II SA/Gd 495/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 11 października 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.), pozbawił E. K. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją z dnia [...] z tytułu "walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej" w okresie od 27 listopada 1948 r. do 31 grudnia 1948 r. W uzasadnieniu organ podał, iż E. K. w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim, nie biorąc udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 wyżej cytowanej ustawy. W oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej", pozbawia się takich uprawnień. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. K. wywodził, że jego podstawa do uprawnień kombatanckich wynika wyłącznie z walki zbrojnej, z pozostałością Ukraińskiej Powstańczej Armii na terenach Białostoczczyzny w latach powojennych, tj. od 27.11.1948r. do 31.12.1948r. a nie z "utrwalaniem" władzy ludowej. We wniosku skarżący wskazał, iż w roku 1948 został powołany do odbycia zasadniczej służby wojskowej w ramach obowiązku konstytucyjnego i został skierowany do 11 Pułku KBW we W. Nie uwzględniając tego wniosku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w dniu [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] podzielając faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Nadto organ wskazał, że analiza zgromadzonych w sprawie dowodów nie wskazuje, aby względem E. K. mógł znaleźć zastosowanie przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie drugie cyt. ustawy według którego wystąpienie takich okoliczności, jak: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w aktualnie obowiązującej ustawie, pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim przez żołnierzy z poboru w okresie od dnia 10 maja 1945r. do dnia 30 czerwca 1947r. pozwala na zachowanie uprawnień kombatanckich. Zgromadzone dowody nie wykazały, aby do strony zastosowanie miała przesłanka zachowania uprawnień określona w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy, który za działalność kombatancką uznaje: uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Organ wskazał, iż ze sporządzonych przez Centralne Archiwum Wojskowe wykazów wynika, że jednostka Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w okresie, w którym służyła strona nie brała udziału w walkach z oddziałami UPA, lecz zwalczały formacje podziemia niepodległościowego oraz pospolite bandy rabunkowe. W pełni koresponduje to z dokumentacją sporządzoną i przedłożoną przez skarżącego w toku pierwotnego postępowania o przyznanie mu uprawnień kombatanckich wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej jesienią 1948r. W ocenie organu nie jest wiarygodne oświadczenie strony zawarte we wniosku, w których stwierdza ona, iż brała udział w walkach z UPA, ponieważ nie znajduje potwierdzenia w jakichkolwiek innych dowodach. Informacja Centralnego Archiwum Wojskowego nie zawiera żadnych odniesień do udziału 11 pułku KBW w walkach z UPA w latach 1948-1949. Organ wskazał także, iż biorąc udział, w ramach służby w Korpusie Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w walkach z niepodległościowym podziemiem przyjmowano, iż z punktu widzenia wymagań ustawy o kombatantach, fakt takiego udziału - nawet nie w pełni dobrowolny i mający miejsce w ramach służby wojskowej - powoduje utratę uprawnień kombatanckich uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, nie ma znaczenia dla utraty tych uprawnień fakt, iż oddział, w którym kombatant służył, niezależnie od zwalczania podziemia niepodległościowego walczył także z oddziałami Wehrwolfu lub UPA. W skardze do Sądu E. K. wywodził, że w w/w okresie nie przynależał do żadnej organizacji i partii politycznej. Podkreślił również, iż był żołnierzem z poboru i za nie wykonanie rozkazu podczas działań zbrojnych, groził mu sąd polowy z karą, włącznie do kary śmierci. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z powołaniem się na podstawy faktyczne i prawne, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jedn. tekst Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich te osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że skarżący uzyskał takie uprawnienia wyłącznie z tytułu udziału w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Pozbawienie go tych uprawnień ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że organ administracji jest związany przytoczoną wyżej normą prawa. Wyjaśnić należy skarżącemu, iż uprawnienia kombatanckie, na mocy dotychczasowych przepisów, nie przysługiwały wyłącznie z tytułu pełnienia służby z poboru w Wojsku Polskim po dniu 30 czerwca 1947 roku, gdyż podstawą ich przyznania było wykazanie udziału w walkach o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej. Z materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie wynika, iż jednostka Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego w okresie, w którym służyła strona nie brała udziału w walkach z oddziałami UPA, lecz zwalczała formacje podziemia niepodległościowego oraz pospolite bandy rabunkowe. Z akt sprawy wynika, iż strona w czasie służby w KBW brała aktywny udział w walkach z reakcyjnym podziemiem w okresie 27.11.1948r - 11.01.1949r. na terenach północno-wschodniej Polski. Skarżący został prawidłowo zawiadomiony o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w trybie i na zasadach określonych w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. (Dz.U. Nr 116 poz. 745), umożliwiono mu złożenie dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów zapewniając czynny udział w każdej fazie postępowania administracyjnego. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazać należy skarżącemu, iż z dowodów zebranych w sprawie dotyczącej przyznania mu uprawnień kombatanckich wynika, iż brał on udział w walkach z ugrupowaniami działającymi na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący w deklaracji członkowskiej jednoznacznie wskazał, że jednostka, w której służył brała udział w walkach podziemia reakcyjnego w okresach od 27.11.1948r. do 11.01.1949r. na terenach północno-wschodniej Polski. W świetle przedstawionych wyżej ustaleń faktycznych oraz przytoczonych przepisów prawa materialnego skargę należało uznać za bezzasadną, co prowadzić musiało do jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).