II SA/Gd 509/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 20 lutego 2025 r. znak 010070/680/2888253/2024 w przedmiocie uchylenia prawa do świadczenia wychowawczego postanawia odrzucić skargę. A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę z 12 maja 2025 r. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r. o uchyleniu prawa do świadczenia wychowawczego na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2024 r. do 31 maja 2025 r. Skarżąca wcześniej, to jest 21 lutego 2025 r. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Decyzją z 26 maja 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uchylił zaskarżoną decyzję z 20 lutego 2025 r. i ponownie przyznał Skarżącej świadczenie wychowawcze na cały okres świadczeniowy. W piśmie z 24 czerwca 2025 r. Skarżąca potwierdziła, że jej skarga z 12 maja 2025 r. dotyczy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności jest obowiązany zbadać z urzędu jej dopuszczalność, a zatem czy zachodzą okoliczności umożliwiające rozstrzyganie w danym przedmiocie. Innymi słowy sąd jest obowiązany ustalić, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, które ustawodawca wymienił enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) – dalej jako p.p.s.a. Do przesłanek tych zalicza się m.in. wniesienie skargi po terminie, nieuzupełnienie braków formalnych skargi bądź też jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z woli ustawodawcy dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny kontrola działalności administracji publicznej rozpoczyna się dopiero w momencie, kiedy strona wyczerpie możliwość podważenia rozstrzygnięć organów administracji przy pomocy środków zaskarżenia przewidzianych w toku procedowania przed tymi organami, a więc kiedy w sprawie administracyjnej wypowiedziały się organy obu instancji. Wyczerpanie środków zaskarżenia, o których mowa w art. 52 § 2 p.p.s.a. przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że Sąd nie wyręcza organów administracji i nie narusza podstawowej zasady dwuinstancyjności postępowania. Zasada dwuinstancyjności daje natomiast stronie prawo domagania się dwukrotnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez organy administracyjne różnych instancji. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżąca nie wyczerpała środków zaskarżenia, tj. wniosła odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 lutego 2025 r., ale zamiast poczekać na decyzję organu odwoławczego i ewentualnie na nią wnieść skargę, Skarżąca zaskarżyła decyzję wydaną w pierwszej instancji, co uniemożliwia uruchomienie kontroli sądowej w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. jako niedopuszczalną.