II SA/Gd 49/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-04-30
Skład orzekający: Jolanta Górska, Wanda Antończyk, Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, wydana na rzecz osoby, która w toku postępowania administracyjnego zbyła tę nieruchomość, jest decyzją nieważną?Ratio decidendi
Decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, skierowana do osoby, która w toku postępowania administracyjnego zbyła tę nieruchomość, jest dotknięta wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Adresatem takiej decyzji może być wyłącznie podmiot władny do dysponowania nieruchomością, aby orzeczenie było skuteczne. W przypadku zbycia nieruchomości w toku postępowania, na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, a dalsze postępowanie powinno toczyć się wyłącznie z ich udziałem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie rurociągu paliwowego. W trakcie postępowania administracyjnego, właściciel nieruchomości (R.L.) zbył część działek na rzecz B.M. i I.M. Sąd administracyjny uznał, że decyzje zostały wydane wobec osoby, która nie była już stroną postępowania w zakresie zbytych działek, co skutkowało stwierdzeniem nieważności decyzji w tej części. W pozostałym zakresie skargi zostały oddalone.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji Starosty z dnia 9 stycznia 2008 r. w części dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z działek oznaczonych nr ewid. [..] i [..]. Określił, że decyzje te nie mogą być wykonane w części dotyczącej tych działek. W pozostałym zakresie skargi oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. M. i R. L. na decyzję Wojewody z dnia 20 marca 2008 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty z dnia 9 stycznia 2008 r., nr [...] – obu w części dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z działek oznaczonych nr ewid., 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie 1 wyroku nie mogą być wykonane w części dotyczącej działek oznaczonych nr ewid., 3. oddala skargi w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej B. M. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 5. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego R. L. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 9 stycznia 2008r. Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej na podstawie art. 104 oraz art. 108 § 1 Kpa w związku z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr ewid. [...] o powierzchni odpowiednio 1,2368 ha, 7,7832 ha i 2,9100 ha położonej w obrębie D. gmina K. k.m. 2 stanowiącej własność R. L., dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych [...] prowadzi księgę wieczystą KW Nr [...], poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na nieruchomości rurociągu paliwowego DN250 oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu. Organ wskazał przy tym, że rurociąg przebiegać będzie wzdłuż północnej granicy przedmiotowej nieruchomości w sposób przedstawiony w decyzji Wojewody nr [...] z dnia 15 września 2005r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a wokół rurociągu ustanowiono strefę bezpieczeństwa szerokości 30 m (po 15 m od osi rurociągu). Nadto organ orzekł, że na A. ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu i przeprowadzeniu rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu, a także obowiązek usuwania skutków wywołanych ewentualnymi awariami rurociągu paliwowego i urządzeń służących do korzystania z tego rurociągu, zaś na właściciela nieruchomości obowiązek udostępniania nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii rurociągu paliwowego oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że A. wnioskiem z dnia 20 września 2005r. wystąpił o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek nr [..] i nr [..] położonej w obrębie D. gmina K., stanowiącej własność R. L.
Dla przedmiotowej nieruchomości Wojewoda wydał decyzję nr [...] z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na rozbudowie paliwowego systemu zaopatrzenia w zakresie objętym pakietem inwestycyjnym CP 2A0022 - zadanie nr 2NB 1500 l - rurociąg paliwowy DN250, na terenie gminy K. i gminy G. Wokół rurociągu paliwowego ustanowiono strefę bezpieczeństwa szerokości 30 m ( po 15 m od osi rurociągu), a wzdłuż rurociągu ma przebiegać linia światłowodowa zapewniająca możliwość sterowania pracą instalacji i kontrolę dyspozycji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Organ wskazał, że orzekł już o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości decyzją z dnia 30 grudnia 2005r. Po rozpatrzeniu sprawy na skutej odwołania R. L. Wojewoda decyzją z dnia 23 marca 2006 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w złożonym przez A. reprezentowanym przez adwokata T. K. wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek nr [..] i nr [..] położonej w obrębie D. gmina K. brak było odpisu z księgi wieczystej KW Nr [..] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych. Stwierdził nadto, że Starosta po wszczęciu postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości, miał obowiązek złożenia w sądzie wniosku o ujawnieniu w księdze wieczystej wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, Wojewoda .uznał, że rokowania nie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy. Wskazał, że w aktach sprawy znajdują się oferty określające wysokość odszkodowania oraz projekt umowy przedłożony wywłaszczanemu do zapoznania się i podpisania. W złożonych ofertach, a także w projekcie umowy brak jest dokumentów uzasadniających wysokość ustalonego odszkodowania. Wojewoda .stwierdził również, że w prowadzonym przed Starostą postępowaniu administracyjnym naruszono art. 10 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez nieumożliwienie stronie zajęcia ostatecznego stanowiska co do zebranych w sprawie dowodów przed wydaniem stosownej decyzji.
Wykonując wskazania Wojewody wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2007 r. Starosta wystąpił do Sądu Rejonowego w W. Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych w P. o wpisanie w dziale III księgi wieczystej KW Nr [..] ostrzeżenia o wszczęciu postępowania dotyczącego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek nr [..] i nr [..] o powierzchni odpowiednio 2,9100 ha i 9,0200 ha położonej w obrębie D. gmina K. k.m. 2 poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na przedmiotowej nieruchomości rurociągu paliwowego DN 250 oraz innych podziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tego rurociągu. Ostrzeżenie takie wpisano w dniu 20 sierpnia 2007 r.
Wnioskodawca pismami z dnia 14 sierpnia 2006 r., z dnia 28 sierpnia 2007 r. oraz z dnia 30 sierpnia 2007 r. przesłał kserokopię operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E. C. - biegłego Sądu Okręgowego, dla celów związanych z określeniem zmniejszenia się wartości nieruchomości składającej się z działek nr [..] i nr [..] na skutek zaistnienia szkody trwałej związanej z budową obiektu liniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na nieruchomości na skutek trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w pasie eksploatacyjnym i strefie bezpieczeństwa sieci infrastruktury oraz odpis z księgi wieczystej KW Nr [..] wraz z dokumentacją do celów informacyjnych dla działek nr [..] i nr [..] o powierzchni odpowiednio 2,9100 ha i 9,0200 ha położonych w obrębie D. gmina K. k.m. 2.
W dniu 8 listopada 2007 r. odbyła się rozprawa administracyjna, w trakcie której pełnomocnicy stron postępowania podtrzymali dotychczasowe stanowisko w przedmiotowej sprawie. Na tej rozprawie pełnomocnik R. L. złożył pismo zawierające wniosek o zobowiązanie wnioskodawcy – A. do przedłożenia wszystkich umów zawartych z właścicielami nieruchomości objętych decyzją Wojewody nr [...] z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w tym R. L. na okoliczność, że przeprowadzone rokowania miały charakter pozorny, o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego do spraw wyceny nieruchomości, która miałaby wykazać, iż proponowana kwota odszkodowania ze względu na jej wysokość powinna być traktowana jako czynność pozorna, o zobowiązanie wnioskodawcy do przedłożenia alternatywnego projektu, który uwzględniałby przebieg rurociągu po granicy nieruchomości stanowiącej własność strony przy założeniu, że minimalna szerokość strefy bezpieczeństwa wynosiłaby łącznie 12 m oraz o zobowiązanie wnioskodawcy do wskazania imienia, nazwiska i adresu zamieszkania projektanta rurociągu, a następnie przeprowadzenia dowodu z jego zeznań na okoliczność wymogów technicznych dotyczących stref bezpieczeństwa rurociągu oraz możliwości przełożenia osi rurociągu na odległość 6 m od granicy spornej nieruchomości. W trakcie trwania rozprawy ujawniono fakt, że działka nr [..] uległa podziałowi na działki nr [..] o powierzchni 1,2368 ha i nr [..] o powierzchni 7,7832 ha ( wykaz zmian danych ewidencyjnych nr [..] przyjęty do ewidencji zasobu powiatowego w dniu 4 października 2007 r.).
Nadto pismem z dnia 4 grudnia 2007r. organ wezwał strony do zajęcia ostatecznego stanowiska w sprawie na podstawie art. 10 § 1 Kpa.
Po ponownej analizie akt sprawy Starosta stwierdził, że zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości między innymi przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody.
Dopuszczalność ograniczenia prawa własności lub użytkowania wieczystego, w trybie cytowanego przepisu możliwa jest wówczas, gdy plan miejscowy przewiduje na tej nieruchomości realizację celu publicznego. Udzielenie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a dopiero brak jego zgody uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego przez starostę.
Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przed starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej w trybie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, nie zaś ustalenie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości (ustalenie odszkodowania następuje w odrębnym postępowaniu prowadzonym w trybie art. 129 ust. 5 pkt. 1 ustawy).
Zgodnie z komentarzem do ustawy o gospodarce nieruchomościami pod redakcją Gerarda Bieniek ( Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005) "decyzja wydana w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zastępuje zgodę właściciela na wejście na teren, gdy jej właściciel nie wyraża na to zgody i decyzja ta zastępuje dowód o jakim mowa wart. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane, tj. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane" ( wyrok NSA z dnia 11 lipca 2003 r., SA/Rz 1635/00, niepubl. ).
W przedmiotowej sprawie wszystkie przesłanki dotyczące wszczęcia postępowania przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek nr [..]-[..] o powierzchni odpowiednio 1,2368 ha, 7,7832 ha i 2,9100 ha położonej w obrębie D. gmina K. k.m. 2, stanowiącej własność R. L., dla której Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW Nr [..], zostały spełnione.
Wojewoda wydał decyzję nr [...] z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, obejmującą między innymi przedmiotową nieruchomość. Z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości wystąpił A., który będzie realizował cel publiczny. Do wniosku załączono odpis z księgi wieczystej KW Nr [..] prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości przez Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych, wypis i wyrys z ewidencji gruntów dla przedmiotowej nieruchomości oraz dokumentację potwierdzającą spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań (w tym oferty kierowane do właściciela nieruchomości dotyczące wyrażenia zgody na jej zajęcie, protokoły z rokowań przeprowadzonych z właścicielem nieruchomości, kserokopię operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E. C. biegłego Sądu Okręgowego, dla celów związanych z określeniem zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek zaistnienia szkody trwałej związanej z budową obiektu liniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz kserokopie umów zawartych pomiędzy właścicielami nieruchomości, przez które przebiega rurociąg paliwowy realizowany w oparciu o decyzję lokalizacyjną Wojewody nr [...] z dnia 15 września 2005 r., a A.). Z dokumentacji tej wynika, iż strony prowadzonego przed Starostą wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej postępowania, nie doszły do porozumienia co do możliwości pozyskania przedmiotowej nieruchomości na cele związane z założeniem i przeprowadzeniem na nieruchomości rurociągu paliwowego wraz z obiektami i urządzeniami niezbędnymi do korzystania z tego rurociągu.
W piśmie z dnia 6 listopada 2007 r. pełnomocnik R. L. podniósł, że rokowania przeprowadzone z właścicielem nieruchomości składającej się z działek nr [..]-[..] nie zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, a o ich nieprawidłowości świadczyć mają przedłożone przez wnioskodawcę właścicielom nieruchomości (objętych decyzja Wojewody z dnia 15 września 2005r.) umowy (które) były identyczne , co świadczy o celowym, działaniu wnioskodawców w celu uniemożliwienia właścicielom gruntu negocjacji warunków transakcji oraz fakt, iż zaproponowana przez wnioskodawcę kwota odszkodowania ze względu na swoją wartość (pozbawioną jakiegokolwiek związku z realiami rynkowymi ) była czynnością pozorną markującą obowiązkowe negocjacje przewidziane ustawą. Dodatkowo powołał się na stwierdzenie Wojewody w decyzji z dnia 23 marca 2006 r., że rokowania nie zostały przeprowadzone przez wnioskodawcę w sposób prawidłowy, kwestia ta wymaga wyjaśnienia i uzupełnienia złożonego w sprawie wniosku o materiał dowodowy.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy przez Starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, zostały zebrane wszystkie dokumenty, których brak wskazał Wojewoda w decyzji z dnia 23 marca 2006 r. i o które występuje także strona postępowania w swoim piśmie z dnia 6 listopada 2007 r., w tym między innymi kserokopia operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego E. C. - biegłego Sądu Okręgowego, dla celów związanych z określeniem zmniejszenia się wartości nieruchomości składającej się z działek nr [..] i nr [..] na skutek zaistnienia szkody trwałej związanej z budową obiektu liniowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na przedmiotowej nieruchomości na skutek trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości w pasie eksploatacyjnym i strefie bezpieczeństwa sieci infrastruktury oraz kserokopie umów podpisanych z właścicielami nieruchomości objętych decyzją Wojewody o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z operatem szacunkowym wartość szkody z tytułu zmniejszenia się wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek budowy obiektu liniowego z infrastrukturą techniczną została określona w wysokości 123.354,00 zł (słownie : sto dwadzieścia trzy tysiące trzysta pięćdziesiąt cztery złote). Wobec powyższego brak jest podstaw do wywodzenia przez stronę twierdzeń, iż proponowana w składanych ofertach przez A. kwota odszkodowania pozbawiona jest związku z cenami rynkowymi nieruchomości. W przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w chwili sporządzenia operatu szacunkowego (w dniu 14 czerwca 2004 r. ) nieruchomość składająca się z działek nr [..] i nr [..] położona była na terenach, dla których brak było obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (w poprzednim planie obowiązującym do dnia 31 grudnia 2003 r. nieruchomość przeznaczona była pod tereny rolne co wynika między innymi z pisma Urzędu Gminy nr [..] z dnia 14 czerwca 2007 r. wydanego na wniosek właściciela nieruchomości ), dodatkowo gmina K. była dopiero na etapie przygotowywania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zaś sposób korzystania z nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania świadczył o jej rolniczym wykorzystaniu. Wobec powyższego w oceni organu w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do twierdzenia, że złożona skarżącym oferta była niepoważna i krzywdząca, ponieważ opiewała na kwotę 100.000,00 złotych z tytułu faktycznego uniemożliwienia realizacji przewidywanej w studium zagospodarowania Gminy K. funkcji usługowej na przedmiotowej nieruchomości, gdyż w chwili prowadzenia rokowań nie obowiązywał ani plan miejscowy, ani studium uwarunkowań. Jednocześnie organ podkreślił, iż prowadzone przed Starostą postępowanie nie ma na celu ustalenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek nr [..]-[..], gdyż zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 będzie to przedmiotem odrębnego postępowania.
W ocenie organu również z przedłożonych przez A. kserokopii umów nie wynika, iż wnioskodawca uniemożliwiał właścicielom nieruchomości (objętych decyzją Wojewody z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) negocjacji warunków transakcji, skoro umowy zostały zaakceptowane i podpisane przez właścicieli tych nieruchomości. Podobne brzmienie umów nie świadczy, wbrew twierdzeniom strony, o wykluczeniu elementu negocjacyjnego rokowań, gdyż to właśnie podpisanie umowy jest końcowym efektem prowadzenia rokowań.
Odnośnie żądania przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków tj. właścicieli pozostałych nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego organ stwierdził, iż żądanie to jest żądaniem całkowicie bezzasadnym, mającym na celu nie wyjaśnienie sprawy, a celowe przedłużanie prowadzonego postępowania. Rokowania stanowią dialog pomiędzy dwoma stronami, które zmierzają do uzgodnienia woli zawarcia określonej umowy. W niniejszej sprawie, stronami postępowania są R. L. oraz A. i tylko oni mogą wypowiadać się co do prowadzonych pomiędzy sobą rokowań związanych z przedmiotową nieruchomością, nie zaś inne osoby, z którymi zawarto umowy dotyczące lokalizacji rurociągu paliwowego na ich nieruchomościach.
Odnośnie kwestii przesłuchania R. L. organ stwierdził, że stwierdził, że zgodnie z art. 86 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego organ administracji publicznej może przesłuchać stronę, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W przedmiotowej sprawie ze zgromadzonego materiału dowodowego (zarówno ofertach kierowanych do strony, protokołów ze spotkań stron postępowania jak i protokołów z rozpraw administracyjnych) wynika, iż rokowania pomiędzy stronami postępowania odbyły się i zakończyły się wynikiem negatywnym, a tym samym nie ma konieczności przesłuchiwania R. L. na dowód, iż rokowania te nie miały miejsca.
W kwestii podnoszonej przez pełnomocnika R. L. dotyczącej zobowiązania wnioskodawcy do przedłożenia alternatywnego projektu rurociągu, który biegłby po granicy nieruchomości stanowiącej własność strony przy założeniu, że minimalna szerokość strefy bezpieczeństwa wynosiłaby łącznie 12 m" oraz przeprowadzenia dowodu z jego zeznań na okoliczność wymogów technicznych dotyczących strefy bezpieczeństwa rurociągu oraz możliwości przełożenia osi rurociągu na odległość sześciu metrów od granicy spornych nieruchomości, organ stwierdził, że jest organem właściwym do wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, nie zaś organem właściwym do wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wyraźnie wskazuje, iż ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Dla nieruchomości będącej przedmiotem prowadzonego postępowania istnieje ostateczna decyzja Wojewody nr [...] z dnia 15 września 2005 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającego na rozbudowie paliwowego systemu zaopatrzenia w zakresie objętym pakietem inwestycyjnym [..] - rurociąg paliwowy DN250 na terenie gminy K. i gminy G., zgodnie z którą wokół rurociągu paliwowego ustanowiono strefę bezpieczeństwa szerokości 30 m ( po 15 m od osi rurociągu ), a wzdłuż rurociągu ma przebiegać linia światłowodowa zapewniająca możliwość sterowania pracą instalacji i kontrolę dyspozycji. Decyzja ta ustala jednoznacznie przebieg rurociągu paliwowego oraz wielkość strefy ochronnej ustanowionej wokół niego na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania i dopóki istnieje w obrocie prawnym Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej jest nią związany, a tym samym nie ma kompetencji, ani możliwości do zmiany przebiegu rurociągu w sposób proponowany przez stronę postępowania oraz ograniczania ustanowionej strefy ochronnej.
W związku faktem, iż budowa rurociągu paliwowego wraz z obiektami i urządzeniami niezbędnymi do korzystania z tego rurociągu, który docelowo zasilać ma port wojenny w G. (stanowiący morską bazę NATO w rejonie Morza Bałtyckiego), ujęta została w Programie Inwestycji NATO w Dziedzinie Bezpieczeństwo jako zadanie nr 2NB 15001 Modernizacja systemu zaopatrzenia w paliwo, a jej realizacja wynika z zobowiązań jakie Państwo Polskie zaciągnęło z chwilą przystąpienia do organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, organ uznał, że tym samym spełnione są przesłanki przewidziane w art. 108 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, a zatem uzasadnione jest nadanie niniejszej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Odwołanie od decyzji złożył R. L. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Decyzją z dnia 20 marca 2008r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty dnia 9 stycznia 2008r.
Wojewoda uznał, że Starosta ponownie prowadząc postępowanie w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy niezbędny do orzeczenia co do istoty sprawy. W ocenie organu odwoławczego nie można się zgodzić z twierdzeniem strony, że postępowanie wyjaśniające wymagało przeprowadzenia również innych niż przedmiotowe dokumenty i wskazanych przez stronę dowodów, jak chociażby dowodów z zeznań wnioskowanych świadków, czy też w zakresie minimum dowodu z przesłuchania strony na okoliczność, czy istnieje możliwość innego bardziej racjonalnego i mniej uciążliwego dla strony posadowienia przedmiotowego rurociągu. Organ odwoławczy w tym zakresie całkowicie zgodził się ze stanowiskiem Starosty, że żądanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków - pozostałych właścicieli nieruchomości objętych decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest całkowicie bezzasadne. Wobec zebrania całego materiału dowodowego niezbędnego do orzekania w sprawie pozbawiony jest także racji wniosek o przesłuchanie R. L. Stosownie do art. 86 Kpa organ administracji publicznej może przesłuchać stronę, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
Ponadto w ocenie Wojewody fakt przeprowadzonych pomiędzy stronami rokowań nie budzi wątpliwości. Wynika to jednoznacznie z treści ofert kierowanych do strony oraz protokołu rokowań z dnia 25 maja 2004r., którego R. L. odmówił podpisania.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. M. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej Starosty.
Skargę na powyższą decyzję wniósł również R. L. domagając się uchylenia decyzji obu instancji.
W skargach zarzucono naruszenie prawa, tj.:
1. art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez utrzymanie w mocy decyzji pomimo istnienia przesłanek do jej uchylenia i umorzenia postępowania, które wobec braku prawidłowego przeprowadzenia rokowań w sprawie jest co najmniej przedwczesne;
2. naruszenie przepisu § 136 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie poprzez ustanowienie strefy bezpieczeństwa o szerokości 30m, choć projekt budowlany wymaga jedynie strefy o szerokości 12 m, tj. po 6m od osi rurociągu;
3. naruszenie przepisu art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez nierozważnie wniosku skarżącego o pełne wywłaszczenie części nieruchomości zajętej pod inwestycję w miejsce ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości.
Dodatkowo skarżąca B. M. zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 Kpa w związku z art. 61 § 4 Kpa i art. 28 Kpa poprzez brak zawiadomienia o toczącym się postępowaniu skarżącej jako właścicielki działek nr [..] i [..], a w konsekwencji wydanie zaskarżonych decyzji bez zapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Skarżąca uzasadniając naruszenie jej prawa do brania udziału w postępowania wskazała, iż na podstawie umowy sprzedaży zawartej w dniu 4 grudnia 2007r. z R.L., a wiec przed datą wydania decyzji przez organ I instancji, stała się właścicielem działkę nr [..] i [..]. Orzekające organy całkowicie pominęły jej prawo do brania udziału w każdym etapie postępowania, co winno skutkować uchyleniem decyzji.
R. L. zarzucił ponadto naruszenie przepisu art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 75 § 1, art. 86, art. 140 i art. 136 Kpa oraz błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, iż rozstrzygniecie organu I instancji zostało poprzedzone wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że umową sprzedaży z dnia 4 grudnia 2007r. zbył na rzecz B. M. i I. M. działki nr [..] i [..], która to okoliczność winna była zostać uwzględniona przez organ II instancji przy rozpoznawaniu sprawy.
W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 24 lutego 2009r. sprawa ze skargi R. L. sygn. akt IISA/Gd 50/09 została połączona ze sprawą ze skargi B. M. sygn. akt IISA/Gd 49/09 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Uczestnik postępowania A. wniósł o oddalenie obu skarg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skargi są zasadne w części dotyczącej ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr ewid. [..] i [..]. Decyzja organu pierwszej instancji z dnia 9 stycznia 2008r. ograniczająca sposób korzystania z działek oznaczonych numerami [..] i [..], a także utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody skierowane zostały bowiem do osoby nie posiadającej przymiotu strony w sprawie.
Decyzje powyższe wydane zostały w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem A. o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości składającej się z działek oznaczonych nr ewid. [..]-[..]o powierzchni odpowiednio 1,2368 ha, 7,7832 ha i 2,9100 ha położonej w obrębie D. gmina K. k.m. 2, stanowiącej własność R. L.
Decyzja w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w części oznaczającej strony powinna wskazywać osobę właściciela bądź użytkownika wieczystego nieruchomości. Adresatem takiej decyzji może być wyłącznie podmiot władny do dysponowania nieruchomością, aby skuteczne było orzeczenie ograniczenia sposobu korzystania.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dniu 4 grudnia 2007r., a więc w toku postępowania administracyjnego, jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, R. L. sprzedał działki położone w D. oznaczone nr [..] i [..] B. i I. M.
Art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Art. 156 § 1 pkt 4 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. R. L. w dacie wydawania decyzji nie był już właścicielem działek nr [..] i [..]. Skierowana do niego decyzja organu pierwszej instancji w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z działek nr [..] i [..] dotknięta jest zatem kwalifikowaną wadą prawną skutkującą stwierdzeniem jej nieważności. Tym samym zaskarżona decyzja, jako utrzymująca w mocy decyzję dotkniętą wadą nieważności, również jest decyzją nieważną w tej części.
W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania A. stwierdził, że nabywcy działek nr [..] i [..] nie uczestniczyli w postępowaniu z własnej woli. Mogli oni zgłosić swój udział w sprawie, jako że od 20 sierpnia 2007r. w księdze wieczystej był wpis o toczącym się postępowaniu. Tym samym, w ocenie uczestnika, organ I instancji uczynił zadość obowiązkowi zawiadomienia o wszczęciu postępowania w wykonaniu dyspozycji art. 61 § 4 Kpa, tym bardziej wobec wstąpienia skarżącej w miejsce skarżącego R. L.
W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom uczestnika wpis ostrzeżenia dotyczącego postępowania w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie może zastąpić zawiadomienia strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Wpis ten dokonywany jest bowiem w innym celu. Podkreślić natomiast należy, że to na organie administracji spoczywa obowiązek czuwania nad tym, aby krąg stron postępowania oraz adresat rozstrzygnięcia byli prawidłowo określeni.
Art. 30 § 4 Kpa stanowi, że w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Stąd też od momentu zmiany po stronie właściciela nieruchomości dalsze postępowanie winno toczyć się w stosunku do nowych właścicieli. Oznacza to, że postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z działek oznaczonych numerami [..] i [..] po dacie ich sprzedaży powinno być kontynuowane wyłącznie z udziałem B. i I. M.
B. M. jest przy tym legitymowania do wniesienia skargi. Stosownie do bowiem do art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Z całą pewnością B. M. ma interes prawny w odniesieniu do rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania z działek stanowiących jej własność. W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia wyrażony przez uczestnika postępowania pogląd, że wniesienie skargi przez nieuczestniczącą z własnej woli w postępowaniu administracyjnym B. M. winno być poprzedzone wnioskiem o wznowienie postępowania.
W niniejszej sprawie istotne jest zdaniem Sądu, że w postępowaniu administracyjnym doszło do wydania decyzji ograniczającej własność nieruchomości stanowiącej własność B. i I. M., której to decyzji adresatem był R. L. Decyzja w części dotyczącej działek oznaczonych numerami [..] i [..] została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, skutkiem czego jest nieważna.
Skargi nie są natomiast zasadne w pozostałej części, mianowicie w zakresie ograniczenia sposobu korzystania z działki oznaczonej nr ewid. [..].
Przede wszystkim brak jest podstaw do uwzględnienia skargi B. M., jako że nie może ona skutecznie kwestionować postępowania i rozstrzygnięcia w zakresie działki nr [..], która jest własnością R. L. Stroną postępowania dotyczącego ograniczenia własności tejże działki może być tylko i wyłącznie jej właściciel, tj. R. L. B. M. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym nieruchomości będącej własnością R. L., stąd też nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi w tym zakresie.
Zarzuty podniesione przez skarżącego R. L. odnośnie rozstrzygnięcia o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] o powierzchni 7,7832 ha nie zasługują natomiast na uwzględnienie. Wbrew zarzutom skargi organy orzekające rozstrzygając sprawę w tej cześci dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały się i zastosowały przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2004r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.).
Mający zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje szczególny przypadek ograniczenia prawa własności. Polega on na znoszeniu przez właściciela przedsięwzięć podejmowanych na jego nieruchomości, a polegających na zakładaniu i przeprowadzaniu na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.
Ograniczenie to następuje na skutek zezwolenia udzielonego przez starostę wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej podmiotowi wykonującemu prace związane z budową obiektów lub urządzeń.
Przed wszczęciem postępowania zmierzającego do wydania zezwolenia przewidziano możliwość uzyskania zgody właściciela (lub użytkownika wieczystego) na wykonywanie prac. W tym celu osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie zobowiązana została do wcześniejszych rokowań z właścicielem (użytkownikiem wieczystym). W przypadku braku zgody istnieje obowiązek dołączenia do wniosku dokumentów z przeprowadzania tych rokowań (art. 124 ust. 3 w/w ustawy). Jak z powyższego wynika, wydanie przez starostę decyzji opartej na treści art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawodawca uzależnia od sytuacji, w której pomimo przeprowadzonych rokowań nie doszło do porozumienia pomiędzy osobą lub jednostką organizacyjną a właścicielem nieruchomości na realizację robót na jego terenie.
W powołanym art. 124 ust. 1 został zawarty też warunek, że ograniczenie w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości może nastąpić wyłącznie zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu - zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Inwestycja, której dotyczy zaskarżona decyzja jest inwestycją celu publicznego (wynikającego z definicji zawartej w art. 6 ustawy), a także została wydana ostateczna decyzja o jej lokalizacji.
W aktach administracyjnych znajdują się także dowody z przeprowadzonych rokowań. Rokowania te nie doprowadziły do zawarcia między stronami stosownej umowy, co na gruncie omawianego tu art. 124 oznacza, że właściciel nie wyraził zgody na wykonywanie prac.
Zaistniały zatem przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy, tj. czasowego ograniczenia przez właściciela sposobu korzystania z nieruchomości.
Nie jest trafny podnoszony w skardze zarzut, że rokowania miały charakter pozorny. W materiałach sprawy znajdują się bowiem pisma kierowane do skarżącego z ofertą zawarcia umowy. Elementem prowadzonych rokowań jest przeprojektowanie przebiegu instalacji tak ażeby przebiegała ona w sposób jak najmniej uciążliwy dla właścicieli, a więc rurociąg został usytuowany wzdłuż północnej granicy działki, zamiast usytuowania w osi działki, jak pierwotnie było planowane. Podkreślić też należy, że aktach administracyjnych znajdują się kserokopie umów zawartych z innymi właścicielami gruntów, którzy przystali na uzgodniony poziom rekompensat finansowych należnych właścicielowi ze względu na utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości wynikające z przebiegu procesu budowlanego.
Wskazać nadto należy, że nie mamy tu do czynienia z odszkodowaniem (termin ten przejawia się w niektórych dokumentach postępowania administracyjnego) lecz, jak trafnie zostało to ujęte w projektach umów, określoną formą rekompensaty dla właściciela za uciążliwości związane z realizacją inwestycji i czasowym ograniczeniem korzystania z nieruchomości. To, że proponowana kwota nie spełniała oczekiwań skarżącego nie oznacza, że nie został dopełniony wymóg rokowań z art. 124 ust. 3 ustawy.
Zgodnie z treścią art. 124 ust. 4 ustawy na występującej o zezwolenie osobie lub jednostce organizacyjnej spoczywa obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.
Warunkiem domagania się odszkodowania jest więc wystąpienie szkody związanej z realizacją inwestycji, której rodzaj oraz wysokość możliwa będzie do ustalenia po jej zaistnieniu
O odszkodowaniu należnym z tytułu zajęcia nieruchomości na podstawie uprzednio wydanego zezwolenia orzeka właściwy miejscowo organ administracji publicznej (art. 124 ust. 4 in fine w zw. z art. 128 ust. 4 ustawy).
Jakkolwiek w tym przypadku chodzi niewątpliwie o zaspokojenie roszczeń o charakterze cywilnoprawnym, to jednak z mocy wyraźnego przepisu ustawy orzekanie o tych roszczeniach zostało przekazane do organów administracji publicznej.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż bardziej właściwe byłoby pełne wywłaszczenie nieruchomości zajętej pod inwestycję w miejsce ograniczenia prawa własności tej części nieruchomości, stwierdzić należy, że orzekający w trybie powołanego art. 124 ustawy, organ w ogóle nie był władny do analizowania takiej możliwości.
Sytuacja, w której zrealizowanie inwestycji celu publicznego uniemożliwia dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości uregulowana została w art. 124 ust. 5 ustawy, który stanowi, że jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1 uniemożliwia właścicielowi albo użytkownikowi wieczystemu dalsze prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy, albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, właściciel lub użytkownik wieczysty może żądać, aby odpowiednio starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie, o którym mowa w ust. 2 nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa w drodze umowy własność albo użytkowanie wieczyste nieruchomości.
Żądanie to ma zatem charakter cywilnoprawny i w razie odmowy realizacji uprawnień właściciela może być dochodzone wyłącznie w drodze powództwa przed sądem powszechnym o nakazanie stronie pozwanej złożenia oświadczenia woli o nabyciu całej nieruchomości powodów.
Zarzut, o którym wyżej mowa skarżący wiąże z ustanowieniem strefy bezpieczeństwa, która jego zdaniem jest określona po pierwsze wadliwie, a ponadto jej istnienie sprawi, że nieruchomość nie będzie mogła być wykorzystywana w sposób dotychczasowy.
W tym przypadku zauważyć należy, że rozmiar strefy został przeniesiony z decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Orzekający o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości organ tej strefy nie ustalał i nie miał takich możliwości prawnych.
Decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest decyzją ostateczną pozostającą w obrocie prawnym i orzekający w niniejszej sprawie organ nie był kompetentny do prowadzenia w w/w zakresie postępowania i korygowania jej zapisów.
Jeżeli w/w ustalenie istotnie uniemożliwi właścicielowi korzystanie z nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem, to będzie on mógł wykorzystać wyżej opisany tryb z art. 124 ust. 5 ustawy.
Nie jest uzasadniony także zarzut dotyczący naruszenia przez orzekające organy przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o postępowaniu dowodowym.
Zarzut ten strona skarżąca wiąże z niewłaściwie (w jej ocenie) przeprowadzonymi rokowaniami. W tym przypadku można jedynie dodatkowo zwrócić uwagę na treść powoływanego już art. 124 ust. 3. Z wskazanego tu przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy on wyłącznie właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości oraz osoby lub jednostki organizacyjnej zamierzającej wystąpić z wnioskiem o zezwolenie.
Na tym etapie nie ma miejsca na jakiekolwiek postępowanie administracyjne. W konsekwencji po wszczęciu postępowania, które następuje po złożeniu wniosku (art. 124 ust.1), organ nie ma żadnych podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie przyczyn braku zgody rokujących stron.
Po wpłynięciu wniosku osoby lub jednostki organizacyjnej i wszczęciu postępowania, o którym mowa w art. 124 ust. 1ustawy o gospodarce nieruchomościami postępowanie dowodowe prowadzone przez organ w omawianym wyżej zakresie powinno sprowadzać się wyłącznie do ustalenia faktu istnienia rokowań (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) oraz ich negatywnego wyniku (braku zgody ze strony właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości).
W związku z powyższym w ocenie Sądu nie narusza przepisów postępowania oddalenie wniosków dowodowych skarżącego dotyczących rokowań, a w szczególności wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków oraz przesłuchania skarżącego. Prawidłowo organy obu instancji odwołały się do art. 86 ustawy Kpa, który wskazuje, że przesłuchanie strony jest możliwe w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zasadne jest stwierdzenie przez organy, że taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, skoro ze zgromadzonych dowodów wynika, że rokowania miały miejsce. Prowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego na okoliczność przebiegu rokowań, a w szczególności przyczyn braku porozumienia stron, nie znajduje uzasadnienia w treści obowiązujących przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotem postępowania w sprawie jest natomiast ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. W tym zaś zakresie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.
Z powyższych względów Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w części dotyczącej działek oznaczonych nr [..] i [..] na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, natomiast w pozostałym zakresie tj. odnośnie ograniczenia sposobu korzystania z działki oznaczonej nr [..] oddalił obie skargi jako bezzasadne na podstawie 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie mocy art. 152 tej ustawy Sąd określił, że decyzje w części dotyczącej działek oznaczonych nr [..] i [..] i nie mogą być wykonane.
Wobec częściowego uwzględnienia skarg Sąd na podstawie art. 206 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa w części dotyczącej działek oznaczonych numerami [..] i [..] będzie ponownie rozpoznawana przez organ I instancji, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło