II SA/Gd 510/13
WyrokWSA w Gdańsku2013-11-20
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego, wydane przez organ gminy, może sanować samowolę budowlaną w postaci garażu i wiaty, które powstały bez wymaganego pozwolenia na budowę?Ratio decidendi
Potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego, nawet jeśli obejmuje garaż i wiatę, nie legalizuje samowoli budowlanej i nie stoi na przeszkodzie wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Brak wykonania obowiązków nałożonych w ramach procedury legalizacyjnej obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący K. i I. K. zostali zobowiązani do rozbiórki garażu wraz z wiatą, które wybudowali bez pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego uznały, że dokument potwierdzający przyjęcie do użytkowania budynku mieszkalnego, wydany przez Wójta Gminy, nie legalizuje samowoli budowlanej w postaci garażu i wiaty. Skarżący podnosili, że obiekt ten powstał jako zaplecze budowy budynku mieszkalnego i został przyjęty do użytkowania wraz z nim, a późniejszy remont i rozbudowa o wiatę nie zmieniły jego charakteru. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne, a skarżący nie wykonali nałożonych obowiązków, co skutkowało nakazem rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 20 listopada 2013 r. sprawy ze skargi K. K. i I. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
I. i K. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lutego 2012 r. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego – garażu wraz z wiatą garażową, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. B. [...] w miejscowości O., gmina K.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Zawiadomieniem z dnia 28 października 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu garażowego z wiatą garażową o maksymalnych wymiarach w rzucie poziomym (łącznie) 8,80m x 8,85 m, usytuowanego na terenie działki nr [...] przy ul. B. [...] w O., gmina K.
W trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 25 listopada 2009 r. organ I instancji ustalił, że na terenie działki nr [...] inwestorzy, I. i K. K. wykonali w latach 1999 – 2001 obiekt garażowy wraz z wiatą garażową bez pozwolenia na budowę. Garaż jest konstrukcji murowanej z pustaków gazobetonowych na fundamentach i posiada dach kryty blachą. Zewnętrzne wymiary obiektu w rzucie poziomym wynoszą 5,15 m x 8,20 m, wysokość w najwyższym punkcie 4,40m. Wiata dobudowana do garażu jest konstrukcji drewnianej posadowionej na stopach betonowych i dachem pokrytym blachą; znajduje się w odległości 2,07 m od ogrodzenia. Wymiary wiaty w rzucie poziomym wynoszą 8,80 m x 3,70 m. W trakcie wizji państwo Kołek przedstawili przyjęcie zgłoszenia zakończeniu budowy obiektu garażowego wraz z wiatą.
Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 26 lutego 2010 r. określonych dokumentów. Wobec niewywiązania się przez inwestorów z nałożonych obowiązków organ nadzoru budowlanego I instancji decyzją z dnia 8 marca 2010 r. nakazał rozbiórkę przedmiotowych budynków.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 maja 2011r. uchylił opisane wyżej rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że organ I instancji nie dokonał oceny, jaki skutek prawny wywołał znajdujący się w aktach sprawy dowód w postaci wydanego przez Wójta Gminy w dniu 12 listopada 2001 r. potwierdzenia o przyjęciu do użytkowania budynku mieszkalnego i budynku garażowego z wiatą dostarczonego przez zobowiązanych.
Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po uzupełnieniu materiału dowodowego, postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. wydanym w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j.: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na inwestorów I. i K. K. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 3 stycznia 2012 r. następujących dokumentów:
1. zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego dotyczącego obiektu garażowego wraz z wiatą garażową (sporządzonego przez osobę posiadającą prawo do wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie), sprawdzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami potwierdzającymi wpis projektanta i osoby sprawdzającej projekt na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu
3. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (tj. dz. nr [...]).
Wobec niewywiązania się zobowiązanych z nałożonych obowiązków, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 lutego 2012 r., wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję garażu wraz z dobudowaną do niego wiatą.
W odwołaniu od powyższej decyzji I. i K. K. wnieśli o jej uchylenie twierdząc, że organ I instancji nie uwzględnił dokumentu potwierdzenia przyjęcia do użytkowania przedmiotowego budynku garażowego z wiatą. Budynek garażowy z wiatą został jedynie wyremontowany, to znaczy otynkowano go, wymieniono pokrycie dachowe, bramę garażową i okna.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 maja 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy potwierdził ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji w zakresie daty samowolnego wybudowania garażu wraz z wiatą oraz sporządzenia przez organ potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że Wójt Gminy decyzją z dnia 1 sierpnia 1994 r. udzielił I. i K. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Z rysunku planu realizacyjnego sporządzonego na mapie do celów projektowych z dnia 11 maja 1993 r. wynika, że na terenie ww. działek nie było żadnej zabudowy. Również z mapy sytuacyjno-wysokościowej, zaktualizowanej na dzień 16 listopada 1999r., uzyskanej w postępowaniu odwoławczym od Starostwa Powiatowego wynika, że na działce nr [...] istniał w tym czasie tylko budynek mieszkalny. Starostwo Powiatowe w piśmie z dnia 18 lutego 2013 r. wyjaśniło, że budynek mieszkalny figuruje na mapie zasadniczej już od 1999 r., natomiast w 2001 r. został pomierzony przez geodetę I. S. w ramach pomiaru powykonawczego i wpisany do ewidencji gruntów i budynków. Obiektów budowlanych tj. garażu i wiaty nie było na mapach do 2006r. Na dowód powyższego Starostwo dołączyło pomiar sytuacyjny i mapę sytuacyjno-wysokościową zaktualizowane na dzień 16 listopada 1999 r. Z dziennika budowy wynika, że budowę budynku mieszkalnego rozpoczęto 5 lipca 1996 r. i zakończono 4 lipca 2001 r. Powyższe świadczy, że budowa od podstaw budynku garażowego z wiatą, nastąpiła po 16 listopada 1999 r., czyli pod rządami przepisów ustawy Prawo budowlane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że K. K. pismem z dnia 19 października 2001 r. zawiadomił Wójta Gminy o zakończeniu budowy tylko budynku mieszkalnego jednorodzinnego na podstawie decyzji z dnia 1 sierpnia 1994r. Urząd Gminy nie wniósł w terminie 14 dni sprzeciwu, o którym mowa w art. 54 Prawa budowlanego, w związku z czym przyjął, za milczącą zgodą, przedmiotowy budynek do użytkowania. Pismem z dnia 12 listopada 2001r. Wójt Gminy potwierdził przyjęcie do użytkowania zgłoszenia zakończenia budowy nie tylko budynku mieszkalnego, lecz również budynku garażowego z wiatą nie objętych wnioskiem. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że dokument ten, jako wydany niezgodnie z prawem, nie rodzi skutków prawnych w postaci legalizacji obiektu budowlanego. Przedmiotowy obiekt został zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, a więc z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego, co skutkuje przeprowadzeniem postępowania legalizacyjnego w trybie przepisów określonych w art. 48 ww. ustawy.
Na okoliczność ustalenia daty budowy budynku garażowego z wiatą i przyjęcia powyższych obiektów budowlanych do użytkowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu 1 lipca 2011 r. rozprawę administracyjną z udziałem inwestorów i świadków. Do protokołu z rozprawy K. K. oświadczył, że " budynek gospodarczy z wiatą powstał w 1999 r. jako zaplecze budowy bez pozwolenia lub zgłoszenia. Następnie zmieniono sposób użytkowania na garaż. W 2006r. przeprowadzono prace wykończeniowe". Powyższe potwierdziła I. K. Inwestorzy nie posiadają jednak żadnych dokumentów, ani dowodów na potwierdzenie faktu, że obiekt powstał w 1999 roku.
Zeznania świadków L. Ż. kierownika budowy budynku mieszkalnego oraz I. S., geodety wykonującego w 2001 r. pomiary powykonawcze na działce nr [...] potwierdzają, że jedynie budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Nie potwierdzają w ogóle faktu wzniesienia garażu wraz z wiatą w tym czasie. Z zeznań M. S. - byłego pracownika Urzędu Gminy wynika, że w czasie kontroli obowiązkowej budynku mieszkalnego przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Gminy na działce nr [...] znajdował się również obiekt tymczasowy stanowiący zaplecze budowy. Budynek był mniejszy i nie posiadał dobudowanej wiaty garażowej. W trakcie kontroli poinformowano inwestorów o konieczności zalegalizowania budynku stanowiącego zaplecze budowy, jeżeli chcą go pozostawić i oddać do użytkowania. Oświadczył, że potwierdzenie z dnia 12 lipca 2001r. zostało przygotowane pod kątem przyszłej legalizacji budynku stanowiącego zaplecze budowy. Podkreślił, że potwierdzenie to nie sankcjonuje odbioru budynku garażowego z wiatą, gdyż inwestorzy nie złożyli wymaganych dokumentów.
Organ uznał, że jeśli budynek garażowy z wiatą został wybudowany w trakcie realizacji budynku mieszkalnego jako zaplecze jego budowy objętego ww. pozwoleniem na budowę, to zgodnie z zapisami dziennika budowy, jego realizacja mogła nastąpić w okresie od dnia 5 lipca 1996 r. do 4 lipca 2001 r. Wówczas kwestie związane z budową obiektów budowlanych służących jako zaplecze budowy zasadniczego obiektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę regulowały przepisy art. 29 ust.1 pkt 24 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego obiekt budowlany pełniący funkcję zaplecza budowy powinien zostać rozebrany. Tymczasem inwestorzy obiektu garażowego nie rozebrali po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, ale wręcz odwrotnie poddali go rozbudowie łącząc z wiatą. W konsekwencji, gdy inwestor zamierzał pozostawić przedmiotowy obiekt w innej funkcji (garaż), to jako wymagający pozwolenia na budowę, podlegał on przepisom art. 48 Prawa budowlanego, w którym określony został tryb legalizacyjny. Wobec tego organ odwoławczy ocenił jako prawidłowe zobowiązanie inwestorów do przedstawienia dokumentacji niezbędnej do zalegalizaowania garażu z wiatą, a wobec braku wykonania tego obowiązku nakazanie rozbiórki przedmiotach obiektów budowlanych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. i K. K. wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji, jak również postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2011 r. W ocenie skarżących przedmiotowy obiekt budowlany został przyjęty do użytkowania decyzją Wójta Gminy z dnia 12 listopada 2001r. Skarżący wyjaśnili, że pierwotnie obiekt ten powstał jako zaplecze budowy i miał zostać po zakończeniu budowy rozebrany. Jednakże po uzyskaniu informacji od pracownika Urzędu Gminy, że dokonane zostanie przyjęcie do użytkowania budynku istniejącego, jako budynku garażowego z wiatą, zrezygnowali z jego rozbiórki mając przeświadczenie, że jest to zgodne z prawem. W celu otrzymania potwierdzenia przyjęcia budynku do użytkowania przedłożyli w urzędzie inwentaryzację obiektu oraz podali gabaryty przedmiotowego budynku. Otrzymując potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania budynku mieszkalnego i budynku garażowego z wiatą nie mieli świadomości, że postępowanie Urzędu Gminy dotyczące przyjęcia przedmiotowych budynków zostało przeprowadzone niezgodnie z prawem. Skarżący zakwestionowali oświadczenie byłego pracownika Urzędu Gminy, M. S., złożone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego, że budynek ten był mniejszy oraz, że zostali poinformowani o konieczności zalegalizowania budynku stanowiącego zaplecze budowy, jeżeli chcieliby go pozostawić i oddać do użytkowania. Budynek ten został w 2006r. wyremontowany i od czasu wybudowania w 1999r. do dnia dzisiejszego nie zmienił swojej wielkości. Za krzywdzące oraz niezgodne z prawem oraz zasadami współżycia społecznego uznali skarżący postępowanie organów nadzoru budowlanego nakładające obowiązek przedłożenia określonych dokumentów oraz zobowiązujące do wniesienia opłaty legalizacyjnej w wysokości 25.000 zł.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), kontrolując legalność sąd nie jest związany treścią zarzutów i wniosków skargi.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonych decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ organy nadzoru budowlanego obu instancji administracyjnych nie naruszyły prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Kontrolowane postępowanie administracyjne, wszczęte z urzędu, odbywało się na warunkach i w trybie przewidzianym w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
Bezsporny w niniejszej sprawie jest fakt, że skarżący wybudowali na działce nr [...] garaż z wiatą garażową bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Rozpoczęcie zaś procesu inwestycyjnego - robót budowlanych - powinno być co do zasady poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę. Zasadę tę wyraża art. 28 ustawy stanowiąc, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątkiem od tej zasady jest art. 29 ustawy, ustalający katalog działań inwestycyjnych niewymagających pozwolenia na budowę. Obiekt budowlany postawiony przez skarżących należy do kategorii obiektów wymagających pozwolenia na budowę.
Skoro zaś wzniesiony przez skarżących obiekt nie został zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego prawidłowo rozpoczął procedurę zmierzającą do legalizacji tego obiektu w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Według wskazanych przepisów bowiem wydanie nakazu rozbiórki powinno być poprzedzone postępowaniem legalizacyjnym, którego skutkiem może być prawne usankcjonowanie samowoli budowlanej, pod warunkiem spełnienia określonych ustawowych wymogów.
Przepis art. 48 ust. 2 ustawy przewiduje legalizację samowoli budowlanej jeśli nielegalna budowa:
1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a. ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b. ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Organ dokonuje weryfikacji istnienia przesłanek legalizacji na podstawie dokumentacji, do przedłożenia której zobowiązuje inwestorów zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy.
Nałożenie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy stanowi jeden z etapów legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Dopiero przedłożenie dokumentów, o których mowa w postanowieniu umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49 ustawy. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, tylko w przypadku spełnienia określonych warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki. Konsekwencją zaś niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, nałożonych postanowieniem o wstrzymaniu robót, musi być wydanie decyzji, nakazującej rozbiórkę. Dodać też należy, że nieprzedstawienie przez inwestora dokumentów nie pozwala organowi nadzoru budowlanego na ustalenie, czy w konkretnym przypadku samowola budowlana kwalifikuje się do zalegalizowania, a wszelkie negatywne konsekwencje obciążają inwestora, gdyż jakiekolwiek działanie z urzędu jest tu wykluczone.
Pamiętać bowiem trzeba, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 ustawy, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki. Przepis art. 48 ust. 4 ustawy stanowi bowiem, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1., czyli nakaz rozbiórki.
Kwestionowany w przedmiotowej sprawie nakaz rozbiórki garażu i wiaty garażowej zapadł właśnie w opisanym wyżej trybie legalizacyjnym.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że okolicznością nie budzącą sporów jest wybudowanie przez skarżących garażu wraz z wiatą na działce nr [...] bez pozwolenia na budowę. Kolejną okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest niewykonanie przez skarżących obowiązków wynikających z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 października 2013 r.
Zasadniczym przedmiotem sporu w przedmiotowej sprawie jest natomiast charakter i skutki prawne dla zaistniałej samowoli budowlanej wydanego przez Wójta Gminy w dniu 12 listopada 2001 r. potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego, którym posługują się w postępowaniu skarżący. Skarżący bowiem opierając się na tym potwierdzeniu wywodzą, że jego mocą przyjęto również zgłoszenie użytkowania obiektu budowlanego w postaci garażu i wiaty garażowej, które wzniesione zostały w trakcie realizacji budowy budynku mieszkalnego i służyły jako jego zaplecze. W sytuacji natomiast, w które niejako awansem organy nadzoru przyjęły bez zastrzeżeń do użytkowania wraz ze wzniesionym legalnie budynkiem mieszkaniowym nielegalną zabudowę, skarżący przestali rozważać jej rozebranie i zaczęli użytkować później zmieniając jej przeznaczenie na garaż i wiatę. Według skarżących fakt objęcia potwierdzeniem zgłoszenia do użytkowania obiektów wzniesionych nielegalnie sanowało taki ich charakter i uprawniało do użytkowania.
Takiej argumentacji nie sposób uznać za trafną. Skarżący bowiem na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 1 sierpnia 1994 r. wybudowali budynek mieszkalny jednorodzinny i pismem z dnia 19 października 2001 r. zgłosili zakończenie budowy właściwemu organowi. Przepis art. 54 ust. 1 ustawy, w brzemieniu obowiązującym w dacie zakończenia budowy stanowił, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem przepisów art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu, w drodze decyzji. Z powyższego wynika, że inwestor mógł przystąpić do użytkowania wybudowanego legalnie obiektu dopiero po upływie 14 dni od daty doręczenia organowi zawiadomienia o zakończeniu budowy, albowiem organ dysponuje możliwością do wniesienia wobec budowy sprzeciwu w drodze decyzji. Jeśli sprzeciwu nie wnosi oznacza to, że w sposób milczący akceptuje zakończoną inwestycję. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy z mocy przepisów ustawy istnieje obowiązek wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co w odniesieniu do budynku mieszkaniowego na działce nr [...] nie miało miejsca.
W przedmiotowej sprawie organ architektoniczno – budowlany przyjął zawiadomienie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego na działce skarżących bez zastrzeżeń, co potwierdził w dniu 12 listopada 2001 r. wydając potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego. Z treści potwierdzenia wynika, że organ oprócz budynku mieszkalnego przyjął do użytkowania również budynek garażowy z wiatą. Z udzielonych w toku postępowania administracyjnego wyjaśnień przez byłego pracownika Urzędu Gminy M. S. wynikało, że w trakcie obowiązkowej kontroli wybudowanego budynku mieszkaniowego na działce nr 94/3 stwierdzono, że znajduje się na niej również obiekt tymczasowy stanowiący zaplecze budowy. Inwestorów poinformowano o konieczności legalizacji tego obiektu, jeśli nie zostanie rozebrany. Świadek ten wyjaśnił, że potwierdzenie z dnia 12 listopada 2001 r. zostało wydane "pod kątem przyszłej legalizacji budynku stanowiącego zaplecze budowy" i nie stanowiło odbioru budynku garażowego z wiatą.
W ocenie Sądu wydanie przez organ potwierdzenia przyjęcia do użytkowania wskazanej treści w trybie art. 54 ustawy nie legalizuje samowolnej zabudowy w postaci garażu i wiaty i nie stoi na przeszkodzie wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania na zasadach określonych w art. 48 ustawy. W świetle przepisów prawa budowlanego przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości i mocy obowiązującej, dopóki nie zostanie podważona. Z kolei brak jest podstaw prawnych by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego i przyjęciu takiego zawiadomienia przez właściwy organ przypisać moc sanującą wszelkie uchybienia przepisom prawa budowlanego, w tym legalizującą samowole budowlane (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 stycznia 2008 r., II SA/Po 444/07, LEX Nr 510943). Zawiadomienie w trybie art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu organu właściwego do przyjęcia zawiadomienia nie stoi na przeszkodzie do prowadzenia postępowania w przedmiocie legalności budowy obiektów objętych zawiadomieniem.
Brak jest zatem podstaw prawnych, które pozwoliłyby na obronę tezy o legalności budynku garażowego i wiaty w sytuacji, gdy uprawnienie do zabudowy daje wyłącznie ostateczne pozwolenie na budowę bądź, na zasadzie wyjątku, zgłoszenie zaakceptowane przez organ.
Wracając zatem do rozważań odnoszących się do wszczętego trybu legalizacji samowoli stwierdzić należy, że skoro skarżący nie wypełnili obowiązków nałożonych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 lipca 2012 r., w okolicznościach przedmiotowej sprawy organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania wobec inwestora nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Zauważyć też należy, że o skutkach niedopełnienia wyznaczonych obowiązków inwestor został pouczony w postanowieniu organu I instancji nakładającym obowiązki legalizacyjne.
Rozpoznając sprawę w świetle kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem organy obu instancji, wydając decyzję, prawa nie naruszyły. Nie może zaś mieć znaczenia w niniejszej sprawie przekonanie skarżących o przysługujących im uprawnieniach wywodzonych z dokumentu potwierdzenia przyjęcia zgłoszenia do użytkowania obiektu budowlanego, albowiem charakter przyjęcia zgłoszenia na to nie pozwala. Nie ma również znaczenia dla oceny zaistniałej samowoli data jej powstania oraz okoliczność, że w dacie prowadzenia budowy budynku mieszkalnego istniał już obiekt stanowiący zaplecze tej budowy, a dopiero potem został wyremontowany i rozbudowany o wiatę, których funkcję zmieniono na garażową. Istotne jest wyłącznie to, że przedmiotowe obiekty powstały już pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i według jej przepisów należało w sprawie procedować.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło