II SA/Gd 475/99

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w T. na decyzję Wojewody K.-P. z dnia 2 lutego 1999 r. (...) w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego - uchyla zaskarżoną decyzję, (...). Decyzją z dnia 24 listopada 1998 r. (...) Prezydent Miasta T. na podstawie art. 57 w związku z art. 59 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ udzielił Spółdzielni Mieszkaniowej "W." w T. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. Cz. 23 oprócz dwóch mieszkań zrealizowanych w części piwnicznej wyżej wymienionego budynku niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę i warunkami technicznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu organ orzekający wskazał, że realizacja przedmiotowego budynku nastąpiła na podstawie udzielonego pozwolenia na budowę z dnia 9 lipca 1992 r. z wyjątkiem dwóch mieszkań opisanych w treści decyzji. Decyzję tę Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w T. zaskarżyła jedynie w części dotyczącej odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie dwóch mieszkań. W odwołaniu skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego a w szczególności par. 72 ust. 1 i par. 73 ust. 1 w związku z par. 330 i par. 332 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46/ przez ich niewłaściwe zastosowanie. W uzasadnieniu skarżąca zaznaczyła, że pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku zostało wydane 9 lipca 1992 r. a więc przed dniem wejścia w życie ustawy - prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. /opisanej wyżej/ oraz rozporządzenia wykonawczego Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. /opisanego wyżej/. Zgodnie z par. 330 tego rozporządzenia nie stosuje się tego aktu do budynków w stosunku do których, przed dniem wejścia w życie rozporządzenia została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę. Par. 332 cytowanego rozporządzenia stanowi, że wchodzi ono w życie 1 kwietnia 1995 r. Stąd zdaniem Spółdzielni zaskarżona decyzja oparta została na akcie prawnym, który nie ma zastosowania w tej sprawie. Strona skarżąca wskazała, że przepisy obowiązującej w chwili wydawania pozwolenia na budowę i aktualnej w chwili dokonywania zmian w wykonaniu budynku ustawy - prawo budowlane z 1974 r. oraz rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. przewidywały możliwość niewielkich odstępstw w wykonaniu budynku od obowiązujących norm, zwłaszcza jeżeli chodzi o położenie podłogi względem poziomu otaczającego teren. Skarżący podkreślił przy tym, iż zmiana funkcji pomieszczeń położonych w przyziemiu budynku z piwnicznej na mieszkalną /w odniesieniu do przedmiotowych dwóch mieszkań/ została dokonana przy pełnej akceptacji Rady Nadzorczej i Walnego Zgromadzenia Członków Spółdzielni "W.". W ocenie Spółdzielni uzasadnienie odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie dwóch mieszkań brakiem kilku centymetrów w wymaganej dla mieszkań o pełnym standardzie wysokości pomieszczeń i położeniem podłogi o kilka centymetrów poniżej poziomu otaczającego teren wywołuje poczucie krzywdy u osób, które znając warunki panujące w przedmiotowych mieszkaniach chętnie w nich zamieszkały. Decyzja z dnia 2 lutego 1999 r. (...) Wojewoda K.-P. po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Mieszkaniowej "W." uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skoro inwestor wykonał obiekt niezgodnie z pozwoleniem na budowę i rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./, to należy wszcząć w tej sprawie stosowne postępowanie zgodnie z art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r. Dopiero po zakończeniu tego postępowania należy rozpatrzyć zgłoszony przez inwestora zamiar użytkowania przedmiotowego obiektu lub nakazać uzyskanie pozwolenia na jego użytkowanie. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółdzielnia Mieszkaniowa "W." w T. podniosła identyczne zarzuty i argumenty jak w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji dodając, że zmieniona została jedynie pierwotna funkcja dwóch pomieszczeń znajdujących się w przyziemiu przedmiotowego budynku to jest klubowego i suszami na mieszkalną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda K.-P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i podkreślając w szczególności, że decyzja Prezydenta Miasta T. z dnia 9 lipca 1992 r. udzielająca Spółdzielni Mieszkaniowej "W." pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku nie nałożyła na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku jednak inwestor bez zgody organu pierwszej instancji, odbiegając od warunków wydanego pozwolenia adaptował część pomieszczeń na dwa mieszkania. Dlatego też zachodzą przesłanki określone w art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r. do wszczęcia stosownego postępowania. Organ drugiej instancji wskazał także, że Spółdzielnia w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie pozwolenia na użytkowanie dwóch mieszkań położonych w przyziemiu budynku ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wobec powyższego organ odwoławczy mając na uwadze rażące naruszenie prawa materialnego w decyzji organu pierwszej instancji uwzględnił żądanie Spółdzielni i uchylił decyzję tego i organu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji pod jej zgodności z prawem. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony został przepis art. 139 Kpa, bowiem organ odwoławczy wydał decyzję na niekorzyść strony odwołującej się w sytuacji, gdy nie wykazał rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego przez zaskarżoną decyzję. Godzi się podkreślić, że Spółdzielnia w swoim odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji jednoznacznie określiła zakres zaskarżenia wyłącznie do części odmawiającej pozwolenia na użytkowanie co do części budynku to jest w odniesieniu do dwóch mieszkań /opisanych w zaskarżonej decyzji/. Stąd wnioski skarżącego dotyczące uchylenia decyzji dotyczyły wyłącznie zaskarżonej części tej decyzji a nie całości. Na uwagę zasługuje fakt, że organ drugiej instancji poprzednią decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą udzielenia Spółdzielni pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku w całości, uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia zaznaczając w uzasadnieniu możliwość wydania pozwolenia na użytkowanie co do części budynku /decyzja Wojewody K.-P. z dnia 5 listopada 1998 r. (...) Organ drugiej instancji naruszył też przepis art. 7 Kpa wobec niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy spowodowanego niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, wynikającego z dyrektyw przepisów art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa. Brak jest w aktach sprawy wniosku skarżącego o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Nie wiadomo, czy skarżący złożył jedynie zawiadomienie o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 prawa budowlanego, czy też wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. W aktach sprawy znajduje się jedynie pismo Spółdzielni z dnia 30 marca 1998 r., w którym informuje organ pierwszej instancji, że przesyła brakujące dokumenty celem dokonania czynności odbiorowych. Organ drugiej instancji nie ustalił też, czy Spółdzielnia miała obowiązek wystąpić z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, czy też jedynie złożyć zawiadomienie o zakończenie budowy /art. 54 i art. 55 prawa budowlanego z 1994 r./, a przecież tryb postępowania strony i organu w obu przypadkach jest różny. Treść decyzji organów obu instancji wskazuje, że przyjęły obowiązek skarżącego złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Jednak nie wskazano motywów ustalenia istnienia tego obowiązku zwłaszcza, że w aktach brak jest protokołu wymaganego przepisem art. 59 cytowanego prawa budowlanego, przewidzianego przy procedurze wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. W przypadku ustalenia po stronie skarżącego jedynie obowiązku zawiadomienia o zakończeniu budowy, organ drugiej instancji nie ustalił, czy to zawiadomienie zostało złożone w wymaganej formie /art. 57 prawa budowlanego z 1994 r./. Jeżeli właściwy organ po sprawdzeniu dokumentów załączonych do zawiadomienia o zakończeniu budowy wezwał inwestora do usunięcia w terminie 7 dni braków zawiadomienia z pouczeniem, że nie usunięcie ich w terminie spowoduje pozostawienie zawiadomienia bez rozpoznania /w trybie art. 64 par. 2 Kpa/, inwestor zaś nie wykonał tego zobowiązania, to zawiadomienie o zakończeniu budowy nie wywołało przewidzianego dla niego w ustawie skutku, którym jest możliwość przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast jeżeli skarżący złożył zawiadomienie o zakończeniu budowy w sposób przewidziany prawem i zgodnie ze swoim obowiązkiem, obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie mógł powstać jedynie wtedy, gdy właściwy organ administracyjny zgłosił w terminie 14 dni od doręczenia tego zawiadomienia, sprzeciw w związku ze stwierdzeniem, iż zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany, został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na, budowę. Po upływie 14 dni od doręczenia organowi administracyjnemu zawiadomienia o zakończeniu budowy, gdy organ nie wniósł sprzeciwu nie jest dopuszczalne prowadzenie przez ten organ postępowania zmierzającego do nałożenia na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie w związku ze stwierdzeniem, iż zgłoszony przez inwestora obiekt budowlany został wykonany z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Możliwość zatem ingerencji organu pierwszej instancji po zawiadomieniu o zakończeniu budowy jest ograniczona terminem 14 dni od doręczenia temu organowi zawiadomienia. Uchybienia powyższe stanowią naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania. Naruszenia te miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.