II SA/Gd 494/11
PostanowienieWSA w Gdańsku2011-07-22
Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, osiąga miesięczny dochód w wysokości ok. 6000 zł, ponosi miesięczne koszty leczenia żony w kwocie ok. 1400 zł, a w przeszłości uzyskał kwotę ponad 100 000 zł ze sprzedaży nieruchomości, wykazał podstawy do przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, że wnioskodawca, mimo ponoszenia wysokich kosztów leczenia żony, dysponuje dochodem, z którego jest w stanie uiścić należne koszty sądowe. Wnioskodawca nie wykazał wyjątkowych okoliczności uzasadniających zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i przerzucania ich na innych podatników.Stan faktyczny
Wnioskodawca E. C. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą opłaty adiacenckiej. Wskazał, że pracuje, a jego żona jest obłożnie chora, co generuje wysokie koszty leczenia (ok. 1400 zł miesięcznie). Dochody rodziny to jego wynagrodzenie i emerytura żony, a w przeszłości uzyskał znaczną kwotę ze sprzedaży działki. Po wezwaniu przedstawił wyciąg bankowy, z którego wynikał miesięczny dochód rodziny na poziomie ok. 5800 zł.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2011r.na posiedzeniu niejawnym wniosku E. C. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 marca 2011r., nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia: odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym.
E. C. wnioskiem z dnia 20 czerwca 2011r. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż pracuje w Domu Pomocy Społecznej. Był zmuszony dokonać podziału działki i sprzedać jej część w celu finansowania leczenia obłożnie chorej żony. Skarżący wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z żoną, posiadają dom o pow. 120 m2 oraz działkę 3500 m2. Miesięczne koszty leczenia żony wynoszą około 1400 zł. Skarżący wskazał, iż dochodem rodziny jest jego wynagrodzenie za pracę oraz emerytura żony w wysokości 1700 zł.
Na wezwanie referendarza skarżący przedstawił wyciąg bankowy z trzech miesięcy, z którego wynika, iż dochodem rodziny jest emerytura małżonków w kwotach 1.493,16 zł i 2.269,34 zł oraz wynagrodzenie za pracę skarżącego w kwocie 2.083,12 zł. Łącznie daje to miesięczny dochód na poziomie ok. 5800 zł. Koszty leczenia małżonki poza granicami kraju kształtują się na poziomie 1400 zł miesięcznie. Z tytułu sprzedaży działek skarżący w październiku 2009r. uzyskał kwotę 108.360 zł. Wedle jego oświadczenia wydatkował to w dużej części na remont domu (42 tys. zł).
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym- zwanej dalej P.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 127 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym może być przyznane, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), gdy zaś wykaże tylko, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.) wówczas referendarz może przyznać mu prawo pomocy w zakresie częściowym.
Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą, natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania.
W sprawie wszczętej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym bądź częściowym przedmiotem oceny jest stan faktyczny wynikający ze złożonych oświadczeń i przedłożonych dokumentów, zaś ocena ta musi być relatywnie odnoszona do poziomu życia i statusu majątkowego innych obywateli, na których - w razie przyznania prawa pomocy - ciężar zwolnienia strony od kosztów zostałby przeniesiony. Badanie zasadności zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych i ustanowienia dla niego pełnomocnika z urzędu oparte będzie na ocenie, czy stan faktyczny, na który składają się okoliczności wynikające z akt sprawy, odpowiada hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 246 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. Wnioskodawca wskazał, iż dwuosobowa rodzina osiąga dochody w wysokości prawie 6000 zł. Nadzwyczajną okolicznością generującą wysokie wydatki jest choroba żony wnioskodawcy zwłaszcza, ze leczenie odbywa się poza granicami kraju. Jednak wedle oświadczenia jest to kwota około 1400 zł miesięcznie. I nawet uwzględniając konieczność poniesienia tych kosztów, opłacenia mediów dostarczanych do domu oraz kosztów codziennego utrzymania skarżącego to w ocenie referendarza z posiadanej kwoty dochodu skarżący jest w stanie uiścić należne koszty sądowe. Trudno dopatrzyć się jakiejkolwiek wyjątkowości, która uzasadniałaby zwolnienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych i przerzucania ich na innych podatników w sprawie zainicjowanej przez samego wnioskodawcę.
W tym stanie rzeczy uzasadnione jest stwierdzenie, że skarżący nie wykazał, stosownie do brzmienia art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podstaw do przyznania mu prawa pomocy w jakiejkolwiek części i wobec takiej konstatacji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło