II SA/Gd 494/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi D. G. i Z. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dot. prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [[...]] z dnia 13 lutego 2001 r. nakazał D. i Z. G. rozebrać samowolnie wybudowany na działce nr [[...]] w B. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 4,60 m na 4,65 m, pełniący funkcję letniskową, wraz z zadaszonym tarasem stanowiącym całość z tym obiektem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [[...]] z dnia 27 sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Zgodność powyższej decyzji z prawem potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3342/01, oddalając skargę na decyzję organu drugiej instancji. Upomnieniem z dnia 14 stycznia 2009 r. nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał D. i Z. G. do wykonania w terminie 30 dni od dnia otrzymania upomnienia obowiązku rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Upomnienie doręczono w dniu 28 stycznia 2009 r., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Wobec niewywiązywania się z obowiązku rozbiórki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy nr [[...]] z dnia 22 marca 2012 r., doręczony w dniu 23 marca 2012 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru). Pismem z dnia 26 marca 2012 r. M. N. - pełnomocnik D. i Z. G., złożyła zarzut do prowadzonego postępowania egzekucyjnego podając, że przedmiotowy obiekt budowlany nie pełni już funkcji letniskowej, lecz służy do prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej na tej działce, co zgodne jest zarówno z postanowieniami Prawa budowlanego jak i z ustawą o lasach. Obiekt ten nie wymaga pozwolenia na budowę. Według skarżących nastąpiło niewłaściwe określenie obowiązku co do treści charakteru obiektu. Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r. nr [[...]] Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzut ten został oddalony. Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił je, przekazując sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił temu organowi rażące naruszenie prawa, z uwagi na rozpatrzenie zarzutu zgłoszonego w piśmie niepodpisanym przez pełnomocnika. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. nr [[...]] wezwał pełnomocnika stron postępowania M. N. do podpisania pisma z dnia 26 marca 2012 r. zawierającego zarzut w stosunku do tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2012 r. nr [[...]]. Dnia 20 czerwca 2012 r. M. N. podpisała pismo. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2012 r. nr [[...]] organ pierwszej instancji oddalił zarzut zgłoszony pismem z dnia 26 marca 2012 r. Organ uznał, że egzekwowany obowiązek określony w tytule wykonawczym jest zgodny z treścią obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji nakazującej rozbiórkę. Sama zmiana sposobu użytkowania dokonana przez właścicieli obiektu z obiektu budowlanego o przeznaczeniu letniskowym na obiekt budowlany służący do prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej na działce nr [[...]] w B. nie świadczy o tym, że jest to inny obiekt niż ten, który był przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o rozbiórce. Z tego powodu zgłoszony zarzut uznano za nieuzasadniony. Rozpoznając zażalenie złożone na postanowienie organu pierwszej instancji przez pełnomocnika zobowiązanych M. N. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 12 lipca 2012 r., nr [[...]] utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 33 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4. Według organu obowiązek wskazany w treści tytułu wykonawczego z dnia 22 marca 2012 r. jest zgodny z obowiązkiem wskazanym w treści prawomocnej decyzji nr [[...]] z dnia 13 lutego 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu budowlanego pełniący funkcję letniskową zlokalizowanego na działce nr [[...]] w miejscowości B. Odnosząc się do argumentów zażalenia organ egzekucyjny drugiej instancji wyjaśnił, że charakter przedmiotowego obiektu budowlanego został określony w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego prawomocną decyzją administracyjną. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji prawomocnej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Zmiana funkcji obiektu objętego nakazem rozbiórki nie ma zatem wpływu na toczące się postępowanie egzekucyjne, albowiem kwestie związane z przedmiotowym obiektem zostały już rozstrzygnięte prawomocną decyzją administracyjną. Skargę na powyższe postanowienie złożyli D. G. i Z. G. W skardze ponowiono argument, że przedmiotowy obiekt budowlany do 2006 r. pełnił funkcję letniskową. Od 2007 r. obiekt ten służy do prowadzenia prawidłowej gospodarki leśnej na działce, czyli definitywnie zmienił swoje przeznaczenie. Służy do przechowywania narzędzi i sprzętu niezbędnego do prowadzenia należytej gospodarki leśnej. Obiekt nie wymaga pozwolenia na budowę. Zmiana przeznaczenia spowodowana została wiekiem właścicieli, którzy mogą tylko dwa, trzy razy w roku przyjechać na działkę w celu zrobienia na niej wiosennych i jesiennych porządków. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zaznaczyć trzeba również, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszenia przez organy egzekucyjne przepisów prawa, wobec czego skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 lipca 2012 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 czerwca 2012 r., którym oddalono zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, dotyczący tytułu wykonawczego nr [[...]] z dnia 22 marca 2012 r. Okoliczności faktyczne sprawy egzekucyjnej ustalone zostały przez organ prawidłowo. Podstawą egzekucji jest obowiązek o charakterze niepieniężnym, polegający na rozbiórce opisanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej wraz z tarasem, pełniącego funkcję rekreacyjną, orzeczonej ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 sierpnia 2001 r., nr [[...]]. Wskazana decyzja stała się prawomocna skutkiem oddalającego skargę, również prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt II SA/Gd 3342/01. Skarżący, jako współwłaściciele działki nr [[...]] w B. zostali zobowiązani do rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego i obowiązku tego po wszczęciu postępowania egzekucyjnego dobrowolnie nie wykonali. Podstawę prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954, ze zm.), zwanej dalej ustawą. Zgodnie z treścią art. 26 § 1 ustawy, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym (jak w niniejszej sprawie) przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (§ 4). Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego (§ 5 pkt 1). Jak wynika z prawidłowych ustaleń organu, postępowanie egzekucyjne w kontrolowanej sprawie wszczęte zostało upomnieniem z dnia 14 stycznia 2009 r., doręczonym ustanowionemu w sprawie administracyjnej pełnomocnikowi zobowiązanych dnia 28 stycznia 2008 r. Następnie wystawiono w dniu 22 marca 2012 r. tytuł wykonawczy, również doręczony pełnomocnikowi, w dniu 23 marca 2012 r. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania, lub gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności taksatywnie wymienione w art. 33 ustawy. Oznacza to, że zarzuty wnieść można tylko z przyczyn w przepisie tym określonych. Stosownie do treści art. 33 ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. W kontrolowanej sprawie, jak prawidłowo ustalono w zaskarżonym postanowieniu, skarżący powołali się na niewłaściwe określenie obowiązku co do aktualnego charakteru obiektu, co wyczerpuje zarzut, o którym mowa w art. 33 pkt 3 ustawy (określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia). W tym kontekście prawidłowa jest ocena obu organów administracji, że tak sformułowanego zarzutu w ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy nie można uwzględnić. Trzeba zaznaczyć, że treść zarzutu, powtórzonego następnie w zażaleniu i skardze do sądu, formułuje w istocie zarzut odnoszący się do nieaktualności orzeczonej przez organ nadzoru budowlanego rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem według skarżących obiekt ten nie jest już obiektem o charakterze letniskowym, lecz służy do innego celu (przechowywania narzędzi w związku z prowadzeniem gospodarki leśnej) i nie wymaga pozwolenia na budowę. Należy zatem wyjaśnić, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mają na celu ochronę uczestników tego postępowania w zakresie jego prawidłowości, nie służą zaś weryfikacji ostatecznych decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Stosownie do treści art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Do tego zaś zmierza zarzut skarżących, którzy twierdzą, że prowadzą "gospodarkę leśną" w obiekcie niewymagającym pozwolenia na budowę. Tymczasem badanie dopuszczalności egzekucji obejmuje sprawdzenie prawidłowości wszczęcia egzekucji (istnienia wniosku wierzyciela, o ile wierzyciel nie jest jednocześnie organem egzekucyjnym) oraz poprzedzenie wszczęcia egzekucji wcześniejszym upomnieniem (art. 15 ustawy). Ponadto egzekucja może być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji, oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Wskazane kwestie zostały przez organ prawidłowo ustalone i ocenione. Tak więc zgodnie z powołanym art. 33 pkt 3 ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 ustawy, a więc na przykład z decyzji o rozbiórce. Tymczasem w niniejszej sprawie rozbieżność między określeniem obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego i decyzji nakazującej rozbiórkę nie zachodzi, z akt sprawy, jak słusznie ustala organ odwoławczy, wynika wprost tożsamość tych obowiązków (vide: fotokopia decyzji nakazującej rozbiórkę z dnia 13 lutego 2001 r., oraz tytuł wykonawczy, w aktach administracyjnych). W istocie strona skarżąca nie kwestionuje istnienia obowiązku wynikającego z decyzji o rozbiórce, wskazuje jedynie na zaistniałą jej zdaniem zmianę okoliczności polegających na innym wykorzystywaniu spornego obiektu budowlanego, co pozostaje jednak bez znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego i oceny prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego. Sąd uznał w związku z powyższym, że zarzuty skargi są niezasadne, a organy egzekucyjne procedowały w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisami postępowania administracyjnego. Mając to na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.