II SA/Gd 493/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzje Wojewody z dnia 16 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. I. T. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni wynika, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 2141 zł netto. Posiadają dom o pow. 98 m2. Posiadają samochód osobowy Toyota Rav rok prod. 2007. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawczyni pismem z dnia 22 sierpnia 2014 r., zobowiązano ją do przedłożenia wyciągu z posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków i lokat bankowych – w tym konta i lokat dewizowych – z ostatnich trzech miesięcy z uwzględnieniem aktualnego salda tychże rachunków, bądź też oświadczenia o ich nieposiadaniu, udokumentowania wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, w tym opłat za media (energia elektryczna, gaz, wywóz śmieci, woda, koszty ogrzewania, telefon, telewizja, internet); dokumentów potwierdzających wysokość otrzymywanych świadczeń przez wnioskodawczynie i jej małżonka; udokumentowania kosztów leczenia i zakupu leków stosownymi imiennymi rachunkami; wskazania czy oprócz skarżącej i jej męża ktoś jeszcze zamieszkuje w posiadanej nieruchomości, jeśli tak wskazać należy ile osób i w jaki sposób partycypują te osoby w kosztach utrzymania; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącego pojazdów mechanicznych (podania marki, roku produkcji, daty zakupu i aktualnej wartości) w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Na mocy art. 255 P.p.s.a. w sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Czynności określone w tym przepisie podejmowane są po to, aby umożliwić stronie należyte uzasadnienie i udokumentowanie wniosku o przyznanie prawa pomocy. W konsekwencji podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien z należytą starannością wypełnić treść sądowego wezwania, gdyż jak już wyżej wskazano, to w interesie strony leży przedstawienie informacji służących uzyskaniu prawa pomocy. Nie wykonała wnioskodawczyni powyższego wezwania w całości, ani też w sposób który usunąłby wątpliwości co do posiadania ewentualnych oszczędności. Brak wyciągów z posiadanych rachunków bankowych skutkuje brakiem możliwości weryfikacji braku środków na uiszczenie wpisu. Oświadczyła skarżąca, że posiadane oszczędności zostały wydatkowane na zakup samochodu osobowego – nie podała jednak wartości pojazdu mimo takiego obowiązku. Z danych dostępnych w Internecie wynika, że pojazd tej marki i tego roku produkcji kosztuje co najmniej 25 tys. zł. Z przedstawionej dokumentacji wynika, że wysokość otrzymywanych emerytur wynosi 1604,75 zł i 571,10 zł. Przedstawione wydatki obejmują: za wodę i ścieki 109 zł za dwa miesiąc, za gaz około 100 zł miesięcznie, energia elektryczna 127 zł miesięcznie. Skarżąca przedstawiła faktury na zakup leków, ale z 2013 r. zatem nie można uznać, że są to wydatki aktualne. Nie potwierdziły się zatem twierdzenia skarżącej o wydawaniu znacznych środków na leki i leczenie. Wnioskodawczyni nie zrealizowała w sposób pełny i rzetelnie nałożonego na nią zobowiązania do przedstawienia opisanej wyżej dokumentacji. Skoro zatem strona uchyliła się od przedstawienia wskazanej w wezwaniu sądowym dokumentacji to powinna liczyć się z tym, że referendarz nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy. Natomiast na podstawie przedłożonego formularza i przedstawionej dokumentacji nie można uznać, że wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie została wyjaśniona kwestia wysokości ponoszonych wydatków oraz posiadania oszczędności. Podkreślić należy, że osoba, która decyduje się na złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy winna liczyć się z tym, że będzie musiała przedstawić swoją sytuację rodzinną i majątkową oraz że te dane zostaną poddane szczegółowej analizie. Osoba która domaga się przerzucenia kosztów wszczętego przez siebie postępowania sądowego na Skarb Państwa, a tym samym na podatników, musi mieć świadomość, że jednocześnie decyduje się na wykazanie braku środków po swojej stronie nie tylko poprzez złożenie oświadczenia, ale poparcie tego oświadczenia stosownymi dokumentami. Natomiast rolą referendarza jest ocena czy złożone oświadczenia i przedstawione dowody są wystarczające do udzielenia stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.