II SA/Gd 508/08

Dnia 2 września 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 2 września 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 września 2006 roku, nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 21 grudnia 2005 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 7 września 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 21 grudnia 2005r. w sprawie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej na rzecz S. S. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm./ w związku z art. 3 pkt 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm./. Organy administracji ustaliły, że wyrokiem z dnia 27 lutego 2003r. zasądzone zostały od M. P. na rzecz jego córki S. S. alimenty w kwocie 500zł, których egzekucja stała się bezskuteczna. W tej sytuacji skarżąca wystąpiła o przyznanie jej zaliczki alimentacyjnej na córkę S. S. Organ II instancji wskazał, że art. 2 pkt 5a lit.a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej stanowi, że osobą uprawnioną do tej zaliczki jest osoba uprawniona do świadczenia alimentacyjnego na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna, jeżeli osoba uprawniona jest wychowywana przez osobę samotnie wychowującą dziecko. Stosownie do art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych osoba samotnie wychowująca dziecko oznacza pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Organy ustaliły, że skarżąca nie jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, albowiem wraz z W. W. wychowuje ich wspólne dziecko Martę oraz S. S. E. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że brak jest podstaw do uznania , że jej córka S. jest wychowywana przez oboje rodziców / takie ustalenie może dotyczyć młodszej córki Marty/. Zatem jak podniosła skarżąca jest ona nadal osobą samotnie wychowującą swoje dziecko S. S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2006r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, z uwagi na postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym prowadzone w sprawie zgodności art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 17a ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim pozbawia prawa do zaliczki alimentacyjnej osoby, które są wychowywane przez panny, kawalerów, wdowy, osoby pozostające w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu lub osoby rozwiedzione, wychowujące co najmniej jedno dziecko wspólnie z jego rodzicem, z art. 18, art. 32, art. 71 ust. 1 Konstytucji oraz art. 27 Konwencji o prawach dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych z dnia 20 listopada 1989r. / Dz. U. z 1991r., nr 120, poz. 526/. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06 m.in. orzekł, że art. 2 pkt 5 lit. a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w zw. z art. 3 pkt 17a ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim pomija prawo osób wychowywanych przez osoby, które wspólnie wychowują co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem, do zaliczki alimentacyjnej, jest niezgodny z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z dnia 7 lipca 2008r., Nr 119, poz. 770. Postanowieniem z dnia 4 lipca Sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie w związku z ustaniem przyczyny zawieszenia / art. 128 par. 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1§. 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem / §2/. Zgodnie zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uchylenie aktu następuje w wypadku stwierdzenia jednej z przesłanek wznowienia określonych w ustawie. Do przesłanek tych należy, zgodnie z art. 145a § 1 kpa orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja. na podstawie, którego została wydana decyzja. W sytuacji, gdy wyrok Trybunału Konstytucyjnego został ogłoszony po dacie wydania ostatecznej decyzji / jak to ma miejsce w rozpatrywanej sprawie/ również zachodzą podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie podstawą prawną odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej dla dziecka skarżącej S. S. był przepis art. 2 pkt 5 lit. a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej w związku z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych i ustalenie, że uprawniona S. S. nie jest wychowywana przez osobę samotną, gdyż skarżąca poza córką S., wychowuje drugie dziecko-córkę, którą wychowuje wspólnie z jej ojcem. Na skutek wskazanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego podstawa prawna odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej oparta na cytowanych przepisach odpadła. Wobec wydania przez Trybunał Konstytucyjny opisanego wyżej wyroku z dnia 23 czerwca 2008r. zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego obligująca Sąd do uchylenia wydanych przez organy decyzji stosownie do cyt. art. 145 § 1 pkt 1lit. b ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi– zaskarżona decyzja podlega uchyleniu. Skoro zaś to samo naruszenie prawa jest udziałem decyzji organów obu instancji, to na mocy art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega także decyzja organu pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uwzględnienie skargi powoduje, że sprawa zaliczki alimentacyjnej na dziecko skarżącej S. S. będzie ponownie rozpatrzona. Zatem organy administracji winny na nowo rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie zaliczki alimentacyjnej, poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy i poprzez zastosowanie przepisów prawa obowiązujących w dniu wydania decyzji, w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego. Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji uwzględnią zmianę stanu prawnego, wynikającą z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r. w sprawie P 18/06. Stosownie do art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Skoro zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, Sąd na mocy art. 119 pkt 1 sprawę rozpoznał w trybie uproszczonym, przy uwzględnieniu do treści art. 120 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, mianowicie na posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.