II SA/Gd 509/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 2 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 21 lipca 2015 r., skarżący M. K. zwrócił się o przyznanie mu w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji bierność wnioskodawcy skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistych możliwości płatniczych i traktować ją należy jako niewykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z trojgiem dzieci i ich matką, jego majątek to: mieszkanie o powierzchni 74 m2, dwa lokale użytkowe o powierzchni 61 m2 oraz 248 m2, nieruchomość rolną, na której usytuowany jest zakład ślusarski oraz sprzęt (w tym środki transportu) wykorzystywany w prowadzonej działalności usługowej, osiąga dochód z działalności usługowej, który nie pozwala mu na pokrycie kosztów utrzymania rodziny. W tym miejscu wskazać należy, iż skarżący od 1 sierpnia 1998 r. prowadzi działalność gospodarczą i jest aktywnym przedsiębiorcą a mimo to nie zadeklarował kwoty uzyskiwanych z tego tytułu dochodów, zaś wskazując że wysokość dochodów z tytułu działalności gospodarczej nie pozwala na zaspokojenie kosztów utrzymania rodziny nie podał kwoty wydatków ponoszonych z tego tytułu. W przedmiotowym oświadczeniu nie podał także, że posiada samochód osobowy i dostawczy oraz że zamieszkuje wspólnie z rodzicami pod jednym adresem. Okoliczności te wynikają z treści wniosków o przyznanie prawa pomocy składanych przez samego skarżącego oraz jego rodziców w sprawach, toczących się przed tut. Sądem. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał oświadczenie skarżącego za niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego, możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego i zarządzeniem z dnia 30 lipca 2015 r., wydanym na podstawie art. 255 p.p.s.a., wezwał skarżącego do przedłożenia w terminie 14 dni szeregu dokumentów i oświadczeń, które pozwalałby na ustalenie rzeczywistych możliwości finansowych wnioskodawcy, stanu jego posiadania, poziomu dochodów i wydatków oraz kwotę posiadanych zasobów pieniężnych. Poinformowano także skarżącego, że niezastosowanie się do treści wezwania może skutkować odmową przyznania mu prawa pomocy. Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 3 sierpnia 2015 r. (dowód: potwierdzenie odbioru). Skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku. Wezwanie referendarza sądowego pozostało bez odpowiedzi. W związku z powyższym referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazał zasadności złożonego wniosku. Należało zatem przyjąć, że sam skarżący uniemożliwił, poprzez nieprzedstawienie żądanych dokumentów, dokonanie pełnej i rzetelnej oceny swojej sytuacji finansowej i rodzinnej. Zaniechanie skarżącego w tym zakresie stanowi zaś przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku i przyznanie mu prawa pomocy. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.