II SA/Gd 498/23

WyrokWSA w Gdańsku2024-01-10

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Magdalena Dobek-Rak, Joanna Zdzienicka-Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zakres i czasokres sprawowanej opieki nad niepełnosprawnym mężem, który wymaga stałej lub długotrwałej opieki, uniemożliwia podjęcie zatrudnienia przez żonę, co jest przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zakres i czasokres sprawowanej przez skarżącą opieki nad mężem, który jest znacznie ograniczony w samodzielnej egzystencji, uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia. W związku z tym, skarżąca spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzja odmawiająca świadczenia narusza prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając brak związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką a rezygnacją z pracy. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i zasądził od kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 29 marca 2023 r., sygn. SKO Gd/3274/22 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 17 marca 2022 r. M. S. zwróciła się do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kartuzach o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, Z. S. Z akt sprawy wynika, że Z. S. (ur. 6 sierpnia 1962 r.) jest osobą niepełnoprawną w stopniu znacznym, legitymującą się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kartuzach z dnia 2 sierpnia 2018 r., niepełnosprawność istnieje od 29 roku życia, znaczny stopień niepełnosprawności ustalono od 26 marca 2003 r. Orzeczenie zostało wydane na stałe. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie świadczenia, złożonego oświadczenia oraz ustaleń dokonanych w toku wywiadów środowiskowych wynika, że Z. S., z uwagi na przebyty w 2003 r. udar, cierpi na niedowład połowiczny lewostronny, ma całkowicie niewładną lewą rękę oraz lewą nogę. Mąż wnioskodawczyni, choć z trudem, porusza się w miarę samodzielnie przy pomocy laski, wymaga jednak pomocy przy korzystaniu z toalety, ubieraniu się, zakładaniu butów. Samodzielnie zjada przygotowane posiłki. Z uwagi na stan zdrowia niepełnosprawny nie zostaje sam w domu. Nie korzysta z pomocy pielęgniarki środowiskowej. Ze złożonego oświadczenia wynika, że M. S. wykonuje wszystkie czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego tj.: pranie, prasowanie, sprzątanie, opłacanie rachunków, robienie zakupów. Pomaga mężowi przy czynnościach higienicznych: pomaga przy myciu i kąpieli, prowadzi do toalety oraz towarzyszy mu przy niej. Wykonuje także czynności, przy których niepełnosprawny sobie nie radzi: przygotowuje i podaje posiłki, podaje leki, przygotuje ubrania i pomaga w ich ubraniu. Ponadto: realizuje recepty, umawia i uczestniczy w wizytach lekarskich, załatwia sprawy urzędowe. Czynności związane z zapewnieniem opieki i pielęgnacji zajmują wnioskodawczyni codziennie ok. 10-11 godzin. Decyzją z dnia 10 września 2021 r. przyznano wnioskodawczyni świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kartuzach, działając z upoważnienia Burmistrza Gminy Kartuzy, po rozpoznaniu wniosku z dnia 17 marca 2022 r., decyzją z 6 maja 2022 r. odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem, Z. S. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615; dalej jako "u.ś.r."). Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z 29 marca 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W ocenie Kolegium organ I instancji prawidłowo odmówił skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jednak nie z powodu niespełnienia przesłanki wskazanej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., lecz z powodu braku związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy podjęciem się przez skarżącą sprawowania opieki nad mężem a rezygnacją z aktywności zawodowej. Kolegium wskazało, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z niepełnosprawnym mężem oraz dwojgiem dorosłych dzieci (córka 21 lat oraz syn 23 lata). Dzieci, z uwagi na pracę, nie są w stanie wspierać matki w opiece nad ojcem. Ustalono, że niepełnosprawny nie jest osobą leżącą, porusza się przy pomocy laski, samodzielnie spożywa posiłki oraz leki przygotowane przez żonę, wymaga pomocy żony w niektórych czynnościach, które sprawiają mu problem (mycie, ubieranie). Z oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że mąż wymaga wsparcia i pomocy przez całą dobę. Z uwagi na stan zdrowia męża skarżąca nie pozostawia go samego w domu, ewentualnie zabiera go ze sobą. Towarzyszy mężowi w trakcie wizyt lekarskich u lekarza rodzinnego (raz na 2-3 tygodnie), u neurologa (raz w roku) a także w trakcie dwutygodniowych zabiegach (raz w roku). Z przedłożonych do akt sprawy kart wypisowych ze szpitala wynika, że Z. S. w 2015 r. był dwukrotnie hospitalizowany - raz z uwagi na zapalenie jelita grubego, drugi raz z uwagi na zapalenie jelit, zapalenie płuc, zapalenie stawów, ostrą niewydolność nerek oraz niewydolność wątroby. Odnośnie przebiegu dotychczasowego zatrudnienia skarżącej organ ustalił, że z przedłożonego do akt sprawy świadectwa pracy z dnia 23 maja 2011 r. wynika, że była zatrudniona w okresie od 13 grudnia 2004 r. do 21 maja 2011 r. jako szwaczka. Stosunek pracy ustał na skutek wypowiedzenia pracy przez pracodawcę. Zdaniem organu w takiej sytuacji nie można uznać, by skarżąca zrezygnowała z pracy w związku z koniecznością sprawowania opieki nad mężem. W ocenie Kolegium, choć Z. S. wymaga wsparcia w codziennym funkcjonowaniu, to jednak zakres sprawowanych czynności opiekuńczych i ich rozmiar nie wyklucza podjęcia przez żonę zatrudnienia, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ podkreślił, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie zależy od woli osoby występującej o jego przyznanie lecz od ściśle określonych warunków m.in. charakteru, zakresu i faktu osobistego, ciągłego sprawowania opieki, która uniemożliwia aktywność zawodową. Kolegium wskazało jednocześnie, że okoliczność przyznania wnioskodawczyni specjalnego zasiłku pielęgnacyjnego nie stanowi dowodu na to, że stronie przysługuje automatycznie świadczenie pielęgnacyjne. W skardze na powyższą decyzję podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust.1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych polegające na zaniechaniu wykładni systemowej oraz celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaną przez nią opieką nad mężem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo- skutkowy istnieje a także zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wypełnia wskazanej dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu tego przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga, w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia, opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Zarzucono ponadto naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 9 w zw. z art. 79a k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zwrot kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kartuzach o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem stwierdził, że narusza ona prawo. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowiły przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Z treści tego przepisu wynika, że o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skutecznie ubiegać się może jedynie osoba określona w punktach od 1 do 4 tego przepisu, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną (legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji) w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy. W niniejszej sprawie skarżąca, jako żona, niewątpliwie była osobą uprawnioną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. w związku z opieką nad mężem. W sprawie niesporne jest, że mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Kartuzach z dnia 2 sierpnia 2018 r., w którym stwierdzono znaczny stopień niepełnosprawności oraz istnienie niepełnosprawności od 29 roku życia. Orzeczenie zostało wydane na stałe. W każdej sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego istotna jest ocena, czy zakres i rozmiar sprawowanej przez wnioskodawcę opieki nad osobą niepełnosprawną wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego uprawnienia, a więc, czy istnieje związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy zakresem sprawowanej opieki a niemożnością podjęcia zatrudnienia. Czynnikiem wpływającym na zasadność przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalenie, że sprawowanie opieki przez wnioskodawcę w sposób rzeczywisty uniemożliwia podjęcie lub dalsze wykonywanie pracy zarobkowej, gdyż wskazane świadczenie nie jest wynagrodzeniem za opiekę nad niepełnosprawnym lecz swoistą rekompensatą za brak możliwości w związku z tym podjęcia i kontynuowania działalności zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13, wszystkie przywoływane orzeczenia dostępne są na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika przy tym, że w przypadku osoby wymagającej opieki, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie można wyprowadzić imperatywu sprawowania opieki w odpowiednim zakresie jako przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, negując wymagania dotyczące sposobu i intensywności opieki nad niepełnosprawną osobą, określone w orzeczeniu o niepełnosprawności właściwego organu (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 1045/21). Dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo – skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie czy rodzaj i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Jednakże, to do organów administracyjnych należy ustalenie, czy w okolicznościach danej sprawy osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne faktycznie sprawuje nad osobą niepełnosprawną opiekę odpowiadającą warunkom określonym w odpowiednim orzeczeniu o niepełnosprawności (zob. NSA w wyroku z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Zarówno organy administracji publicznej jak i sąd, nie są uprawnione do kwestionowania orzeczenia o niepełnosprawności. Należy przy tym zauważyć, że samo posiadanie orzeczenia nie przesądza o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem, sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidualnej sprawie. W niniejszej sprawie Kolegium oceniło, że nie zachodzi związek przyczynowo – skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem, wskazując przy tym, że zakres czynności opiekuńczych i czasokres ich wykonywania nie wyklucza podjęcia przez stronę zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Sądu dokonana w okolicznościach niniejszej sprawy przez organ odwoławczy ocena budzi uzasadnione wątpliwości co do jej zasadności, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z przedstawionej dokumentacji wynika bowiem, że Z. S. cierpi na połowiczny, lewostronny niedowład. Nie wychodzi samodzielnie na zewnątrz, po domu porusza się o kuli, wymaga pomocy przy wykonywaniu czynności higienicznych oraz samoobsługowych (kąpiel, korzystanie z toalety, ubieranie się). Żona przygotowuje mu posiłki, sprząta i pierze, realizuje recepty, dawkuje leki, robi zakupy, załatwia sprawy urzędowe, umawia wizyty lekarskie i jest obecna podczas ich przebiegu. Z ustaleń organów administracji publicznej wynika, że czynności związane z zapewnieniem opieki i pielęgnacji zajmują skarżącej 10-11 godzin dziennie. Skarżąca pozostaje ponadto do dyspozycji podopiecznego oraz wykazuje ciągłą gotowość niesienia pomocy. W świetle powyższego, w ocenie Sądu nie można zgodzić się z opinią Kolegium, że mimo ograniczonej samodzielności męża zakres czynności opiekuńczych oraz czasokres ich wykonywania nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu. Konfrontacja potwierdzonej w orzeczeniu niepełnosprawności Z. S., wymagającego stałej lub długotrwałej opieki innej osoby w związku ze stwierdzoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji, stan zdrowia i ograniczenia ruchowe przesądzają o tym, że stała i długotrwała opieka nad niepełnosprawnym jest nie tylko zalecana, ale i konieczna, a zakres tej opieki i pomocy uniemożliwia skarżącej podjęcie zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze. Należy także podkreślić, że twierdzenia o możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy nie znajdują żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W orzecznictwie sądowym pod pojęciem "sprawowania opieki", użytym w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie sposób rozumieć wyłącznie czynności związanych bezpośrednio z troską o fizyczny dobrostan bliskiej osoby niepełnosprawnej. Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. Niniejsze wyklucza zatem sprawowanie czynności opiekuńczych sporadycznie, nie oznacza to jednak stricte opieki całodobowej (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Zauważyć przy tym należy, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 215/22). Warunku "stałej" opieki, nie można bowiem rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki. W zakres opieki wchodzą zarówno czynności opiekuńcze związane z obsługą chorego, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego, gdyż osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności, nie może - co do zasady - sama wykonywać tych czynności, a są one niezbędne do codziennego funkcjonowania (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Po 354/22). Opieka, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie dotyczy przy tym wyłącznie niezdolnej do samodzielnej egzystencji osoby leżącej. Za niezdolne do samodzielnej egzystencji z mocy ustawy uznano także osoby cierpiące na schorzenia nieskutkujące brakiem możliwości poruszania się a konieczność sprawowania nad nimi stałej lub długotrwałej opieki oceniać należy w świetle rodzaju schorzeń oraz sprawności psychofizycznej danej osoby. Pamiętać należy, że rezygnacja z zatrudnienia w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną oznacza całkowite poświęcenie się na rzecz drugiej osoby, co stanowi wielokrotnie o poświęceniu fizycznym oraz psychicznym (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 359/22). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 ustawy chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego - udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość niesienia pomocy. Sprawowanie tego rodzaju opieki nie musi natomiast oznaczać, że podopieczny nie może podejmować adekwatnych dla swego stanu zdrowia aktywności, a opiekun musi wykonywać swoje obowiązki bez przerwy, 24 godziny na dobę (zob. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2022 r., sygn. akt I OSK 1867/21). Podkreślić także należy, że nie tylko osoby leżące wymagają opieki ze strony osób trzecich. Także osoby, które nie są w takim stanie mogą wymagać opieki lub asystowania w codziennych czynnościach. Dotyczy to w szczególności osób niepełnosprawnych w następstwie wypadków komunikacyjnych, udarów czy dotkniętych chorobami nowotworowymi, których stan zdrowia stopniowo się pogarsza. Wobec powyższego konieczne było uznanie w rozpoznawanej sprawie, że skarżąca sprawuje opiekę nad mężem przez znaczną część dnia oraz - co najważniejsze - pozostaje w gotowości do niesienia pomocy za każdym razem gdy jest ona niezbędna. Zgromadzony materiał dowodowy w sposób dostateczny opisuje, na czym polega opieka skarżącej nad mężem, który jest znacznie ograniczony w samodzielnej egzystencji. Wszystkie wymienione w wywiadzie środowiskowym czynności są konieczne, aby na obecnym etapie zapewnić osobie niezdolnej do samodzielnej egzystencji właściwe warunki życia i zadbać o jej dobrostan, adekwatnie do stanu zdrowia i orzeczonej niepełnosprawności. W związku z tym przyjęcie w sprawie stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy, zgodnie z którym strona, która sprawuje opiekę zgodnie z wymogami i w rozmiarze określonym w orzeczeniu o niepełnosprawności, czyli opiekę o charakterze stałym i długoterminowym, może ponadto podjąć zatrudnienie lub pracę na innej podstawie, pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W świetle powyższego, stwierdzić należy, że dokonana przez Kolegium ocena dotycząca braku związku przyczynowo – skutkowego między sprawowaną opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. To samo dotyczy uznania przez organ odwoławczy, że rozmiar i zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie jest tak znaczny by nie mogła ona podjąć zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zauważyć także należy, że powoływane przez Kolegium orzecznictwo na poparcie tezy potwierdzającej, że czynności higieniczne lub samoobsługowe mogą być wykonywane przed wyjściem skarżącej do pracy, nie przystoi do stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Podsumowując należy stwierdzić, że na obecną chwilę skarżąca spełnia wszystkie przesłanki pozytywne z art. 17 ust. 1 u.ś.r., albowiem jest osobą, na której - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1359) ciąży obowiązek alimentacyjny względem męża, i która nie podejmuje zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad bliskim legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie nie wystąpiła również żadna z przesłanek negatywnych wymienionych w art. 17 ust. 5 u.ś.r., która pozbawiałaby skarżącą wnioskowanego świadczenia (decyzja przyznająca specjalny zasiłek opiekuńczy dotyczyła okresu od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., a we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżąca oświadczyła, że w razie przyznania żądanego świadczenia rezygnuje z ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego – k. 14 akt organu I instancji). Biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności ujawnione w sprawie Sąd uznał, że przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego jest zasadne. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył przepisy prawa materialnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.) poprzez ich błędną wykładnię, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję, uznając to za wystarczające do ponownego, właściwego załatwienia sprawy. Kolegium posiada bowiem kompetencje merytoryczno- reformacyjne umożliwiające wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnego z wiążącą oceną prawną wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku dotyczącą interpretacji przepisów art. 17 ust. 1 u.ś.r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło