II SA/Gd 487/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.), Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Małgorzata Kuba, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i R. G., W. i B. J., T. i M. M. oraz D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 stycznia 2002 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności oddala skargę. Decyzją z dnia 19 listopada 2001r. Nr [...] Prezydent Miasta T. na podstawie art. 105 i art. 107 Kpa umorzył postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w T. przy ul. B. [...] oznaczonej w księdze wieczystej jako działka nr [...], o po w. 804 m , dla której Sad Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych w T. prowadzi księgę wieczystą nr KW [...] w prawo własności na rzecz I. i R. G. zam. T. u. B. [...] -właścicieli lokalu nr 6 wpisanego w KW [...]; T. i M. M. za. T. ul. B.[...] - właścicieli lokalu nr 4a wpisanego KW [...]; W. i B. J. zam. T. ul. B.[...] - właścicieli lokalu nr 4 wpisanego w KW 46471, D. Z. zam. T. ul. B. [...] - właścicielki lokalu nr 5 wpisanego w KW [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 1 ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 4 września 1997r. (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299) przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako w prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu, jeżeli spełnione zostaną łącznie warunki tj. wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności złożą wszyscy użytkownicy wieczyści nieruchomości, oraz którzy nabyli prawo użytkowania wieczystego gruntu przed 31 października 1998r. Ze względu na fakt, że dla jednego lokalu mieszkalnego zapisanego w KW [...], prawo użytkowania wieczystego gruntu związanego z lokalem ustanowione zostało po 31 października 1998r. spowodowało, że postępowanie w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe. We wniesionym odwołaniu I. i R. G., T. i M. M., W. i B. J. oraz D. Z. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji. Podnieśli, że warunek nabycia przez wszystkich użytkowników wieczystych prawa użytkowania wieczystego gruntu przed 31.10.1998r. został wprowadzony dopiero od dnia 28 lipca 2001r. kiedy to zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 21 czerwca 2001r. (Dz.U. Nr 72, poz. 749). Tymczasem wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w T. przy ul. B. [...] został złożony w dniu 28 grudnia 2000r. Nieuzasadnionym jest powoływanie się przez organ orzekający na w/w przepis w sytuacji zawinionej przez ten organ zwłoki w wydaniu decyzji. Decyzją z dnia 10 stycznia 2002r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. na podstawie art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tj. Dz.U. z 200lr. Nr 120, poz. 1299), art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 72, poz. 749) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło I. i R. G., T. i M. M., W. i B. J. oraz D. Z. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. B. [...], stanowiącej działkę nr [...], o pow. 804 m2 w prawo własności. W uzasadnieniu wskazano, iż wniosek o przekształcenie został złożony przez strony w dniu 28 grudnia 2000r. W dniu 26 stycznia 200lr. postępowanie zostało zawieszone na wniosek stron a w dniu 26 października 2001r. podjęte. Zawieszenie postępowania miało związek z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z 12 kwietnia 2000r. stwierdzającego niekonstytucyjność niektórych unormowań ustawy, które ustalały zasady ustalania opłat za przekształcenie. Od dnia 28 lipca 2001r. obowiązują nowe przepisy znowelizowanej 21 czerwca 2001r. ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. W art. 3 noweli został zawarty przepis przejściowy, według którego w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie tej ustawy stosuje się jej przepisy. Taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, bowiem nie została ona zakończona decyzją ostateczną przed dniem 28 lipca 2001r. wobec tego należy stosować nowe przepisy. Organ wskazał, że odwołujący nie przeczą, że jeden z nich nie spełnia jednego warunku wymienionego w ustawie. Z tego powodu należało odmówić przekształcenia ich prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a nie umorzyć postępowanie w sprawie. W żadnym razie nie można bowiem uznać, że wobec niespełnienia przez wnioskodawców warunków do przekształcenia, postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Istnieje bowiem zarówno droga administracyjna do rozstrzygnięcia wniosku, prawo materialne w postaci opisanej wyżej ustawy oraz żądanie stron. Skargę na powyższą decyzję wnieśli I. i R. G., T. i M. M., W. i B. J. oraz D. Z. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. Skarżący stanęli na stanowisku, że obowiązek spełnienia drugiego z warunków wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji został wprowadzony dopiero od dnia 28 lipca 2001r., a wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w T. przy ul. B. [...], został złożony w dniu 28 grudnia 2000r., a więc 7 miesięcy przed wprowadzeniem tego obowiązku. Zdaniem skarżących nie jest zasadne powoływanie się przez organy na nowy przepis, w sytuacji ewidentnie zawinionej przez Prezydenta Miasta T. co najmniej półrocznej zwłoki w wydaniu decyzji ostatecznej i niezakończenia postępowania w sprawie przed 28 lipca 2001r. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został złożony przez skarżących w dniu 28 grudnia 2000r. Następnie w dniu 26 stycznia 2001r., na zgodny wniosek wszystkich wnioskodawców, Prezydent Miasta T. zawiesił postępowanie w sprawie postanowieniem wydanym na podstawie art. 98 Kpa. Stosownie zaś do treści art. 98 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Postępowanie w sprawie zostało podjęte postanowieniem z dnia 26 października 2001r. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana natomiast w dniu 19 listopada 200lr. W tej sytuacji wbrew twierdzeniom skarżących nie można dopatrzyć się półrocznej zwłoki organu w wydaniu decyzji. W czasie zawieszenia postępowania nastąpiła nowelizacja ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tj. Dz.U. z 2001r. Nr 120, poz. 1299) ustawą z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 72, poz. 749). Nowelą tą w art. 1 ust. 5 dodano pkt 2a zawierający kolejny warunek dotyczący osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej jako prawie związanym z własnością wyodrębnionego lokalu. Ustawa ta weszła w życie 28 lipca 200lr. Od tej daty przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej związanego z własnością wyodrębnionego lokalu mieszkalnego w prawo własności może nastąpić, jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki: 1 .wszyscy współużytkownicy wieczyści złożą wniosek o przekształcenie do dnia 31 grudnia 2002r. (art. 1 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997r.oraz art. 2 noweli z dnia 21 czerwca 2001r.); 2. wszyscy użytkownicy wieczyści nabyli prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. (art. 1 ust. 5 pkt 2a w zw. art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 4 września 1997r.). Stosownie do art. 6 Kpa organ administracji zobligowany jest do rozpoznania sprawy na podstawie obowiązującego prawa, mającego zastosowanie w konkretnym stanie faktycznym. W przypadku zastosowania przepisów nieobowiązujących, decyzja wydana na ich podstawie, jako rażąco naruszająca prawo, dotknięta jest wadą nieważności. Zgodnie bowiem z podstawową zasadą postępowania administracyjnego organy administracji stosują przepisy prawa materialnego, obowiązujące w dniu wydania decyzji. Przepisy te decydują również o tym, czy i w jakim zakresie organ ten powinien ewentualnie stosować przepisy dawniejsze. Organ orzekający powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji a momentem złożenia wniosku, czyli wszczęcia postępowania, organ orzekający -zachowując tożsamość sprawy - obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba że z nowych przepisów wynika coś innego. Organ administracji orzeka bowiem w sposób merytoryczny (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1999r. sygn. akt IV SA 2079/97, nie publikowany). Przepisy przejściowe nowych ustaw lub ustaw nowelizujących z reguły nawiązują do postępowań administracyjnych będących w toku (nie zakończonych decyzjami ostatecznymi). Regulację taką zawiera art. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o zmianie ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz.U. Nr 72, poz. 749), który stanowi, że w sprawach wszczętych i niezakończonych decyzja ostateczna do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się jej przepisy. Właśnie taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Organy administracji orzekające w sprawie obowiązane były zatem uwzględnić zmiany stanu prawnego wprowadzone ustawą z dnia 21 czerwca 200lr. nowelizującą ustawę o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności. Bezsporne jest, że jeden z wnioskodawców nie spełnia warunku z art. 1 ust. 5 pkt 2a ustawy, dodanego nowelą z dnia 21 czerwca 200lr. Prawo użytkowania wieczystego gruntu związanego z lokalem nr 5 należącym do D. Z. ustanowione zostało bowiem po 31 października 1998r. Z odpisu księgi wieczystej KW nr [...] Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w T. wynika, że umowa ustanowienia odrębnej własności tego lokalu, umowa sprzedaży oraz oddania w użytkowanie wieczyste ułamkowej części gruntu gminnego została zawarta w dniu 23 grudnia 1998r, a wpis do księgi wieczystej nastąpił w dniu 5 lutego 1999r. Skutkiem tego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.