II SA/Gd 503/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za legalizację obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek skarżącej D. P. o przyznanie prawa pomocy. D. P. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącej wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka sama. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1680 zł brutto i renty po mężu w wysokości 1276 zł. Posiada udział 1/6 w domu o pow. 79 m2, który sama utrzymuje. Postanowieniem z dnia 18 września 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego skarżąca nie zrealizowała w sposób pełny i rzetelnie nałożonego na nią zobowiązania do przedstawienia następującej dokumentacji: wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków osobistych w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, rachunków związanych z utrzymaniem nieruchomości i skarżącej, zaświadczenia od pracodawcy skarżącej o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz kopii decyzji w przedmiocie wysokości otrzymywanego świadczenia rentowego oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą pojazdów mechanicznych. Zaś z przedłożonej przez skarżącą dokumentacji nie można było ocenić jaki jest koszt miesięczny utrzymania i jak się przedstawia w relacji do zadeklarowanych dochodów. Ponadto na koncie skarżącej widniała w dniu 3 lipca 2014 r. kwota w wysokości 11400 zł. Skarżąca wniosła w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Wskazała, że faktycznie w dniu 3 lipca 2014 r. zgodnie z przedłożonymi wyciągami, został odnotowany przelew wewnętrzny między kontami na rzecz skarżącej, jednakże fakt ten świadczy tylko o tym, że taką kwotą skarżąca dysponowała w dniu 3 lipca 2014 r., natomiast w dniu wniesienia skargi nie posiadała już tych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie, są możliwości zarobkowe i sytuacja finansowa strony w zestawieniu z kosztami koniecznymi dla utrzymania dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. Zatem to wnioskodawca obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Jak wynika z przedłożonego przez skarżącą formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka sama. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w kwocie 1680 zł brutto i renty po mężu w wysokości 1276 zł. Posiada udział w 1/6 prawa własności nieruchomości zabudowanej domem o powierzchni 79 m2, który sama utrzymuje. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, i którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W związku z powyższym na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 20 sierpnia 2014 r. wezwano stronę skarżącą do nadesłania dokumentów i oświadczeń dotyczących wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków osobistych w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, rachunków związanych z utrzymaniem nieruchomości i skarżącej, zaświadczenia od pracodawcy skarżącej o wysokości wynagrodzenia z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz kopii decyzji w przedmiocie wysokości otrzymywanego świadczenia rentowego oraz oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na skarżącą pojazdów mechanicznych. W wyznaczonym terminie skarżąca złożyła do zaświadczenie o zarobkach oraz historię transakcji na rachunku bankowym, a także potwierdzenia przelewów dokonanych w dniach 1,11 i 18 sierpnia 2014 r., faktury za węgiel i wodę oraz nakaz płatniczy. Z operacji uwidocznionych w historii rachunku bankowego wynika, że nie jest to jedyny rachunek jaki posiada ona w Banku Millenium, gdyż 3 lipca 2014 r. wykonany został przelew wewnętrzny z tego rachunku na inne konto skarżącej na kwotę 11400 zł. Okoliczności dotyczące tego przelewu, jak również posiadania innego rachunku bankowego, nie zostały wyjaśnione przez skarżącą w złożonym sprzeciwie. Bezsporne jest, że skarżąca otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 1076,75 zł netto oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1680 zł brutto. Analiza wszystkich informacji dotyczących sytuacji finansowej strony, zawartych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak i przedłożonych dokumentach, nie pozwala na przyjęcie, że skarżąca wykazała okoliczności uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane wyjątkowo, w szczególnych okolicznościach – przy czym – jak już wskazano na wstępie, okoliczności te muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Podkreślić także należy, że celem instytucji prawa pomocy jest wsparcie tych osób, których sytuacja majątkowa jest tak trudna, że nie są one w stanie same ponieść kosztów postępowania, co pozbawiłoby je możliwości skorzystania z konstytucyjnie zagwarantowanego prawa do sądu. Tym samym ma ona charakter wyjątkowy. Prawo pomocy w pierwszej kolejności winno być przyznawane osobom bezrobotnym, samotnym, bez stałego źródła dochodu i bez majątku. W omawianej sprawie taka sytuacja nie występuje. Skarżąca pracuje i posiada stałe źródła dochodu z tytułu zatrudnienia oraz renty po mężu. Biorąc pod uwagę powyższe, uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, co jest przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.