II SA/Gd 470/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-11-08
Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Dorota Jadwiszczok, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję Starosty odmawiającą zezwolenia na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu, mimo przedstawienia przez wnioskodawcę dokumentów potwierdzających jego trudną sytuację zdrowotną i materialną?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, nie uwzględnił aktualnego stanu zdrowia skarżącego po upływie terminu wskazanego w poprzednich orzeczeniach lekarskich oraz nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu przed wydaniem decyzji. W konsekwencji, organ odwoławczy nie dokonał prawidłowej oceny przesłanek zastosowania art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. B. wystąpił o zezwolenie na pozyskanie drewna niezgodnie z planem urządzenia lasu, uzasadniając wniosek ciężką chorobą nowotworową i trudną sytuacją materialną. Starosta odmówił wydania zezwolenia, uznając, że sytuacja losowa wnioskodawcy nie uzasadnia odstąpienia od zasad gospodarki leśnej, mimo że choroba została uznana za wypadek losowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Starosty w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i nierozpoznanie istoty sprawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na pozyskanie drewna 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W. B. kwotę 880 (osiemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W. B. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. o odmowie wydania skarżącemu zezwolenia na pozyskanie niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu drewna w lesie znajdującym się na działkach nr [..] i [..] w obrębie ewidencyjnym B., gmina Z., oznaczonym na mapie gospodarczej lasu jako wydzielenie [.].-[..] o powierzchni łącznej 3,87 ha.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
W.B. wystąpił do Starosty o wydanie zezwolenia, w trybie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2017r., poz. 788), zwanej dalej ustawą o lasach, na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu o powierzchni 5,01 ha, położonego w obrębie ewidencyjnym B., gm. Z. na działkach oznaczonych geodezyjnie nr [..]-[..]. Wniosek uzasadnił sytuacją losową, w której znalazł się w związku z chorobą nowotworową - rakiem mózgu i długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Wskazał, że jest w tragicznej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej. Ma na utrzymaniu czwórkę dzieci. Po operacji chirurgicznej nie pracuje i wymaga długotrwałej rekonwalescencji.
Rozpoznając wniosek Starosta decyzją z dnia 7 kwietnia 2016 r. odmówił wydania zezwolenia na pozyskanie niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu drewna w lesie znajdującym się na działkach nr [..] i [..], oznaczonym na mapie gospodarczej lasu jako wydzielenie [.]-[.].
Z uzasadnienia decyzji wynika, że część wniosku obejmująca wydanie zezwolenia na pozyskanie drewna z lasu położonego w obrębie działki nr [..], obejmującej wydzielenie [.] o łącznej powierzchni 1,14 ha, wyłączono do odrębnego postępowania.
Dalej z uzasadnienia wynika, że organ pierwszej instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe zmierzające do ustalenia okoliczności istotnych dla zastosowania przepisu art. 23 ust. 4 ustawy. Ustalił, że W.B. jest właścicielem lasu położonego w obrębie ewidencyjnym B., gm. Z. położonego na działkach nr [..]-[.] o powierzchni całkowitej 5,01 ha, który to las objęty jest zatwierdzonym przez Starostę uproszczonym planem urządzania lasu wsi B. obowiązującym na lata 2010-2019. Las położony na przedmiotowych działkach został oznaczony na mapie gospodarczej lasu jako oddział nr [.], na którym wyszczególniono 5 wydzieleń oznaczonych literowo a, b, c, d, f. Oględziny przeprowadzone na działkach nr [..] i [..] w obrębie ewidencyjnym B. w dniu 19 stycznia 2016 r. potwierdziły, że aktualny stan lasu położonego na tych działkach jest zgodny z opisem zawartym w uproszczonym planie urządzania lasu i rokuje możliwość osiągnięcia celu hodowlanego, tj. gospodarczego typu drzewostanu w wieku rębności 80 lat.
W toku postępowania wnioskodawca dostarczył szereg dokumentów obrazujących jego sytuację, w tym między innymi kartę informacyjną leczenia szpitalnego z dnia 1 kwietnia 2015 r. z której wynika, że u wnioskodawcy rozpoznano zmiany ogniskowe (najpewniej naczyniak jamisty z cechami krwawienia do jego światła) na pograniczu konara środkowego móżdżku i mostu oraz nadciśnienie tętnicze łagodne, a pacjent został skierowany do leczenia neurochirurgicznego.
Ustalono również, że W. B. ma na utrzymaniu żonę i czworo dzieci, na które B.B.Prezydent Miasta decyzją z dnia 20 listopada 2015 r. przyznał prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w kwocie łącznej 752 zł miesięcznie do 31 października 2016 r. Podkreślono, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających, że rodzina w związku z ich sytuacją rodzinną i materialną korzystała ze świadczeń pomocy społecznej przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
W toku postępowania przedłożono również dwa wypisy z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej z dnia 7 stycznia 2016 r. oraz z dnia 22 lutego 2016 r., w których ostatecznie orzeczono w stosunku do W. B. czasową niezdolność do pracy oraz stwierdzono, że w wyniku dalszego leczenia oraz rehabilitacji leczniczej odzyska zdolność do pracy do października 2016 r. Na ten okres wnioskodawca uzyskał prawo do zasiłku chorobowego, którego wysokości strona nie ujawniła. Przedłożono również zaświadczenie lekarskie z dnia 2 marca 2016 r. stwierdzające, że W. B. choruje na starowzroczność obu oczu.
W toku postępowania Starosta ustalił, że wnioskodawca pomimo choroby nadal prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A. oraz gospodarstwo rolne na terenie gminy T. o powierzchni łącznej 7,92 ha gruntów rolnych oraz 0,90 ha lasu, posiadał udziały w spółce cywilnej B. (z dniem 7 sierpnia 2015 r. złożono wniosek o wykreślenie spółki cywilnej z ewidencji działalności gospodarczej).
W związku z tym organ wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień. Na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego ustalono, że na podstawie umowy najmu z dnia 4 października 2016 r. lokal mieszkalny przy ul. I. w G. wynajmuje B. P., a koszt najmu lokalu wynosi 403,60 zł miesięcznie. Przedstawiono rachunki za gaz na nazwisko B. P., które opiewają średnio za okres dwóch miesięcy na kwotę 430,51 zł, a dodatkowo rachunek za energię elektryczną za okres od 15 lipca 2015 r. do 11 września 2015 r. na kwotę 177,93 zł oraz składki za dwie osoby na ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego za rok 2016 kwartalnie 780 zł.
Ponadto do akt sprawy załączono PIT 36L za rok 2014 oraz 2015, z których wynika, że przychody z prowadzonej działalności gospodarczej kształtowały się odpowiednio na poziomie 15.094,17 zł oraz 14.165,46 zł, natomiast w rozliczeniu końcowym podatnik wykazywał stratę w wysokości odpowiednio 16.189,94 zł oraz 259 zł (w roku 2015).
Starosta wyjaśnił, że na wezwanie do przedłożenia zaświadczenia z właściwego Urzędu Skarbowego o uzyskiwanych dochodach z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej za okres 4 miesięcy, tj. od 1 października 2015 r., celem ustalenia, czy pomimo choroby właściciel lasu uzyskiwał dochody z działalności gospodarczej, strona tych dokumentów nie przedstawiła, dostarczając zeznania roczne PIT 36L. Ponadto w ramach uzupełnienia strona dostarczyła paragon za zakup okularów w na kwotę 255 zł dla syna.
Organ ustalił nadto, na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, że W.B., wbrew swoim twierdzeniom, nie pozostaje we wspólności majątkowej małżeńskiej z B.B.
Starosta w oparciu o dyspozycję art. 23 ust. 4 ustawy o lasach stwierdził, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wyczerpującego uzasadnienia wniosku, wskazania wszystkich okoliczności mających wpływ na daną sytuację życiową właściciela lasu, które winne być przede wszystkim zgodne z prawdą, spójne, logiczne i adekwatne do konkretnego przypadku losowego. Starosta z urzędu badając sprawę doszukał się, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, prowadzi gospodarstwo rolne i nie ma wspólności majątkowej małżeńskiej. W szczególności brak wspólności majątkowej małżeńskiej skutkuje brakiem możliwości ustalenia faktycznej sytuacji materialnej rodziny W. i B. B.
Na podstawie poczynionych ustaleń Starosta uznał, że wnioskodawca ma możliwości uzyskiwania środków do życia i utrzymania swojej rodziny, bowiem uzyskał do października 2016 r. prawo do zasiłku chorobowego, pomimo długotrwałej choroby nadal prowadzi działalność gospodarczą oraz prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni 7,92 ha gruntów rolnych. Organ uznał, że nawet w sytuacji, gdy zachodzi wypadek losowy nie ma obowiązku wydania zezwolenia na wycinkę, pozostaje to w ramach uznania administracyjnego.
Zdaniem Starosty choroba W. B.jest bezsprzecznie wypadkiem losowym, w której znalazł się wnioskodawca. Natomiast choroba ta, jak wynika z orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówki Terenowej z dnia 7 stycznia 2016 r. oraz 22 lutego 2016 r., wyraźnie rokuje możliwość pełnego powrotu do zdrowia do października 2016 roku. W tych okolicznościach Starosta uznał, że sytuacja losowa wnioskodawcy nie uprawnia do wydania zezwolenia na pozyskanie niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu drewna w lesie znajdującym się na działkach nr [..] i [..], oznaczonym jako wydzielenie nr [..] o powierzchni łącznej 3,87 ha.
W odwołaniu od tej decyzji W. B. zarzucił błędną ocenę przedłożonych dokumentów, które nie dawały podstawy do stwierdzenia, że pomimo choroby wnioskodawca ma możliwości uzyskiwania dochodów na utrzymanie swojej rodziny. Według skarżącego wszystkie ujawnione okoliczności powodują, że art. 23 ust. 4 ustawy o lasach powinien mieć do niego zastosowanie. Podkreślił, że ma liczną rodzinę, nie ma z czego żyć a posiada las, którego wycinka pozwoliłaby na polepszenie jego sytuacji. Starosta pominął fakt, że choroba właściciela lasu jest chorobą ciężką, nieodwracalną, a jej stan może się pogłębić a nie polepszyć, czemu nie zaprzecza treść orzeczenia lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Okoliczność, że w orzeczeniu stwierdzono, że wnioskodawca do października 2016 r. rokuje powrót do zdrowia, nie przesądza, że w rzeczywistości tak będzie. Fakt, że nie doszło do całkowitego usunięcia guza mózgu z uwagi na jego skomplikowane położenie, stanowi podstawę do uznania przypadku wnioskodawcy jako sytuacji losowej, uprawniającej do wydania zezwolenia na pozyskanie drewna z lasu, którego jest właścicielem.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 31 maja 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. Kolegium w pełni zaakceptowało i podzieliło stanowisko Starosty co do uznania, że sytuacja skarżącego nie kwalifikuje się do udzielenia mu zezwolenia na pozyskanie drewna w warunkach przepisu art. 23 ust. 4 ustawy. Kolegium uznało poczynione przez organ pierwszej instancji ustalenia za kompletne, a dokonaną na ich podstawie ocenę w za prawidłową. Kolegium podkreśliło, że nawet stwierdzenie wystąpienia przypadku losowego nie zobowiązuje organu do wydania zezwolenia w trybie art. 23 ust. 4 ustawy. Starosta wyczerpująco uzasadnił odstąpienie od udzielenia zezwolenia powołując się prawidłowo na zaświadczenia lekarskie.
W skardze zarzucono naruszenie art. 23 ust 4 ustawy o lasach, a także art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. oraz art. 1 ust. 2 pkt 1-2, pkt 6-7 i 9, art. 6 ust 2 pkt 1 u.p.z.p.
Skarżący wnosi o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie zezwolenia na pozyskiwanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu położonego na działkach nr [..] oraz [..], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu skargi podkreślono przede wszystkim zarzut nierozpoznania przez Kolegium istoty sprawy wskutek naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Podkreślono, że zakres uznania administracyjnego przyznane organowi administracji nie obejmuje kwalifikacji, czy zdarzenie jest przypadkiem losowym, lecz możliwość rozstrzygania, czy udzielić, czy odmówić zezwolenia na wycinkę. Według skarżącego organy prowadzące postępowanie naruszyły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że wskazana przez skarżącego przyczyna ubiegania się o zezwolenie na wyrąb lasu jest sytuacją losową, co potwierdza orzeczenie Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, Oddziału Regionalnego z dnia 24 stycznia 2017 r. stwierdzające, że skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym od dni 7 grudnia 2016 r. do stycznia 2018 r. i uzyskał rentę rolniczą.
Kolegium nie odniosło się do argumentów skarżącego zawartych w odwołaniu dotyczących jego całkowitej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą nowotworową. To zdarzenie losowe, mające zasadniczy wpływ na sytuację całej, licznej rodziny skarżącego, powinno przesądzić o możliwości uzyskania zezwolenia na pozyskanie drzewa z lasu porastającego działki nr [..] i [..]. Podkreślono, że skarżący ma 43 lata, czworo dzieci, chorą żonę i mieszka w małym mieszkaniu, które nie jest jego własnością. Jest natomiast właścicielem lasu, który przynosi korzyści społeczeństwu, a nie jego rodzinie znajdującej się w potrzebie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem wydanym na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., połączył sprawy o sygn. akt II SA/Gd 470/17 i II SA/Gd 497/17 w celu ich łącznego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w sposób, który miał istoty wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pozyskanie drewna niezgodnie z uproszczonym planem urządzenia lasu w lesie położonym na działce nr [..] i [..] w obrębie ewidencyjnym B., gmina Z., w wydzieleniach oznaczonych według uproszczonego planu urządzenia lasu wsi B. jako nr [..].
Zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało po rozpoznaniu wniosku skarżącego o wydanie zezwolenia na wyrąb lasu położonego na działkach o nr [..] i [..] w obr. ew. B., gmina Z., stanowiących jego własność, uzasadnionego szczególną sytuacją osobistą i majątkową skarżącego spowodowaną rozpoznaną u niego chorobą nowotworową – rakiem mózgu i długotrwałym zwolnieniem. Skarżący wskazał, że jest w trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i materialnej wywołanej skutkami choroby. Ma na utrzymaniu czwórkę dzieci, a jego stan zdrowia nie pozwala na pozyskiwanie wystarczających środków na utrzymanie rodziny.
Wniosek skarżącego rozpoznany został w trybie i na zasadach określonych w przepisie art. 23 ust. 4 ustawy o lasach. Przepis ten stanowi, że pozyskanie drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3, jest możliwe wyłącznie w przypadkach losowych; decyzje w tej sprawie, na wniosek właściciela lasu, wydaje starosta.
Z przepisów ustawy o lasach wynika zasada, że pozyskanie drewna w lasach nie stanowiących własności Skarbu Państwa może nastąpić tylko zgodnie z:
1) uproszczonym planem urządzenia lasu (jeżeli taki plan został sporządzony),
2) decyzją starosty określającą zadania z zakresu gospodarki leśnej w lasach rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha (art. 19 ust. 3).
Od tej zasady istnieje wyjątek – przypadek losowy określony w art. 23 ust. 4 ustawy o lasach, który – według uznania organu właściwego, może uzasadniać zezwolenie na pozyskanie drewna ponad stan zawarty w uproszczonym planie urządzenia lasu lub w decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej.
Z takimi okolicznościami faktycznymi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, w której las zlokalizowany na działkach o nr [..] i [..] nie stanowi własności Skarbu Państwa, ale własność prywatną skarżącego, z której pozyskać chce on drewno niezgodnie z obowiązującym dla tego terenu uproszczonym planem urządzenia lasu we wsi B., obowiązującym na lata 2010-2019. Uproszczony plan urządzenia lasu, w myśl definicji ustawowej zawartej w art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach, jest planem opracowywanym dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierającym skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej. Zadania te obejmują również etat cięć, czyli ilość drewna do pozyskania wynikającą z potrzeb odnowienia, pielęgnowania i ochrony lasu oraz zasady trwałości i ciągłości użytkowania.
Odstąpienie od ustalonego w planie etatu cięć, zgodnie z normą art. 23 ust. 4 ustawy o lasach, może uzasadniać wyłącznie przypadek losowy. Przekroczenie zakresu zadań wynikających z prawidłowej gospodarki leśnej jest bowiem możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach. Nie ma wątpliwości, że pozyskanie drewna jest okolicznością wyjątkową, stosowaną wyłącznie w przypadkach losowych, przy czym przypadki losowe należy odnosić nie tylko do drzewostanu, ale i okoliczności występujących po stronie właściciela lasu. Ustawodawca określając podstawę faktyczną wydania decyzji pozytywnej w oparciu o art. 23 ust. 4 ustawy o lasach jako przypadek losowy pozostawił przede wszystkim organom rozstrzygającym możliwość oceny takich przypadków w ramach uznania administracyjnego, przy czym ograniczył je do sytuacji szczególnych, losowych, nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 3073/00, LEX nr 81978). Co istotne, zakres tego uznania administracyjnego przyznany organowi cytowanym przepisem nie obejmuje kwalifikacji, czy jakieś zdarzenie jest przypadkiem losowym, lecz możliwość rozstrzygania - w razie zajścia przypadku losowego - czy udzielić, czy też odmówić zezwolenia na wycinkę (por. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 373/08 dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sytuacji orzekanie w ramach uznania administracyjnego wymagało od organów bardzo skrupulatnego przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu zweryfikowania sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej skarżącego i ustalenia zaistnienia wskazywanego przez niego przypadku wyjątkowego, który uzasadniałby odstąpienie od zasad gospodarki leśnej określonej w uproszczonym planie urządzenia lasu.
Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego zebrał materiał dowodowy potwierdzający chorobę nowotworową skarżącego, poddanie się przez niego zabiegowi operacyjnemu oraz potwierdzony orzeczeniem lekarza orzecznika KRUS z dnia 7 stycznia 2016 r. i z dnia 22 lutego 2016 r. stan jego czasowej niezdolności do pracy. W orzeczeniach tych stwierdzono nadto, że w wyniku dalszego leczenia i rehabilitacji leczniczej skarżący odzyska zdolność do pracy do października 2016 r. Orzeczenia te, jak wynika z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, stały się zasadniczym powodem oceny sytuacji zaistniałej u skarżącego jako nieuzasadniającej odstąpienia od zasad gospodarowania jego lasem określonych w uproszczonym planie urządzenia lasu. Dodatkowo organ posiłkował się informacjami odnoszącymi się do prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej oraz gospodarstwa rolnego, której w czasie choroby nie zaprzestał wywodząc z tego, że skarżący ma możliwości uzyskiwania środków do życia i utrzymania swojej rodziny. Z tych okoliczności wywiedziono, że pomimo wyjątkowości sytuacji, w której pozostaje skarżący w związku z chorobą, nie ma podstaw do zezwolenia na pozyskanie drewna na zasadach art. 23 ust. 4 ustawy.
Rozstrzygnięcie odmowne organu pierwszej instancji zapadło w dniu 7 kwietnia 2016 r. Organ odwoławczy rozpoznawał niniejszą sprawę w administracyjnym toku instancji dopiero w dniu 31 maja 2017 r., a więc w rok po decyzji podjętej przez organ pierwszej instancji. Okoliczność ta w sposób wyjątkowy w sprawie, w której organ administracji działa na zasadach uznania administracyjnego, wymagała od organu odwoławczego przestrzegania zasad postępowania dowodowego i działania zgodnie z przepisami art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Organ odwoławczy bowiem wskutek wniesionego odwołanie nie kontroluje sprawy administracyjnej wyłącznie w aspekcie zarzutów odwołania, ale rozpoznaje ją w jej całokształcie będąc zobowiązanym do uwzględnienia wszystkich "nowości" zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego. W okolicznościach niniejszej sprawy związanych ze stanem zdrowia skarżącego i jego chorobą nowotworową, w której dynamika zmian może być bardzo duża, organ odwoławczy zobowiązany był, w ramach swoich kompetencji określonych przepisem art. 136 § 1 k.p.a., do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie aktualnego stanu zdrowia skarżącego, zwłaszcza, że w trakcie postępowania międzyinstancyjnego nastąpił upływ terminu oznaczonego w orzeczeniu lekarza orzecznika KRUS, tj. październik 2016 r., w którym to czasie przewidywano ustanie niezdolności skarżącego do pracy. Organ odwoławczy uchybił weryfikacji tych okoliczności oraz informacji wskazanych przez skarżącego w odwołaniu, poprzestając na okolicznościach wynikających z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organem pierwszej instancji.
W tych warunkach brak pouczenia skarżącego przez organ odwoławczy, w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o prawie strony do zapoznania się z aktami sprawy i złożenia końcowego oświadczenia stanowi w ocenie sądu orzekającego uchybienie przepisom postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 k.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższego wynika m.in. obowiązek organu do pouczenia stron postępowania o możliwości skorzystania z prawa do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do niego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Organ zobowiązany jest powstrzymać się od wydania decyzji do czasu wyrażenia przez stronę stanowiska bądź upływu terminu wyznaczonego do wykonania tego uprawnienia procesowego.
Natomiast w niniejszej sprawie w aktach organu drugiej instancji brak jest dowodu potwierdzającego, że organ prowadzący postępowanie pouczył ustanowionego w sprawie pełnomocnika skarżącego o przysługującym jej prawie do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Nie ma w nich również końcowego oświadczenia strony skarżącej wyrażającego jego stanowisko w sprawie przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem.
W tych okolicznościach wraz ze skargą od decyzji Kolegium pełnomocnik procesowy skarżącego przedłożył wypis z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy KRUS, Oddziału Regionalnego, z dnia 24 stycznia 2017 r., w którym skarżącego uznano za okresowo całkowicie niezdolnego do pracy w gospodarstwie rolnym od 7 grudnia 2016 r. do stycznia 2018 r., nie stwierdzając przy tym jego niezdolności do samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu tym stwierdzono również, że skarżący nie kwalifikuje się do skierowania na rehabilitację leczniczą realizowaną przez KRUS.
Okoliczności te, wespół z argumentacją najpierw przytoczoną w odwołaniu, a potem poszerzoną w treści skargi, tworzą obraz stanu faktycznego, który organ odwoławczy całkowicie pominął. Nie uwzględnił stanu zdrowia skarżącego aktualnego w dacie orzekania i nie rozważył wpływu tej zmiany na treść rozstrzygnięcia. Skoro bowiem, zaakceptowaną przez Kolegium jako właściwa, podstawą decyzji Starosty było orzeczenie lekarskie prognozujące ustanie niezdolności skarżącego do pracy do października 2016 r., to po upływie roku od decyzji, której podstawą było wskazane orzeczenie należało zweryfikować okoliczności związane za zdolnością skarżącego do pracy, która może przekładać się na jego zdolności zarobkowe i ocenę przesłanki zastosowania art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.
Kolegium uchybiło tym obowiązkom naruszając przepisy postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Według sądu w sprawie procedowanej w trybie art. 23 ust. 4 ustawy o lasach zasadniczą kwestią jest ustalenie okoliczności odnoszących się do wnioskodawcy, które kształtują wyjątkowość danego przypadku jako losowego, które następnie konfrontuje się z wymogami prawidłowej gospodarki leśnej. Podejmując rozstrzygnięcie o zezwoleniu na wycinkę drewna ponad ilość określoną w planie uproszczonym organ administracji w ramach uznania administracyjnego waży dwa dobra: indywidulany interes wnioskodawcy, właściciela lasu, charakteryzowany okolicznościami, których natura musi być wyjątkowa, szczególna, nadzwyczajna, oraz z drugiej strony wymogi ochrony lasów i gospodarki leśnej jako elementu gospodarki ochrony, czyli dwóch podstawowych wartości, które ustawodawca chroni w ustawie o lasach. Porównanie tych dwóch konkurencyjnych dóbr w sposób wiarygodny i miarodajny może odbywać się wyłącznie na gruncie prawidłowo poczynionych ustaleń faktycznych, których w odniesieniu do sytuacji skarżącego w niniejszej sprawie zabrakło.
Przypadek kwalifikujący się do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1it. c) p.p.s.a. zachodzi wówczas, gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny, że stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia.
W ocenie sądu z taką sytuacją procesową mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, gdyż skarżącemu w toku postępowania przed organem odwoławczym przed wydaniem decyzji nie umożliwiono przedstawienia swojego stanowiska i uzupełnienia go o uzyskane w styczniu 2017 r. nowe orzeczenie o niezdolności do pracy, które kształtuje jego sytuację życiową w kontekście przesłanek z art. 23 ust. 4 ustawy o lasach. Poza tym akta sprawy potwierdzają, że Kolegium nie poczyniło we własnym zakresie aktualizacji ustaleń w zakresie okoliczności istotnych dla oceny sytuacji faktycznej skarżącego, a poprzestało wyłącznie na ustaleniach poczynionych przez organ pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.
W konsekwencji sprawa z odwołania skarżącego od decyzji Starosty z dnia 7 kwietnia 2016 r. zostanie ponownie rozpatrzona i rozstrzygnięta przez Kolegium w jej całokształcie, przy uwzględnieniu zaktualizowanej zdrowotnej sytuacji skarżącego, którą Kolegium skonfrontuje z dotychczas zebranym materiałem dowodowym w kontekście dyspozycji art. 23 ust. 4 ustawy o lasach.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło