II SA/Gd 481/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-03-22
Skład orzekający: Marek Gorski, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Krzysztof Gruszecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać wydana, jeśli inwestor nie spełnił obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego w celu legalizacji samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego, jeśli inwestor nie spełni w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w tym przedstawienia zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym i projektu budowlanego. Stan prawny obowiązujący w dacie orzekania ma znaczenie dla rozstrzygnięcia, a kwestie dotyczące przyszłej zmiany przeznaczenia terenu nie wpływają na obowiązek rozbiórki samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą M.Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego o charakterze rekreacyjnym, postawionego bez wymaganego pozwolenia na budowę. M.Ś. nie wywiązała się z nałożonych obowiązków przedstawienia zaświadczenia o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz projektu budowlanego. Skarżąca zarzuciła organom błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym naruszenie art. 75, 77, 9 i 10 k.p.a., a także pominięcie współwłaściciela nieruchomości, D.M.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę M.Ś.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M.Ś. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 czerwca 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
II SA/Gd 481/04
U z a s a d n i e n i e
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 czerwca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2004 r. nakazującą M.Ś. rozbiórkę obiektu budowlanego o charakterze rekreacyjnym, postawionego na działce nr [...] w K.B., gmina K.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dnia 9 maja 2003 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie zabudowy w/w działki stanowiącej własność M.Ś. i D.M.. Podczas oględzin M.Ś. oświadczyła, że obiekt budowlany został przebudowany przez nią w 2000 r., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec tego zostało wydane postanowienie z dnia 25 lutego 2004 r. o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożono na stronę obowiązek przedstawienia, w terminie do 30 kwietnia 2004 r., zaświadczenia właściwego organu o zgodności obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także czterech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Ponieważ strona nie wywiązała się z nałożonych obowiązków Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz.U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) orzekł o rozbiórce.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę. W sytuacji naruszenia tego przepisu organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 48 Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie organ I instancji takie postępowanie przeprowadził wydając m.in. postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązków na inwestora (art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego). W myśl art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 tzn. rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części.
Odnosząc się do zarzutów odwołania i pisma procesowego z dnia 23 kwietnia 2004 r. organ II instancji wyjaśnił, że kwestie dotyczące przyszłej zmiany przeznaczenia przedmiotowej działki nie mają znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia, bowiem organ nadzoru budowlanego jest obowiązany rozstrzygać na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania.
Ponadto organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego omawiany obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, nietrwale połączony z gruntem stanowi tymczasowy obiekt budowlany, którego budowę można było rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę w myśl art. 28 Prawa budowlanego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.Ś. wniosła o uchylenie decyzji obu organów zarzucając im błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności podniosła naruszenie art. 75 i 77 k.p.a. polegające na sprzeczności istotnych ustaleń dokonanych przez organy administracyjne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, pominięciu istotnych okoliczności oraz naruszenie art. 9 i 10 k.p.a. po przez pozbawienie strony możności wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej wadą postępowania było również pominięcie D.M. i nie wydanie decyzji w stosunku do niego.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż organ I instancji nie mógł żądać od niej złożenia zaświadczenia o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż dla obszaru K.B., gdzie znajduje się obiekt, nie obowiązuje taki plan. Dodatkowo powoduje to, że wybudowany budynek nie jest sprzeczny z przepisami miejscowymi. Obecnie zostało uchwalone jedynie studium, które stanowi ogólne założenia ale nie jest aktem prawa miejscowego.
Skarżąca zarzuciła, że organy orzekające w sprawie nie poinformowały stron o zamknięciu postępowania dowodowego i pozbawiły je możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
Poza tym grunty położone w K.B. zostały podzielone na działki a ich właściciele i użytkownicy mogli nabrać przekonania, że możliwe jest tam wznoszenie obiektów budowlanych. Utwierdzał ich w tym fakt, że od wielu lat istnieje tam stosunkowo dużo obiektów budowlanych.
Grunt na którym znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany został w 1999 r. nabyty przez skarżąca i D.M. w udziale po połowie. Zgodnie z przepisami prawa cywilnego zarówno grunt jak i obiekt na nim wzniesiony stanowi współwłasność wyżej wymienionych. Organ I instancji wszczął postępowanie w stosunku do obu współwłaścicieli ale w toku postępowania wysłuchał jedynie skarżącej i pomimo formalnego wszczęcia postępowania, nie wydał stosownego rozstrzygnięcia w stosunku do D.M.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. W zakresie zarzutów dotyczących udziału w postępowaniu D.M. organ uznał je za nieuprawnione. Organ podał, że wymieniony był poinformowany o wszczęciu postępowania oraz następujących później czynnościach procesowych dokonywanych przez organ I instancji. Również decyzja organu I instancji została wysłana i osobiście odebrana przez niego. Z protokółu wizji lokalnej wynika, że jedynym inwestorem na przedmiotowej działce była skarżąca a D.M. nie pobudował żadnego obiektu budowlanego. Nakaz rozbiórki mógł być prawidłowo nałożony jedynie na inwestora tj. M.Ś.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Na wstępie wskazać należy, iż w czasie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 6 czerwca 2003 r. o czym powiadomiono zarówno M.Ś. jak i D.M., skarżąca jednoznacznie stwierdziła, że przedmiotowy obiekt pobudowała skarżąca, a D.M., nieobecny w czasie oględzin żadnego obiektu na przedmiotowej działce nie pobudował. Oznacza to, iż wobec braku reakcji ze strony D.M. i oświadczenia skarżącej organ I instancji prawidłowo jako stronę postępowania określił M.Ś.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu II instancji, iż zgodnie z treścią art. 28 prawa budowlanego (Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Stwierdziwszy samowolę budowlaną organ I instancji zobowiązał skarżąca do przedłożenia w terminie do 30 kwietnia 2004 r.:
a) zaświadczenia Wójta Gminy K. o zgodności przedmiotowego obiektu budowlanego
z przepisami o planowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego,
b) 4 egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego obiektu wraz z niezbędnymi opiniami,
uzgodnieniami i pozwoleniami,
c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Żadnego z tych obowiązków skarżąca nie wykonała.
O charakterze nieruchomości w żadnym razie nie może świadczyć jej powierzchnia.
To, że poprzedni właściciel podzielił nieruchomości o znacznej powierzchni na działki o powierzchni zbliżonej do działek budowlanych nie oznacza, że nieruchomość którą nabyła skarżąca ma charakter budowlany lub przeznaczona jest pod zabudowę (np. siedlisko).
Przedmiotowy obiekt został pobudowany przez skarżącą w 2000 r. (oświadczenie skarżącej) bez pozwolenia na budowę. Kwestia dotycząca ewentualnej zmiany przeznaczenia terenu w tym przedmiotowej działki nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem zastosowanie w sprawie ma stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji. Odnosząc się do zarzutu tymczasowości obiektu zauważyć należy, iż pozwolenia na budowę zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 5 i 5a prawa budowlanego z 1994 r. nie wymagają tylko tymczasowe obiekty wymienione w tych przepisach.
Przedmiotowy obiekt nie mieści się w katalogu obiektów określonych w tych przepisach.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło