty. Urząd Miasta decyzją z dnia 17 maja 2000r. udzielił właścicielom mieszkania nr [...] J. i T. E. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal usługowy –sprzedaż ram do obrazów i luster oraz zezwolił na wykonanie robót polegających na zmianie wielkości dwóch otworów okiennych i zastąpienie jednego otworu okiennego drzwiowym. Nie było zezwolenia na wykonanie innych robót budowlanych. Sklep ze sprzedażą ram do obrazów i luster nigdy nie został uruchomiony, otwarto natomiast sklep z aparatami słuchowymi, a potem sklep spożywczy, na które właściciel lokalu nie miał pozwolenia. W sierpniu 2010r. po sklepie spożywczym uruchomiono bar [...], który również nie posiada zezwolenia Urzędu Miejskiego. Skarżąca podniosła, że decyzje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane w sprawie prowadzonych robót z dnia 4 kwietnia 2013r. i 28 listopada 2014r. zostały uchylone przez organ II instancji, a sprawa nadal jest rozpatrywana przez organ I instancji. Powołując się na powyższe okoliczności i długotrwałe postępowanie, które w istocie zezwala na prowadzenie działalności bez wymaganych prawem zezwoleń, skarżąca wniosła o natychmiastowe wstrzymanie użytkowania lokalu nr [...]4 przez bar [...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 lipca 2015r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji w pierwszej kolejności przedstawił przebieg postepowania wywołanego wnioskiem skarżącej o wstrzymanie użytkowania lokalu nr [...] w budynku położonym w G., przy ul. O. oraz przedstawił argumentację postanowienia organu I instancji oraz zarzuty odwołania. Organ II instancji przytoczył treść przepisu art. 71a ust.1 pkt 1ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że "W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia (podkr. organu) właściwy organ w drodze postanowienia wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego część". Art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotne, higieniczno – sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W świetle art. 71 ustawy zmiana sposobu użytkowania co do zasady wymaga skutecznego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno- budowlanej w trybie art. 30 Prawa budowlanego, zaś samowolna zmiana sposobu użytkowania powoduje, że zastosowanie winny znaleźć przepis art. 71a, aby sytuację doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami. Organ II instancji wskazał, że z akt postępowania administracyjnego wynika, że obecny najemca lokalu nr [...] B. W. prowadzi od 2010r. działalność gastronomiczną (bar "[...]"). W związku z tą działalnością w lokalu nr [...] wykonał roboty budowlane polegające m.in. na zmianach w instalacji wentylacyjnej i klimatyzacyjnej oraz instalacji gazowej. Roboty te polegały na: -wykonaniu nowych, wcześniej nie istniejących instancji wentylacyjno-klimatyzacyjnej: zamontowaniu nad podłączonym opiekaczem okapu z wyciągiem mechanicznym w sali sprzedaży, zamontowaniu klimatyzatora w oknie tej sali od ul. S., wykonaniu ok. 12m poziomego odcinka instalacji wentylacyjnej odprowadzającej gorące powietrze z ww. okapu nad opiekaczem do istniejącego przewodu w kominie przylegającym do ściany pomiędzy magazynem a obieralnią(uprzednio uszczelnionego wkładem kominowym), - zmianie w instalacji gazowej polegającej na: wykonaniu nowego odcinka instalacji gazowej (z sąsiedniego pomieszczenia z odcinka instalacji istniejącej) wraz z zamontowaniem pieca gazowego do zapiekanek w pomieszczeniu przygotowalni (magazyn). Ww. roboty budowlane zostały zakwalifikowane jako określona w art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego - przebudowa lokalu wykonana w związku ze zmianą sposobu jego użytkowania. Organ I instancji prawidłowo uznał, co zostało potwierdzone w postępowaniu odwoławczym, że ww. roboty budowlane (przebudowa) wykonane zostały przez B. W. bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę (z naruszeniem art. 28) i uruchomił postepowanie określone w art. 51 ust. 1 Prawa budowalnego. Organ II instancji powołał się na swoją decyzję z dnia 2 marca 2015r., w której wskazał, że samowolną zmianę sposobu użytkowania lokalu nr [...] (obecnie [...])) wykonano poprzez realizację wyżej wskazanych samowolnych robót budowlanych. Do takich robót nie ma zastosowania przepis art. 48 dotyczący samowolnej budowy obiektu lub jego części bez pozwolenia na budowę, art. 49b dotyczący samowolnej budowy obiektu lub jego części bez zgłoszenia w trybie art. 30. Do takich robót nie ma także zastosowania postępowanie z powoływanego przez skarżącą przepisu art. 71a Prawa budowlanego (samowolna zmiana sposobu użytkowania bez zgłoszenia). Organ II instancji powołał się na wniosek Wspólnoty Mieszkaniowej będący wnioskiem o wstrzymanie użytkowania lokalu nr [...] w związku ze zmianą sposobu użytkowania bez wymaganego zgłoszenia- zmiana sposobu użytkowania jest skutkiem wykonania ww. samowolnych robót budowllnych (przebudowy bez pozwolenia na budowę) i jest ich efektem, nie zaś zmiana sposobu użytkowania lokalu nr [...] sama w sobie. Powołując się na powyższe organ II instancji uznał, że organ I instancji prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 kpa gdyż w sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 71a Prawa budowlanego, a odmowa wszczęcia postępowania nie wymagała wszczęcia postępowania wyjaśniającego w tej kwestii, w sytuacji gdy organ ten korzystał z zebranych w sprawie dowodów i oparł się na dotychczas zebranym materiale dowodowym. Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że kwestia prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być poddana ocenie w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez organ I instancji. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję, zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: 1/ niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia , 2/ sprzeczność ustaleń dokonanych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, 3/ bezzasadne pominięcie części materiału dowodowego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o; 1/uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości z uwagi na wskazane w uzasadnieniu skargi naruszenia przepisów prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, 2/ zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Jednocześnie skarżąca na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zawieszenie niniejszej sprawy, z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowalnego nr [...], albowiem rozstrzygnięcie niniejszej sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie powołała się na decyzję Urzędu Miejskiego z dnia 17 maja 2000r zmieniającą sposób użytkowania lokalu mieszkalnego nr [..] w budynku przy ul. O. na lokal użytkowy, podkreślając że zmiana dotyczyła wyłącznie zmiany na lokal usługowy –sprzedaż ram do obrazów i luster. Tymczasem nastąpiła samowolna zmiana sposobu użytkowania ze sklepu do sprzedaży ram i luster na zakład gastronomiczny [...]. W związku z otwarciem [...] nastąpiła oczywista zmiana warunków bezpieczeństwa pracy, zdrowotnych, higieniczno-sanitarnych, wielkości i układu obciążeń. W barze [...] zatrudnionych jest więcej pracowników i w innym charakterze pracy niż w sklepie ze sprzedażą ram do obrazów i luster. W [...] zamontowano piec do pizzy na temperaturę 0-450 stopni, opiekacz kebabu, piec do wypieku grzanek, które nie były wymagane w sklepie . Ponadto samowolnie wykonano prace budowlane bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, a naruszające części wspólne budynku, takie jak włączenie się wentylacją w kanały spalinowe, wpuszczenie wkładów kominowych Alufol w te kanały, wybicie otworów w ścianie nośnej do przeprowadzenia kanałów wentylacyjnych, instalacji wody, instalacji gazu oraz wybicie otworu w tej samej ścianie nośnej do podawania posiłków do sali sprzedaży. Nadto skarżąca podniosła, że nastąpiło przegrzanie ściany kominowej w mieszkaniach nad [...]. Do kominów w tej ścianie została włączona wentylacja z sali sprzedaży, odciąg gorącego powietrza z pieca do pizzy. Nadto nastąpiło podgrzewanie podłogi i zniszczenie parkietu w mieszkaniu nad [...] ze względu na złą izolację kanałów wentylacyjnych i ich późniejszą obudowę pod sufitem [...]. Skarżąca powołała się również na skutki wskazanej zmiany sposobu użytkowania lokalu nr [...], takie jak utrata zdrowia na skutek wydobywających się fenoli z rozgrzanego lepiku, na którym kładziono parkiet, ostre zapachy [...] dostające się do mieszkań i do klatki schodowej powodujące bóle głowy, nudności i utratę zdrowia z powodu źle działającej wentylacji (brak obliczeń, brak projektu technicznego wentylacji). Skarżąca wniosła również o połączenie niniejszej sprawy ze sprawą związaną z odwołaniem się od postanowienia Państwowego Inspektora Sanitarnego(postanowienie z dnia 6 sierpnia 2015r.) do wspólnego rozpatrzenia, ze względu na to, że przedmiot postepowania dotyczy tego samego lokalu, i tak sama jest istota sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Sąd podziela w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organy i podziela uzasadnienie prawne wydanego postanowienia. W rozpatrywanej sprawie kontroli Sądu podlega postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia 20 lipca 2015r. wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art.144 kpa utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 30 kwietnia 2015r. odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wstrzymania użytkowania lokalu nr [...] w budynku położonym w G. przy ul. O. na podstawie art. 71 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowalne (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. , poz. 267 ze zm.). Podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowił art. 61a § 1kpa stanowiący, że gdy żądanie o którym mowa w art. 61 kpa (żądanie wszczęcia postępowania ), zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z niekwestionowanych ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy wynika, że zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z dnia 17 maja 2000r. właściciel lokalu nr [...] uzyskał zgodę na zmianę sposobu użytkowania lokalu na lokal użytkowy, w postaci sklepu ze sprzedażą ram do obrazów i luster. Od 1 sierpnia 2010r. i nadal nastąpiła zmiana sposobu użytkowania lokalu i w części ww. lokalu jest prowadzona działalność gastronomiczna (bar [...]). Zgodnie z art. 71ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości obciążeń. Zgodnie z art. 71 ust. 2 zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a do zgłoszenia należy dołączyć m.in. zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu. Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2 właściwemu organowi należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu. Niespornym jest w rozpoznawanej sprawie, że właściciel lokalu, jak też inwestor robót, nie zgłosili właściwemu organowi zmiany sposobu użytkowania lokalu. Stosownie zaś do art. 71 ust. 5 ustawy Prawo budowlane właściwy organ wnosi sprzeciw, w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części: 1)wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę; 2)narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy; 3)może spowodować niedopuszczalne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków, pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zgodnie z art. 71 ust. 6 ustawy, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych: 1)objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę- rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę; 2)objętych obowiązkiem zgłoszenia –do zgłoszenia , o którym mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-4. Zgodnie z art. 71 ust. 7 ustawy dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust, 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych. Z powyższych regulacji wynika, że zmiana sposobu użytkowania obiektu (lokalu) w sytuacji gdy wymaga ona wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, nie może być skutecznie dokonana w drodze zgłoszenia, lecz wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Zgłoszenie może być bowiem skuteczne tylko wówczas gdy dotyczy obiektów lub robót budowlanych poddanych obowiązkowi zgłoszenia. Innymi słowy w sytuacji, gdy zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót budowalnych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, to wówczas rozstrzygnięcie w sprawie zmiany sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 71 ust. 6 pkt 1). Jednocześnie wskazać należy, że gdyby inwestor dokonał w takiej sytuacji zgłoszenia w trybie art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego, to właściwy organ stosownie do art. 71 ust. 5 pkt 1 zobowiązany byłby wnieść sprzeciw, co oznacza, że takie zgłoszenie nie byłoby skuteczne. W takiej sytuacji, gdy zmiana sposobu użytkowania wymaga wykonania robót budowalnych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, inwestor obowiązany jest do złożenia wniosku o udzielenia pozwolenia na budowę W konsekwencji stwierdzić należy, co prawidłowo ustaliły organy administracji, że dyspozycją art. 71 a Prawa budowalnego objęta jest tylko taka zmiana sposobu użytkowania, która w myśl przepisu art. 71 ust. 2, a także art. 71 ust. 6 pkt 2 wymaga wyłącznie zgłoszenia właściwemu organowi. Z powyższych względów w sytuacji, gdy inwestor wykonuje roboty budowlane związane ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowalnego lub jego części bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowalnego jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania naprawczego, w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego (przywołane przez skarżącą Wspólnotę w uzasadnieniu skargi), nie zaś art. 71 a Prawa budowalnego W okolicznościach niniejszej sprawy organy w sposób prawidłowy ustaliły, że roboty mające na celu zmianę sposobu użytkowania lokalu nr [...] w budynku przy ul. O. w G. wykonane zostały samowolnie i wymagały pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Tym samym koniecznym jest przeprowadzenie postepowania naprawczego w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że organ nadzoru od 2011r. prowadzi postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia na budowę w lokalu użytkowym (lokal nr [...]) w parterze budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. O. w G. pod sygnaturą [...]. W trakcie postępowania administracyjnego sporządzono ekspertyzy techniczne dotyczące zakresu wykonanych robót budowlanych, w tym aktualizację ich oceny z września 2014r. zawierającą szczegółowy wykaz robót wykonanych w lokalu. Zostały one wymienione w uzasadnieniu postanowienia organu II instancji. Były to zatem zmiany w instalacji wentylacyjnej (polegające m.in. na zamontowanie okapu z wyciągiem mechanicznym nad podłączonymi grillami, zamontowanie wentylatorów wywiewnych kanałowych, wykonanie odcinków przewodów wentylacyjnych, częściowo obudowanych płytami kartonowo- gipsowymi na ruszcie stalowym), wykonanie nowego odcinka instalacji do zamontowanych urządzeń, tj. grilla i pieca do pizzy, wykonano częściowo obudowany przewód spalinowy do odprowadzania spalin z pieca do pizzy). Wykonano również takie roboty polegając na przystosowaniu lokalu do potrzeb gastronomicznych jak: wybicie otworów w ścianie nośnej dla przeprowadzenia kanałów wentylacyjnych, wody i gazu oraz do podawania posiłków w sali sprzedaży. Niespornym jest, że zmieniły one sposób użytkowania lokalu ze sklepu ze sprzedażą ram do luster i obrazów na lokal gastronomiczny (bar kebab), a więc w sposób radykalny, zostały one wykonane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i stanowiły w istocie przebudowę lokalu, wymagającą uzyskania pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 Prawa budowalnego. Podkreślić należy, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy prowadzenie postępowania w przedmiocie robót budowlanych wykonanych w lokalu nr [...] w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest okolicznością, która nie może budzić wątpliwości w świetle przedłożonych akt administracyjnych i jest ono prowadzone od kilku lat. Ostatnia decyzja w tej sprawie zapadła w dniu 2 marca 2015r. i na jej mocy została uchylna decyzja organu I instancji z dnia 15 grudnia 2014r. nakładająca na inwestora robót obowiązek wykonania w lokalu gastronomicznym opisanych w decyzji czynności i robót budowlanych. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, że wniosek na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowalnego, skarżąca złożyła w trakcie prowadzonego na podstawie art. 50 i 51 postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowalnych, które zmieniły sposób użytkowania lokalu. Organy prawidłowo w świetle powyższych ustaleń uznały, że postępowanie takie nie może być wszczęte i wydały decyzję na podstawie art. 61 a § 1 kpa. Decyzja wydana na podstawie art. 71 a ust. 1 Prawa budowlanego jest wydawana, jak to wyżej wskazano, wówczas gdy doszło do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowalnego (lub jego części), wymagającego uprzedniego zgłoszenia organowi. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi, gdyż zmiana użytkowania lokalu wiązała się z wykonywaniem robót budowalnych wymagających uzyskania pozwolenia na budowę i co do zasady taka zmiana jest możliwa do zrealizowania wyłącznie w postepowaniu o pozwolenie na budowę, a w niniejszej sprawie wobec braku zgłoszenia i braku pozwolenia na budowę w trybie powołanych przepisów art. 51 Prawa budowalnego W takim stanie faktycznym i prawnym przywołane zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Nie może też zostać rozpoznany i uwzględniony zarzut naruszania przez inwestora części wspólnych budynku, skoro postępowanie na wniosek strony złożony w trybie art. 71 a ust. 1 pkt 1 nie może być wszczęte przed organem administracji. W skardze Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w sprawie oznaczonej symbolem [...] podając, że rozstrzygnięcie sprawy w niniejszym postępowaniu zależy od wyniku innego toczącego się postępowania. Postanowieniem z dnia 14 września 2015r. Sąd odmówił zawieszenia postępowania na wniosek strony skarżącej albowiem wynik postępowania w rozpatrywanej sprawie nie jest zależny od wyniku postepowania w sprawie wskazanej przez skarżącą, a więc z uwagi na brak przesłanki z art. 125 § 1 pkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skoro postepowanie w niniejszej sprawie nie może być wszczęte z przyczyn wyżej wskazanych. Sąd nie uwzględnił również wniosku skarżącej Wspólnoty o połączenie rozpatrywanej sprawy ze sprawą związaną z odwołaniem się od postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 sierpnia 2015r. z przyczyny tożsamej jak w przypadku zawieszenia oraz z tej, że organy nadzoru budowlanego mają ustawowo inne kompetencje i właściwość niż organy nadzoru sanitarnego i każdy z organów ma obowiązek przestrzegania swojej właściwości. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i działając na podstawie art. 151 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło