II SA/Gd 495/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi J.J. i F.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 kwietnia 2005r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wycięcie drzew uchyla zaskarżoną decyzję. Starosta decyzją z dnia 28 lutego 2005 r. na podstawie art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz.U. z 2000 r., nr 56, poz. 679 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. zezwolił F.J. (dożywotniemu użytkownikowi) na zrąb drzewostanu na działce nr [...], oddział 8h, na powierzchni 0,50 ha, w miejscowości C., gmina B. W uzasadnieniu organ wskazał, iż F.J. w dniu 2 lutego 2005 r. wystąpił z wnioskiem o wyrażenie zgody na wcześniejszy wyrąb drzewostanu. Wniosek uzasadnił tym, iż środki ze sprzedaży drewna potrzebne są mu na kosztowne leczenie. Z akt sprawy wynika, że F.J. oraz jego żona J. są użytkownikami wieczystymi części 0,5 ha lasu stanowiącego własność J.S.. W toku postępowania J.S. sprzeciwił się wnioskowi wskazując, że w akcie notarialnym ustanawiającym J. i F. J. użytkownikami wieczystymi nie zawarto uprawnienia do wycinki lasu. Ponadto w jego ocenie, wnioskodawcy posiadają odpowiednie środki na leczenie. Wydając przedmiotową decyzję organ wyjaśnił, że gospodarka leśna na terenie objętym wnioskiem prowadzona jest na podstawie decyzji, w której nie przewidziano wyrębu. Starosta prowadzący nadzór nad lasami nie stanowiącymi własności Skarbu Państwa, zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy o lasach może jednakże wydać decyzję na wcześniejszy wyrąb drzew w przypadkach losowych. Organ na podstawie złożonych przez wnioskodawcę dokumentów oraz mając na uwadze jego podeszły wiek, stan majątkowy i ponoszone koszty na leczenie uznał, że sytuację w jakiej znajduje się F.J. należy uznać za "zdarzenie losowe" uzasadniające wcześniejszy zrąb drzewostanu. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.S., właściciel lasu, wyjaśniając, iż w 1956 r. F.J. stał się użytkownikiem części działki nr [...], o powierzchni 0,5 ha. Umowa przewidywała roczną opłatę w wysokości 40 zł oraz prawo do zbierania chrustu, ściółki i drewna na własne potrzeby. W umowie nie wskazano na prawo użytkownika do wyrębu lasu. W 1991 r. F.J. dokonał trzebieży na wymienionym wyżej terenie bez zgody właściciela. W wyniku jego interwencji doszło wówczas do spisania "notatki", w treści której zawarto ustalenia, iż użytkownik ma prawo do cięć sanitarnych i trzebieży, natomiast właściciel jako jedyny dokonuje zrębu całkowitego. Ponadto w ocenie odwołującego, J. i F. J. nie znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i losowej. J.S. zakwestionował także uprawnienia Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego oraz Nadleśnictwa do rozstrzygania spornych spraw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 kwietnia 2005 r., na podstawie art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 23 ust. 4 ustawy o lasach pozyskanie drewna w lasach niestanowiących własności Skarbu Państwa, niezgodnie z uproszczonym planem urządzania lasu lub decyzją, o której mowa w art. 19 ust. 3, jest możliwe wyłącznie w przypadkach losowych. Decyzje w tej sprawie wydaje starosta na wniosek właściciela lasu. W niniejszej sprawie przedmiotowa decyzja została wydana na wniosek użytkownika, a nie jak przewiduje cytowany wyżej przepis – właściciela. Uchybienie to, w ocenie organu, stanowi podstawę do stwierdzenia bezprzedmiotowości przeprowadzonego postępowania, bowiem nie mogło się ono toczyć ani z urzędu, ani z wniosku osoby nie będącej właścicielem. Kolegium wskazało także, iż organ pierwszej instancji swoim rozstrzygnięciem wkroczył w materię prawa cywilnego przyznając użytkownikowi prawa zastrzeżone umowami cywilno - prawnymi dla właściciela. Działania takie naruszyły podstawowe zasady postępowania administracyjnego jaki i przepisy prawa materialnego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł F.J. wskazując, iż w związku z jego bardzo złą sytuacją finansową i ciężką chorobą uzasadnionym było uznanie, że zachodzi podstawa do wydania decyzji o wcześniejszym wyrębie drzew z powodu wystąpienia zdarzenia losowego. Odnosząc się do treści aktu notarialnego, na podstawie którego nabył prawo użytkowania 0,5 ha lasu, wskazał, iż w jego treści brak jest zakazu wyrębu przez niego lasu. Nie zrozumiałym dla skarżącego było stwierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż przedmiotowa decyzja narusza ustalenia umów cywilnoprawnych, bowiem prócz umowy w formie aktu notarialnego żadnej innej umowy nie było. W 1991 r. została spisana notatka służbowa, ale w ocenie skarżącego nie ma ona tej samej mocy co akt notarialny. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem. Ponadto zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9 Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – przy zakazie reformationis in peius. Stosownie do powyższych przepisów należy wskazać, iż przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w niniejszej sprawie była wyłącznie decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i umarzająca postępowanie w sprawie. Organ odwoławczy przyjął, iż przepis art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ( Dz. U. z 2000 r., Nr 56, poz. 679 ze zm. ) wskazuje, iż wniosek do organu w przedmiocie zgody na wcześniejszy wyrąb lasu pochodzić może wyłącznie od właściciela lasu. Wobec tego, iż skarżący nie jest właścicielem lasu postępowanie w sprawie było bezprzedmiotowe, stąd należało je umorzyć. Organ nie wziął jednak pod uwagę treści przepisu art. 6 ust. 1 pkt 3 w/w ustawy o lasach. Przepis ten stanowi, że użyte w ustawie określenie właściciel lasu oznacza osobę fizyczną lub prawną będącą właścicielem albo użytkownikiem wieczystym lasu oraz osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem samoistnym, użytkownikiem, zarządcą lub dzierżawcą lasu; Z powyższego jednoznacznie wynika, iż wniosek złożony w trybie art. 23 ust. 4 ustawy może pochodzić nie tylko od właściciela lasu, ale również od innych osób wymienionych w treści powyższego przepisu art. 6 ust. 1 pkt.3. Tym samym nie istniały podstawy do stwierdzenia przez organ odwoławczy na tej podstawie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Należy wyjaśnić skarżącemu i uczestnikowi postępowania, iż uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego nie przesądza o ostatecznym pozytywnym rozstrzygnięciu złożonego przez użytkownika wniosku w sprawie administracyjnej. Organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać odwołanie właściciela lasu J.S. od decyzji organu pierwszej instancji i wydać jedną z decyzji wskazanych w art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego.