II SA/Gd 489/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2004 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. II SA/Gd 489/04 Uzasadnienie A. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 czerwca 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 kwietnia 2004 r. Utrzymaną w mocy decyzją Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał skarżącemu rozbiórkę dwóch obiektów budowlanych – szop drewnianych, o pow. zabudowy 5, 75 i 5, 50 m2, usytuowanych na terenie działki nr [...] w C. przy ul. [...]. W podstawie prawnej decyzji organ I instancji powołał art.37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 20`16). W uzasadnieniu podano, iż jak wynika z dokonanych ustaleń skarżący jest właścicielem w/w obiektów, które wybudowane zostały w latach 1982 – 1985 bez pozwolenia na budowę. Są to obiekty – szopy drewniane, nietrwale połączone z gruntem przylegające bezpośrednio do budynku mieszkalnego na działce sąsiedniej nr [...]. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ stwierdza, że przedmiotowe obiekty należą do kategorii obiektów, na które wymagane jest pozwolenie na budowę, a okres ich realizacji uzasadniał zastosowanie przepisu art. 37 ust.1 Prawa budowlanego z 1974 r. Ponieważ w ocenie organu nie zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy ( brak zgodności z przepisami o planowaniu przestrzennym) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał oceny ustaleń stanu faktycznego pod kątem istnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 (niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia). Zdaniem organu I instancji tak lokalizacja jak i rodzaj materiałów z których w/w obiekty zostały zbudowane uzasadniał, w świetle powołanego wyżej art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, orzeczenie nakazu ich rozbiórki. Wynika to z faktu, że są to obiekty drewniane, których sytuowanie na granicy stwarza zagrożenie pożarowe i jest sprzeczne z treścią § 13 ust.2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. Nr 17, poz. 62). Z treści powołanego § 13 w/w rozporządzenia wynika, że nie jest dopuszczalne sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki gruntu tego rodzaju obiektów jak te których dotyczy przedmiot sprawy. Nadto usytuowanie obiektów utrudnia konserwację budynku, do którego zostały dobudowane, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowania budynku na działce sąsiedniej. W odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący powołał się na treść umowy, którą zawarł z poprzednikiem prawnym obecnej właścicielki działki, która uprawniała go do wniesienia wskazanych w decyzji obiektów w miejscu, w którym się znajdują. Zarzucił nadto wadliwość ustaleń tak w przedmiocie zagrożenia pożarowego, jak również w tym zakresie, który dotyczył utrudnień w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji jako znajdujące uzasadnienie tak w ustaleniach faktycznych, jak i w treści powołanych przepisów. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie mogą one być uwzględnione. W myśl przepisów art. 2 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przez obiekty budowlane rozumie się stałe i tymczasowe budynki lub inne stałe i tymczasowe budowle. Zdaniem organu II instancji, opisane w decyzji szopy nietrwale połączone z gruntem, wymagały, zgodnie z art.28 w/w ustawy, uzyskania pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ administracji publicznej. Zgoda poprzedniego właściciela nieruchomości nie jest pozwoleniem na budowę w rozumieniu powyższego przepisu. Również w ocenie organu II instancji nie zachowanie przepisów p/poż z cyt. rozporządzenia powoduje, niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia o którym mowa w art.37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. W wniesionej skardze skarżący ponowił zarzuty, które zawarł w odwołaniu od decyzji organu instancji. Jego zdaniem, ocena zagrożenia pożarowego winna wynikać z opinii Straży Pożarnej i nie mógł jej dokonywać Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Obiekty , których decyzja dotyczy są estetyczne i nie przystaje do nich określenie "szopa gospodarcza". Jeden z nich pełni funkcję altanki do letniego wypoczynku, drugi natomiast służy do suszenia bielizny. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stwierdził nadto, że niezrozumiałe są na etapie skargi zarzuty skarżącego co do sposobu wykorzystywania obiektów podlegających rozbiórce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Badając zatem legalność zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną, gdyż organ administracyjny nie naruszył prawa. Na wstępie rozważań zauważyć należy, że w świetle ustaleń organów, które uznać należało za prawidłowe, obiekty objęte orzeczonym nakazem rozbiórki zrealizowane zostały bez pozwolenia na budowę, czyli w warunkach samowoli budowlanej. Trafnie przyjęły organy, że w świetle mającej zastosowanie w sprawie ustawy z 24 października 1974 r. – prawo budowlane, dla wzniesienia tego rodzaju obiektów wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Art. 37 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jakkolwiek na gruncie prawa budowlanego z 1974 r. istniała możliwość tzw. "legalizacji" samowoli budowlanej, to jednak nie dotyczy ona przypadków z art. 37 tej ustawy. Stwierdzając wystąpienie przesłanek tam opisanych, orzekający w sprawie organ ma obowiązek orzeczenia nakazu rozbiórki. Tak też było w rozważanym przypadku, a stwierdzony przez orzekające organy brak podstawy prawnej nakazu rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, nie stanowił przeszkody dla przyjęcia stanowiska, że istnieją przesłanki do wydania takiego nakazu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy. Istotą przepisów zawartych w cyt. rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki w tej jego części, która ma na celu ochronę p/poż., jest realizacja obiektów budowlanych zapobiegająca zagrożeniom pożarowym z uwzględnieniem materiałów z jakich zostały zbudowane. Do tej kategorii należą przepisy określające dopuszczalne odległości obiektów drewnianych od obiektów sąsiadujących. Charakter tych przepisów (będących sankcjonowanymi prawnie normami technicznymi) powoduje, że nie jest dopuszczalne odstępstwo od wymogów odległościowych. Organ administracyjny nie jest zatem uprawniony do prowadzenia postępowania w w/w przedmiocie i dokonywania ustaleń. Wobec zawartego w skardze zarzutu, iż organ nie przeprowadził opinii z właściwej jednostki Straży Pożarnej, należy stwierdzić, że stosując przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974 r., organ nie prowadzi postępowania co do stopnia prawdopodobieństwa zaistnienia pożaru obiektu, dla którego potencjalne zagrożenie może stanowić obiekt usytuowany na granicy nieruchomości (zbudowany z materiałów palnych). Z wskazanego § 13 w/w rozporządzenia wynika domniemanie prawne zagrożenia pożarowego, co w połączeniu z samowolą budowlaną powoduje, że brak było podstaw do wydania decyzji legalizującej (zezwalającej na użytkowanie) i zasadnie orzekające organy przyjęły, że jedynym możliwym rodzajem rozstrzygnięcia był orzeczony nakaz rozbiórki obiektów. W świetle przytoczonych wyżej okoliczności za bez znaczenia należało przyjąć podniesioną w skardze okoliczność, że obiekty co do których orzeczono nakaz rozbiórki wyróżniają się pozytywnie pod względem estetyki wobec innych tego rodzaju obiektów wzniesionych na okolicznych nieruchomościach. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.