II SA/Gd 51/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-05-04

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego, korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego?
Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawie dotyczącej zasiłku rodzinnego, która korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) PPSA, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 PPSA, przepisy o przyznaniu prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika jest możliwe, gdy strona wykaże, że jej sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów zastępstwa prawnego z wyboru.
Stan faktyczny
H. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni samotnie wychowuje trzech synów, a jej dochody wraz z rentą rodzinną i zasiłkiem pielęgnacyjnym wynoszą łącznie 2.232,21 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 4 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego postanawia: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego. Wnioskiem z dnia 29 kwietnia 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF H. M. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazała, że samotnie wychowuje trzech synów, którzy uprawnieni są do renty rodzinnej i zasiłku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie 459 zł. Wnioskodawczyni osiąga dochód z tytułu pracy w wysokości 1.186,68 zł. Na wstępie wyjaśnić należy stronie, że korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi, iż strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe wniosek skarżącej w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych rozpatrywany nie będzie. Zgodnie z brzmieniem art. 262 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przy czym – stosownie do art. 246 § 3 P.p.s.a. – adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżąca prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe z synami, źródłem utrzymania rodziny jest renta rodzinna, zasiłek pielęgnacyjny i wynagrodzenie za prace skarżącej w łącznej wysokości 2.232,21 zł. Skarżąca wraz z dziećmi zajmuje mieszkanie komunalne o pow. 34,53 m2. W tej sytuacji nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Przywołane powyżej przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie referendarza w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację majątkową skarżącej, wysokość dochodów uzyskiwanych przez rodzinę, referendarz uznał, że wykazała ona, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem zastępstwa prawnego z wyboru. Tym samym spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Z tych względów na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło