II SA/Gd 511/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2005 r. nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 264 (dwieście sześćdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia 14 marca 2005r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty M. S. dotyczące prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z dnia 2l.02.2005r. Postanowienie wydano na podstawie art. 123 Kpa oraz art. 20 § 1 pkt 4, art. 34 § 1, § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 1991 roku Nr 36, poz. 161 z późn. zmianami). W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zmianami) podstawą zarzutu w sprawie może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku, 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, 4)błąd co do osoby zobowiązanego, 5)niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, 6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanie środka egzekucyjnego, 7)brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1, 8)zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, 9)prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny, 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. M. S. pismem z dnia 09.03.2005r. wniosła zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Z treści pisma wynika, że dotyczą one odroczenia terminu wykonania obowiązku (art. 33 pkt 2 ww. ustawy). Świadczą o tym słowa: "wnoszę o wstrzymanie egzekucji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Gdańsku. Wykonanie egzekucji naraziło by mnie, w przypadku rozstrzygnięcie sprawy na moją korzyść - na niepowetowaną szkodę." Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje zawieszenie (wstrzymanie) terminu wykonania nałożonego obowiązku w przypadkach określonych w art. 56 § 1 tej ustawy. Żadna z przesłanek wymieniona w treści art. 56 § 1 ustawy w przedmiotowym przypadku nie ma zastosowania. Samo wniesienie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, bez wydania ewentualnego postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji nie wstrzymuje prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. S. wskazując, iż organ niesłusznie pominął wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o wstrzymanie jakiegokolwiek działania do rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd z uwagi na niepowetowaną szkodę. Zarzuciła nadto, że organ nakazał rozbiórkę przyczepy campingową, która nie jest obiektem budowlanym, a pojazdem. Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2005r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, art.80 ust.2 pkt 2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2003r. Nr 207 poz.2016) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazano, że decyzją ostateczną nr [...] z dnia 5 stycznia 2005r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia 8 listopada 2004r., nakazującą M. S. rozbiórkę wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę następujących obiektów: pełniącego funkcję letniskową o wymiarach 5,15m x 7,80m, sanitariatu o wym.l,00m x l,15m, obiektu gospodarczego -wiaty oraz przyczepy campingowej usytuowanych na działce nr [...] w K. W związku z uchylaniem się zobowiązanej od wykonania obowiązku rozbiórki przedmiotowych obiektów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem nr [...] z dnia 1 lutego 2005r. przesłał upomnienie wzywające do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, doręczonego 9 lutego 2005r., a następnie wobec dalszego uchylania się od wykonania rozbiórki przedmiotowych obiektów - organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 21 lutego 2005r. Pismem z dnia 4 marca 2005r. M. S. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie administracyjne, dotyczące odroczenia terminu wykonania obowiązku oraz złożyła wniosek o wstrzymanie egzekucji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, iż złożenie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie stanowi podstawy do odroczenia terminu wykonania nałożonego obowiązku, zatem podjęte rozstrzygnięcie było prawnie uzasadnione. Odnosząc się natomiast do złożonego wniosku o wstrzymanie egzekucji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyjaśnił, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji, zgodnie z przepisami art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz.U. nr 13 poz. 1270). Zgodnie z przepisami art.61 § 3 po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności. Również argument skarżącej, że wykonanie egzekucji naraża stronę na niepowetowaną stratę nie ma wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Pozostałe zarzutów dotyczyły ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę i nie mogły mieć wpływu na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skargę na powyższe postanowienie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. S. powtarzając argumenty podniesione w złożonym zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega na badaniu ich zgodności z prawem, a więc zgodności zarówno z normami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego. Zdaniem Sadu w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. Przepisy te zobowiązują organy administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W piśmie z dnia 9 marca 2005r. kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które zainicjowało postępowanie w sprawie, M. S. napisała, że domaga się wstrzymania egzekucji do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd administracyjny. Wskazała, że wykonanie egzekucji naraziłoby ją, w przypadku rozstrzygnięcia sprawy na jej korzyść, na niepowetowaną szkodę. Zdaniem skarżącej przyczepa campingowa, której rozbiórkę nakazano jest pojazdem, a nie obiektem budowlanym. Powyższe pismo organ nadzoru budowlanego uznał za zarzuty do prowadzonego postępowania i wniosek o odroczenie terminu rozbiórki. Na podstawie tego pisma organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie zarzutów co do prowadzonego postępowania egzekucyjnego i wydał postanowienie z dnia 14 marca 2005r., które zostało zaskarżone zażaleniem, a następnie organ odwoławczy wydał zaskarżone postanowienie podzielając stanowisko i argumentację organu I instancji. Treść pisma skarżącej z dnia 9 marca 2005r. i późniejsze jej twierdzenia, w których wyraźnie domaga się wstrzymania wykonania nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów do czasu rozpoznania wniesionej przez nią skargi na decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki świadczy zdaniem Sądu, że postępowanie administracyjne zostało ukierunkowane niezgodnie z żądaniem skarżącej. Przede wszystkim należy przypomnieć, że w razie wszczęcia postępowania na wniosek - obowiązkiem organu administracji jest dokładne ustalenie treści żądania strony, która wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania. Organ związany jest tym żądaniem. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie dla ustalenia zakresu postępowania. Jeśli organ, do którego zgłoszony został wniosek o wszczęcie postępowania, ma wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek - obowiązkiem tego organu jest podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony. (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2001r. sygn. akt IVSA 1091/99 baza lex nr 78 924). Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 lutego 2004r. sygn. akt IIISA 726/03, baza lex nr 133900), gdzie stwierdził, iż "jeśli organ egzekucyjny, do którego zgłoszony został wniosek w przedmiocie zarzutów egzekucyjnych, miał wątpliwości co do tego, czego dotyczy wniosek, obowiązkiem tego organu było podjęcie z urzędu czynności wyjaśnienia treści żądania strony." Organ administracji nie podjął jednak żadnych działań, które umożliwiłyby jednoznaczne ustalenie treści żądania strony, przyjęty zaś tryb załatwiania sprawy nie był prawidłowy i wydane postanowienia nierozstrzygające o istocie wniosku nie mogą być uznane za zgodne z prawem. Wniosek złożony przez skarżącą w niniejszej sprawie nie precyzował żądania, chociaż skarżąca pośrednio wskazywała że domaga się wstrzymania wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę do czasu rozpoznania jej skargi przez Sąd. Stwierdzenie jednak we wniosku "odwołanie od tytułu wykonawczego TYT-3A nr [...] z dn.21.02.05" nie stwarzało dla organu dostatecznej przesłanki do przyjęcia, iż skarżąca zgłasza zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie wskazanego tytułu wykonawczego. Organ nie wyjaśnił pod tym względem stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nie wyjaśnił, o co chodzi we wniosku, a mianowicie czy skarżąca wnosi o zawieszenie postępowania egzekucyjnego czy o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę czy też składa zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Powyższe uchybienia powodują, że orzekające w sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego Sąd na podstawie art. 145 § 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił oba postanowienia. Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżącą wpis sądowy oraz koszty przejazdu na rozprawę pełnomocnika skarżącej.