II SA/Gd 486/08
WyrokWSA w Gdańsku2008-06-30
Skład orzekający: sędzia NSA Zdzisław Kostka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania zaliczki alimentacyjnej może zostać utrzymana w mocy, jeśli została wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane na podstawie art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06 orzekł, że wskazane przepisy w zakresie, w jakim pomijają prawo do zaliczki alimentacyjnej osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, są niezgodne z Konstytucją RP. W związku z tym, odpadła podstawa prawna odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na syna T. S. Burmistrz odmówił przyznania zaliczki, uznając, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko, gdyż poza synem T. ma jeszcze córkę D. K., którą wychowuje wraz z jej ojcem A. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Burmistrza w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, podnosząc, że ojciec jej córki nie ma obowiązku utrzymywać jej syna T., ponieważ nie jest jego ojcem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z 23 października 2006 r. nr [...].
Burmistrz, z którego upoważniania działał Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia 23 października 2006 r., powołując się m.in. na art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, odmówił skarżącej B. S. przyznania zaliczki alimentacyjnej na jej syna T. S.
Uzasadniając swoją decyzję Burmistrz stwierdził, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż poza synem T. ma jeszcze córkę D. K., którą wychowuje wraz z jej ojcem A. K.
Rozpoznając odwołanie skarżącej Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 28 listopada 2006 r., podzielając ustalenia i wnioski Burmistrza, utrzymało w mocy jego decyzję.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca, przyznając, że wychowuje córkę wraz z jej ojcem, podnosiła, że tenże nie ma obowiązku utrzymywać jej syna T., gdyż nie on jest jego ojcem.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone z powodu przedstawienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie II SA/Gd 374/06 Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego o zgodność z Konstytucją RP i umową międzynarodową art. 2 pkt 5 lit. a w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. nr 86, poz. 732 ze zm.) i w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.) w zakresie, w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy, wdowców, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu lub osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno inne dziecko wspólnie z jego rodzicem.
Trybunał Konstytucyjny odpowiadając na to pytanie, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06 m.in. orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.
Na skutek wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego odpadła jedyna podstawa prawna odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej skarżącej - podstawa oparta na art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustaleniu, że skarżąca poza synem T. S. ma jeszcze córkę D. K., którą wychowuje wspólnie z jej ojcem A. K.
W tej sytuacji zachodzi podstawa wznowienia postępowania administracyjnego wymieniona w art. 145a § 1 k.p.a., w którym stanowi się, że można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
Skoro stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Skoro zaś to samo naruszenie prawa jest udziałem decyzji organów obu instancji, to na mocy art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega także decyzja organu pierwszej instancji.
Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uwzględnienie skargi powoduje, że sprawa zaliczki alimentacyjnej na syna skarżącej T. S. będzie ponownie rozpatrzona. Ponownie rozpatrując tą sprawę organy administracji uwzględnią zmianę stanu prawnego, wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06.
Wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji były wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, na mocy art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, czyli stosownie do treści art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło