II SA/Gd 509/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek skarżącego M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Według złożonego oświadczenia rodzina skarżącego to troje dzieci i osoba, która je wychowuje. Skarżący ma mieszkanie o powierzchni 90 m2, warsztat ślusarski oraz dwa lokale użytkowe. Uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość uzyskiwanych dochodów, której nie wskazał, nie pozwala jednakże na uiszczenie obciążających skarżącego kosztów sądowych. Wśród przedmiotów wartościowych stanowiących jego majątek wnioskodawca wymienił niezbędny sprzęt i narzędzia ślusarskie oraz środki transportu. Z uwagi na fakt, że oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 19 września 2014 r., wezwano skarżącego do przedłożenia – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania szeregu dokumentów i oświadczeń, które mają na celu doprecyzowanie sytuacji rodzinnej wnioskodawcy, a także wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów i wartości posiadanego majątku i stanu ewentualnych oszczędności. Powyższe wezwanie nie zostało przez skarżącego wykonane. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 7 listopada 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 245 § 1 i 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wyraźnie wynika, iż jedynym kryterium, jakim kieruje się Sąd rozpatrując wniosek strony w tym przedmiocie jest sytuacja finansowa strony, wynikająca z zestawienia jej dochodów i majątku z kosztami utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia również wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne do uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy. To wnioskodawca, zatem obowiązany jest rzetelnie i rzeczowo przedstawić swoją sytuację majątkową w sposób umożliwiający jej ocenę. Z przedłożonego przez skarżącego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jedynie, że rodzina skarżącego to troje dzieci i osoba, która je wychowuje. Skarżący ma mieszkanie o powierzchni 90 m2, warsztat ślusarski oraz dwa lokale użytkowe. Uzyskuje dochody z prowadzonej działalności gospodarczej. Wysokość uzyskiwanych dochodów, której nie wskazał, nie pozwala jednakże na uiszczenie obciążających skarżącego kosztów sądowych. Wśród przedmiotów wartościowych stanowiących jego majątek wnioskodawca wymienił niezbędny sprzęt i narzędzia ślusarskie oraz środki transportu. Zgodnie z art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru, jednakże jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, i którym mowa w art. 252 § 2 p.p.s.a. okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona skarżąca jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Bezsporne jest, że na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 19 września 2014 r. wezwano skarżącego do wykazania rzeczywistej sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego poprzez nadesłanie dokumentów i oświadczeń dotyczących sytuacji majątkowej i rodzinnej, a także ponoszonych wydatków na utrzymanie rodziny. W wyznaczonym terminie skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów ani oświadczeń. Szczątkowe informacje zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie pozwalają na dokonanie oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącego. Prawo pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i dlatego może być przyznane wyjątkowo i w szczególnych okolicznościach, które - jak już wskazano na wstępie, muszą zostać przedstawione i udokumentowane przez stronę domagającą się przyznania prawa pomocy. Skarżący natomiast, zdaniem Sądu, składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższych względów Sąd orzekł w postanowieniu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.