II SA/Gd 469/17

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Aleksandra Rynduch-Szczawińska po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. K. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia: 1. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – adwokatowi A. P. kwotę 221,40 brutto (słownie: dwieście dwadzieścia jeden złotych czterdzieści groszy) za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. odmówić przyznania wynagrodzenia w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę M. K. i H. K. na wyżej opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Prawomocnym postanowieniem z dnia 23 stycznia 2018 r. referendarz sądowy przyznał skarżącym prawo pomocy w niniejszej sprawie przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Okręgowa Rada Adwokacka pismem z dnia 9 lutego 2018 r. wyznaczyła na pełnomocnika skarżących z urzędu adwokata A. P., o czym został on powiadomiony w dniu 12 lutego 2018 r. Dnia 16 lutego 2018 r. wyznaczony pełnomocnik wykonał zdjęcia akt sprawy. W dniu 7 marca 2018 r., tj. terminie właściwym dla wniesienia środka zaskarżenia od wyroku, pełnomocnik z urzędu wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości 150% opłaty, jednocześnie oświadczając, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Uzasadniając wysokość żądanej opłaty, wnioskodawca wskazał na nakład pracy (zakres wykonanych czynności i poświęcony im czas), jego wkład w przyczynienie się do wyjaśnienia wątpliwości skarżących oraz fakt złożenia opinii przed upływem 30 dni. Na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 poz. 1714, dalej jako rozporządzenie). W myśl § 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4, następuje z uwzględnieniem: 1) nakładu pracy adwokata, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; 2) wartości przedmiotu sprawy; 3) wkładu adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie; 4) stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (stosownie do ust. 2 § 4 rozporządzenia). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczonemu adwokatowi, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, przysługuje 75% opłaty określonej w punkcie 1, nie mniej niż 120 zł. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. W konsekwencji w sprawie ze względu na jej przedmiot właściwa jest opłata określona w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia, która wynosi 240 zł. Zatem do wysokości należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia za dokonaną czynność ze względu na to, że nie prowadził sprawy w I instancji, zastosowanie będzie miała opłata równa 75% z 240 zł, czyli w kwocie 180 zł. Opłatę tę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, zgodnie z brzmieniem § 4 ust. 3 rozporządzenia. Tym samym należne pełnomocnikowi wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu przysługuje (po podwyższeniu o 23% stawkę VAT) w wysokości 221,40 zł brutto (180 zł + 41,40 zł). Z tych względów referendarz sądowy, działając na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. Referendarz sądowy za nieuzasadniony uznał wniosek pełnomocnika z urzędu o zasądzenie wynagrodzenia w wysokości stanowiącej 150% opłaty ustalonej na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia. Odnosząc się do argumentacji pełnomocnika w tym zakresie, wskazać należy w pierwszej kolejności, iż złożenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w 30-dniowym terminie jest podstawowym obowiązkiem wyznaczonego pełnomocnika wynikającym z konieczności przestrzegania przez niego zasad należytej staranności świadczonej pomocy prawnej. Nie można zatem, tak jak to zrobił wnioskodawca, traktować dochowania tego terminu jako argumentu przemawiającego za podwyższeniem należnego wynagrodzenia. Podobnie w ocenie referendarza sądowego należy traktować podnoszoną przez pełnomocnika okoliczność wyjaśnienia wątpliwości skarżących. Tłumaczenie zawiłości prawnych mocodawcom i przyczynianie się do wyjaśniania ich wątpliwości mieści się bowiem w granicach należytej staranności pracy profesjonalnego pełnomocnika procesowego (czy to z wyboru czy z urzędu). Odnosząc się do lakonicznych twierdzeń pełnomocnika w zakresie poświęconego niniejszej sprawie nakładu pracy uzasadniającego podwyższenie mu wynagrodzenia, zauważyć należy, iż nie wskazał on konkretnych czynności, które by za tym przemawiały. Z akt sprawy wynika zaś, iż wyznaczony pełnomocnik raz stawił się w tut. sądzie – w celu wykonania fotokopii akt sprawy – i sporządził jedno pismo procesowe, tj. opinię o bezzasadności skargi kasacyjnej. W konsekwencji uznać należy, iż udzielona w niniejszej sprawie pomoc prawna z urzędu sprowadzała się do zapoznania się z aktami sprawy (1 tomem akt sądowych oraz 2 teczkami akt administracyjnych), orzecznictwem sądów administracyjnych oraz rozstrzygnięciem sądu I instancji i oceną jego zasadności, zawartą w sporządzonym jednym piśmie procesowym – opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W ocenie referendarza sądowego aktywność pełnomocnika w wypełnianiu obowiązków nie przekraczała granic zwykłej staranności. W porównaniu do innych spraw zawisłych przed tut. Sądem ani rodzaj podjętych przez pełnomocnika czynności, ani też ich zakres nie świadczy o zwiększonym nakładzie pracy pełnomocnika i czasochłonności sprawy. Nie wystąpiły również inne przesłanki, o których mowa § 4 ust. 2 rozporządzenia. Skoro zatem żądania podwyższenia wynagrodzenia nie uzasadnia ani nakład pracy pełnomocnika ani charakter sprawy (obszerność i stopień jej zawiłości), wniosek o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150% opłaty nie mógł zostać uwzględniony. Z tych względów referendarz sądowy orzekł jak w punkcie 2 sentencji postanowienia.