II SA/Gd 494/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody z dnia 16 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość postanawia 1. oddalić wniosek M. W. o przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. 2. zwrócić skarżącej M. W. ze Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 1 099 zł (słownie: jeden tysiąc dziewięćdziesiąt dziewięć złotych). M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 31 października 2012 r. o ustaleniu odszkodowania za nieruchomość, która z mocy prawa przeszła na własność gminy miejskiej S. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II z dnia 24 lipca 2013 r. wezwano skarżącą do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, wpisu sądowego w wysokości 1 099 zł, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis zarządzenia, awizowana w dniach 29 lipca 2013 r. i 6 sierpnia 2013 r. r., została pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 13 sierpnia 2013 r. (k. 20 akt sądowych). Termin siedmiodniowy do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem dla skarżącej w dniu 20 sierpnia 2013 r. Skarżąca nie uiściła w terminie tym należnej opłaty sądowej. Postanowieniem z dnia 23 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił niniejszą skargę, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Postanowienie zostało doręczone skarżącej w dniu 9 października 2013 r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 40). W dniu 12 października 2013 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego, dokonując jednocześnie opłaty w wysokości 1 099 zł. We wniosku wyjaśniła, że w okresie od 29 lipca do 15 sierpnia 2013 r. przebywała poza miejscem zamieszkania w związku z zaplanowanym urlopem, przy czym w dniach od 29 lipca do 5 sierpnia 2013 r. przebywała w kraju, a w dniach od 6 sierpnia do 15 sierpnia 2013 r. przebywała poza granicami kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej ustawą - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie to treści przepisu art. 87 § 1 ustawy pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4). W przytoczonych przepisach zostały ustanowione przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, by wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez zainteresowanego siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Wymóg zgłoszenia wniosku o przywrócenie terminu w powyższym siedmiodniowym terminie jest warunkiem formalnym rozpoznania wniosku, który sąd ma obowiązek badać w pierwszej kolejności, przed dokonaniem jego oceny merytorycznej, a więc przed rozpoznaniem, czy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy strony. Niezachowanie siedmiodniowego terminu powoduje odrzucenie wniosku na podstawie art. 88 ustawy. W niniejszej sprawie termin ten w ocenie sądu został zachowany. Należało bowiem przyjąć, że o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego skarżąca dowiedziała się z postanowienia o odrzuceniu skargi, doręczonego jej w dniu 9 października 2013 r., a wniosek o przywrócenie terminu wniesiono w dniu 12 października 2013 r. Ponieważ wraz z wnioskiem strona dopełniła czynności procesowej uiszczając wpis sądowy, wniosek podlega merytorycznemu rozpoznaniu, pod kątem oceny braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako przyczynę uchybienia terminu podaje, że w okresie od 29 lipca do 15 sierpnia 2013 r. przebywała poza miejscem zamieszkania w związku z zaplanowanym urlopem, przy czym w dniach od 29 lipca do 5 sierpnia 2013 r. przebywała w kraju, a w dniach od 6 sierpnia do 15 sierpnia 2013 r. przebywała poza granicami kraju, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że nie odebrała przesyłki zawierającej przedmiotowe wezwanie do uiszczenia wpisu. Do wniosku dołączono dokument potwierdzający datę wylotu i przylotu, co uprawdopodobniło brak obecności skarżącej w miejscu zamieszkania w dniach 6-15 sierpnia 2013 r. Nie zostały natomiast uprawdopodobnione okoliczności braku obecności skarżącej w miejscu zamieszkania od 29 lipca do 5 sierpnia 2013 r. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca na wezwanie Przewodniczącej Wydziału wskazała pismem z dnia 16 lipca 2013 r. wartość przedmiotu zaskarżenia, wnosząc jednocześnie, w związku z żądaniem Wojewody rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, o przeprowadzenie rozprawy. W konsekwencji zarządzeniem z dnia 24 lipca 2013 r. wezwano skarżącą do uiszczenia ustalonego w sprawie wpisu stosunkowego, w wysokości 1 099 zł (pismo i zarządzenie k. 15, 18). Przesyłka sądowa była dwukrotnie awizowana: w dniach 29 lipca i 6 sierpnia 2013 r. (potwierdzenie odbioru k. 20). W ocenie sądu brak winy strony w uchybieniu terminu nie został należycie uprawdopodobniony. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności sądowej stanowi konieczną i jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Sąd badając wystąpienie braku winy w uchybieniu terminu powinien dokonać oceny z wykorzystaniem wszystkich okoliczności sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 745/98, Lex nr 42023). W literaturze przedmiotu dominuje pogląd, że przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, LexPolonica nr 2387928). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego w literaturze zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, str. 329). W tym kontekście wyjaśnienia skarżącej budzą wątpliwości co do zaistnienia przeszkody nie do przezwyciężenia, przynajmniej w okresie 29 lipca – 5 sierpnia 2013 r. Poza gołosłownym oświadczeniem zaplanowanego w tym czasie urlopu brak jest jakichkolwiek dowodów mogących wskazywać na zaistnienie nieprzezwyciężonej trudności. Nieobecność strony nie była skutkiem nadzwyczajnych okoliczności, lecz zaplanowanych wcześniej. W piśmie z dnia 12 lipca 2013 r., mając wiedzę o planach wyjazdowych, skarżąca nie powiadomiła o tym fakcie sądu, nie wskazała adresu dla doręczeń, ani też nie ustanowiła pełnomocnika. Tymczasem wnosząc skargę do sądu, a jeszcze domagając się przeprowadzenia rozprawy, musiała liczyć się z otrzymywaniem korespondencji sądowej. Zaniechania skarżącej wskazują na niedbałość w prowadzeniu własnych spraw, a nawet lekka postać winy nie może ekskulpować ze skutków uchybienia terminu. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek skarżącej oddalił. Uiszczony wpis sądowy od skargi zwrócono skarżącej na podstawie art. 232 §1 pkt 1 tej ustawy.