II SA/Gd 478/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej A w T. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 lipca 2016 r., Nr [..], uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2016 r., Nr [..], i umarzającą postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 3 grudnia 2014 r., Nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, działka nr [..], usunąć, w terminie do dnia 31 marca 2015 r., stwierdzone nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego dotyczące dachu oraz odprowadzenia wód opadowych pomieszczenia gospodarczego i magazynowego w lokalu użytkowym znajdującym się w budynku wielorodzinnym (na terenie wewnętrznego dziedzińca) usytuowanym przy placu [..] w T. na dz. nr [..], którego właścicielami są Państwo E. i T. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, decyzją z dnia 15 kwietnia 2015 r., uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji. W ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [..], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, działka nr [..], usunąć w terminie do dnia 30 listopada 2015 r. stwierdzone nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego dotyczące dachu oraz odprowadzenia wód opadowych pomieszczenia gospodarczego i magazynowego w lokalu użytkowym znajdującym się w budynku wielorodzinnym nr ew. [..] (na terenie wewnętrznego dziedzińca) usytuowanym przy placu [..] na dz. nr [..], którego właścicielami są Państwo E. i T. L., wykonując następujące roboty budowlane: • wymienić przegniłe krokwie na nowe, • wymienić odeskowanie górne i dolne oraz zastosować nową izolację termiczną, • wymienić pokrycie dachowe, • rury spustowe podłączyć do pionu spustowego, • wykonać odprowadzenie wód opadowych z dachu pomieszczenia gospodarczego i magazynowego przy zastosowaniu kratki odpływowej Ww. decyzja z dnia 10 sierpnia 2015r. została skierowana m.in. do B. S. jako Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Zgodnie z wpisami i datami na stemplach pocztowych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt I instancji, przesyłka pocztowa zawierająca decyzję, skierowana do B. S. jako Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, została dwukrotnie awizowana (w dniach 12 i 20 sierpnia 2015 r.) i uznana za doręczoną, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., w dniu 19 sierpnia 2015 r. Decyzja stała się ostateczna. Upomnieniem z dnia 20 stycznia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał Wspólnotę Mieszkaniową do wykonania ww. obowiązku, w terminie 30 dni od dnia doręczenia upomnienia, z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z wpisami i datami na stemplach pocztowych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt I instancji, przesyłka pocztowa zawierająca upomnienie, skierowana do J. S. będącej jednym z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, została doręczona w dniu 21 stycznia 2016 r. Pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej w osobach H. S., M. S. i M. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 149 § 1 i § 2 k.p.a., wznowił postępowanie administracyjne dotyczące nieodpowiedniego stanu technicznego pomieszczenia gospodarczego i magazynowego w lokalu użytkowym znajdującym się w budynku wielorodzinnym (na terenie wewnętrznego dziedzińca) usytuowanym przy placu na dz. nr [..], zakończone ostateczną decyzją nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. Decyzją z dnia 14 kwietnia 2016 r., Nr [..], w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia 10 sierpnia 2015 r. oraz nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej, działka nr [..], usunąć, w terminie do dnia 31 lipca 2016 r. stwierdzone nieprawidłowości w zakresie stanu technicznego dotyczące dachu oraz odprowadzenia wód opadowych pomieszczenia gospodarczego i magazynowego w lokalu użytkowym znajdującym się w budynku wielorodzinnym nr ew. [..] (na terenie wewnętrznego dziedzińca) usytuowanym przy placu [..] na dz. nr [..], którego właścicielami są Państwo E. i T. L., wykonując wskazane roboty budowlane. Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowaną przez Zarząd wniosła odwołanie od powyższej decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia 14 kwietnia 2016 r. i umorzył postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem organu z dnia 11 lutego 2015 r. Organ odwoławczy ustalił, że na etapie postępowania, które poprzedziło wydanie decyzji z dnia 3 grudnia 2014 r. i następnie, w trybie odwoławczym, decyzji z dnia 15 kwietnia 2015 r. jako Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej występował B. S., który zgodnie z uchwałą nr [..] z dnia 22 czerwca 2005 r. przejął funkcję Zarządu z dniem 23 czerwca 2005 r. Jak wynika z akt I instancji, decyzja z dnia 10 sierpnia 2015 r. została skierowana m.in. do B. S. jako Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Zgodnie z wpisami i datami na stemplach pocztowych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt I instancji, przesyłka pocztowa zawierająca decyzję, skierowana do B. S. jako Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, została dwukrotnie awizowana (w dniach 12 i 20 sierpnia 2015 r.) i uznana za doręczoną, zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., w dniu 19 sierpnia 2015 r. Od decyzji z dnia 10 sierpnia 2015 r. nie zostało wniesione odwołanie. Po otrzymaniu w dniu 3 września 2015 r. informacji na temat powołania nowego Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przy piśmie nr [..] z dnia 11 września 2015 r. przesłał do Wspólnoty, ponownie, ww. decyzję z dnia 10 sierpnia 2015 r. Zgodnie z wpisami i datami na stemplach pocztowych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt I instancji, przesyłka pocztowa zawierająca ww. pismo i decyzję, skierowana do J. S. będącej jednym z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, została doręczona w dniu 15 września 2015 r. Tego rodzaju działanie Powiatowego Inspektora było uzasadnione, skoro, według załączonej do akt I instancji kopii uchwały nr [..] z dnia 10 czerwca 2015 r., z dniem jej uchwalenia został powierzony (zmieniony) zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej. Zgodnie z podjętą uchwałą, skład osobowy Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przedstawiał się następująco: J. S., M. K., H. S. i M. S. Wniosek Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 10 sierpnia 2015 r. wpłynął do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w dniu 27 stycznia 2016 r. (pismo doręczone osobiście, bez pośrednictwa poczty). Wniosek ten został złożony w związku z otrzymaną w dniu 22 stycznia 2016 r. informacją dotyczącą upomnienia w sprawie realizacji obowiązku nałożonego ww. decyzją. Zgodnie z wpisami i datami na stemplach pocztowych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do akt I instancji, przesyłka pocztowa zawierająca upomnienie (pismo nr [..] z dnia 20 stycznia 2016 r.), skierowana do J. S. będącej jednym z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, została doręczona w dniu 21 stycznia 2016 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w sprawie w I instancji bada, czy podanie o wznowienie postępowania wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 powyższej ustawy. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania niezbędne jest jedynie zbadanie zachowania (bądź nie) terminu do złożenia wniosku, zbadania czy wniosek pochodzi od strony postępowania oraz czy dotyczy on sprawy zakończonej decyzją ostateczną lub postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. Analizując powyższe przesłanki organ odwoławczy uznał, że: 1) wniosek został złożony przez stronę postępowania, czyli przez Wspólnotę Mieszkaniową reprezentowaną przez Zarząd w osobach: H. S., M. S. i M. K., 2) została wskazana podstawa wznowienia postępowania (tj. brak uczestnictwa strony w postępowaniu, o których mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), 3) wniosek nie został złożony w terminie określonym w przepisie art. 148 § 2 k.p.a., Zgodnie z przepisem art. 148 § k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 (określony odpowiednio w przepisie art. 148 § 1 termin jednego miesiąca) biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Analiza akt sprawy pozwolił natomiast na stwierdzenie, że w niniejszym przypadku strona - Wspólnota Mieszkaniowa dowiedziała się o decyzji z dnia 10 sierpnia 2015 r. w dniu 15 września 2015 r. W tym dniu została bowiem doręczona, skierowana do J. S. będącej jednym z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, przesyłka pocztowa zawierająca pismo nr [..] z dnia 11 września 2015 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z egzemplarzem decyzji nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. Skoro bowiem skuteczne było doręczenie Wspólnocie Mieszkaniowej upomnienia nr [..] z dnia 20 stycznia 2016 r., jako przesyłki pocztowej skierowanej do J. S. będącej jednym z członków Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej (po doręczeniu tego upomnienia trzech innych członków Zarządu Wspólnoty złożyło w dniu 27 stycznia 2016 r. wniosek o wznowienie postępowania), skuteczne było również doręczenie decyzji nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. z dniem 15 września 2015 r. Co więcej odwołanie od decyzji nr [..] z dnia 14 kwietnia 2016 r. zostało wniesione przez Zarząd w osobach: J. S. i M. K. Wobec skuteczności doręczenia Wspólnocie Mieszkaniowej decyzji nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. z dniem 15 września 2015 r. nie było podstaw do przyjęcia, jako terminu, w którym strona - Wspólnota Mieszkaniowa, dowiedziała się o ww. decyzji, dnia 22 stycznia 2016 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę na niekonsekwencję organu nadzoru budowlanego I instancji, który (jak wynika wprost z uzasadnienia postanowienia nr [..] z dnia 11 lutego 2015 r.) na etapie formalnego rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania wziął pod uwagę termin 22 stycznia 2016 r. z odpowiednim odniesieniem do faktu doręczenia upomnienia J. S. jako członkowi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, natomiast pominął kwestię tożsamego doręczenia, również J. S. jako członkowi Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej pisma nr [..] z dnia 11 września 2015 r. wraz z egzemplarzem decyzji nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. Skoro w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie został złożony w terminie określonym w przepisie art. 148 § 2 k.p.a. nie było podstaw zarówno do wznowienia postępowania, jak i do oceny decyzji nr [..] z dnia 10 sierpnia 2015 r. w trybie przepisów art. 151 k.p.a. W konsekwencji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. W skardze na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o jej uchylenie, albowiem decyzja ta nie odnosi się w żaden sposób do argumentacji zawartej w odwołaniu. Wznowienie postępowania przez powiatowy organ nadzoru budowlanego było słuszne i zgodne z prawem, gdyż w dniu doręczenia decyzji z 2014 r. faktycznym zarządem reprezentującym wspólnotę nie był B. S. Ponadto doręczenie decyzji jednemu z członków zarządu w przypadku zarządu wieloosobowego wspólnoty jest niezgodne z przepisami gdyż wspólnota musi być reprezentowana przez przynajmniej dwóch członków zarządu. Na powyższe wskazuje fakt, że WINB decyzję [..] doręczył dwóm członkom zarządu, jeżeli wystarczyłoby doręczenie jednemu, to postąpiłby w jedyny należny sposób i zgodnie z zasadą legalizmu wysłałby decyzję jednemu członkowi nie narażając urzędu, który reprezentuje, na straty wynikające z poniesienia dodatkowych kosztów finansowych. Brak odniesienia się do argumentacji wspólnoty jest sprzeczne z ideą odwołania i podejmowanie innych decyzji nie dotyczących treści odwołania nie stoi w zgodzie literą prawa. Według Wspólnoty wydanie decyzji bez uczestnictwa zarządu w oględzinach lokalu i bez możliwości wniesienia zastrzeżeń co do stanu technicznego budynku powoduje nieważność wydanych decyzji. Rzetelne i faktyczne rozstrzygnięcie kwestii własności, samodzielności lub niesamodzieIności budynku, w którym znajduje się przedmiotowy lokal ma kluczowe znaczenie dla sprawy, a żadna z ww. kwestii nie została w trakcie postępowania wyjaśniona. W związku z powyższym zasadne jest przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, ewentualne powołanie biegłego dla bezspornego i zgodnego z prawem wydania decyzji, ponadto, nakazanie wykonania izolacji termicznej nieogrzewanego budynku, nieprzeznaczonego do zamieszkania i w którym dotychczas nie była zastosowana izolacja termiczna spowoduje bezzasadne zwiększenie wartości nieruchomości będącej teoretycznie własnością tylko jednego z członków wspólnoty, który uchyla się od wszelkich wpłat na rzecz wspólnoty, i w sprawie którego toczy się kilka spraw sądowych o zaległości. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią jest to, czy niedopuszczalnym było prowadzenie postepowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [..] z uwagi na uchybienie terminowi określonemu w art. 148 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wskazaną we wniosku z dnia 25 stycznia 2016 r. (złożonego osobiście w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w dniu 27 stycznia 2016 r.) przesłanką wznowienia postepowania był niezawiniony brak udziału strony w postepowaniu zakończonym ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [..]. Jest to przesłanka wymieniona w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. Zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z tej przyczyny upływał po jednym miesiącu od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji ostatecznej. Bieg terminu, o którym wyżej mowa rozpoczyna się w dniu powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja. Wznowienie postępowania (art. 145 k.p.a.) jest instytucją szczególną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji, zatem wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postepowania jest postępowaniem nadzwyczajnym mogącym prowadzić do wzruszenia decyzji ostatecznej. Organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Odnosząc powyższe rozważania do oceny niniejszej sprawy zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w piśmie z dnia 11 września 2015 r. nr [..] poinformował Wspólnotę Mieszkaniową o wydaniu decyzji z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [..]. Pismo to wraz z decyzją z dnia 10 sierpnia 2015 r., nr [..] doręczono jednemu z członków zarządu Wspólnoty – Pani J. S. w dniu 15 września 2015 r., co wynika z dokumentu zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. W ocenie Sądu powyższa okoliczność przesądza o tym, że skarżąca dowiedziała się o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2015 r. w dniu 15 września 2015 r. Zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. upływał w dniu 15 października 2015 r. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 27 stycznia 2016 r. miało miejsce po upływie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. W tej sytuacji prowadzenie postepowania w przedmiocie wznowienia postepowania było niedopuszczalne. Zasadnie zatem organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr. [..] i umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd zauważa, że bez znaczenia na ocenę kiedy Wspólnota Mieszkaniowa dowiedziała się o decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 sierpnia 2015 r. pozostaje okoliczność, że Wspólnota musi być reprezentowana przez przynajmniej dwóch członków zarządu. Jak wyżej wskazano skarżąca dowiedziała się o wzmiankowanej decyzji z pisma Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego z dnia 11 września 2015 r. nr [..]. Dokonany odbiór tego pisma w dniu 15 września 2015 r. przez jednego członka zarządu stanowił "odbiór" dla strony, czyli dla wspólnoty. Czynność odbioru pisma nie stanowi bowiem oświadczenia woli, wobec czego dokonanie tej czynności przez jednego członka zarządu – przy wieloosobowym zarządzie oraz braku siedziby zarządu – wywołało skutki dla wspólnoty. Wskazać także należy, ze przedmiotem zaskarżonej decyzji nie mogło być badanie prawidłowości postępowania zakończonego decyzją ostateczną, a zatem ocena zarzutów podniesionych w tym zakresie pozostaje poza zakresem rozpoznania niniejszej skargi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718) orzekł jak w sentencji.